ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧।୭: ଚୀନ୍ ନିଜର ‘କମ୍ପ୍ରିହେନ୍ସିଭ୍ ରିସର୍ଚ୍ଚ ଫାସିଲିଟି ଫର୍ ଫ୍ୟୁଜନ୍ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି’ (CRAFT) ପାଇଁ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ସୁପରକଣ୍ଡକ୍ଟିଂ ମ୍ୟାଗ୍ନେଟ୍ (ଚୁମ୍ବକ) ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛି ଏବଂ ଏହାର ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ପରୀକ୍ଷଣ ସଫଳତାର ସହ ଶେଷ କରିଛି। ଏକ ପ୍ରାକ୍ଟିକାଲ୍ ଫ୍ୟୁଜନ୍ ରିଆକ୍ଟର ନିର୍ମାଣ ଦିଗରେ ଏହି ସଫଳତା ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପଦକ୍ଷେପ, ଯାହା ସ୍ୱଚ୍ଛ ଏବଂ ଅସୀମ ଶକ୍ତି (Limitless Energy) ଉତ୍ପନ୍ନ କରିପାରିବ।
ଏହି ନୂତନ ପରୀକ୍ଷିତ ସିଷ୍ଟମ୍ରେ ୨ଟି ମୁଖ୍ୟ ଅଂଶ ରହିଛି: ଏକ ଟୋରଏଡାଲ୍-ଫିଲ୍ଡ ମ୍ୟାଗ୍ନେଟ୍ (Toroidal-field magnet), ଯାହା ପ୍ଲାଜମା ଚାରିପାଖରେ ଏକ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଚୁମ୍ବକୀୟ ଘେର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରେ, ଏବଂ ଏକ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ସୋଲେନଏଡ୍ ମ୍ୟାଗ୍ନେଟ୍ (Central solenoid magnet), ଯାହା ଫ୍ୟୁଜନ୍ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଆରମ୍ଭ ଓ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରେ। ଏହି ଦୁଇଟିଯାକ ମିଶି ୧୦୦ ମିଲିୟନ୍ ଡିଗ୍ରୀ ସେଲସିୟସ୍ରୁ ଅଧିକ ତାପମାତ୍ରା ବିଶିଷ୍ଟ ପ୍ଲାଜମାକୁ ଅଟକାଇ ରଖିବା ପାଇଁ ଡିଜାଇନ୍ କରାଯାଇଛି; ଏହି ତାପମାତ୍ରା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କ କେନ୍ଦ୍ରଭାଗର ତାପମାତ୍ରାଠାରୁ ମଧ୍ୟ ବହୁ ଗୁଣ ଅଧିକ।
ଏହି ଟୋରଏଡାଲ୍ ମ୍ୟାଗ୍ନେଟ୍ ୨୧ ମିଟର ଲମ୍ବ, ୧୨ ମିଟର ଓସାର ଏବଂ ୩.୩ ମିଟର ଉଚ୍ଚ, ଏବଂ ଏହାର ସମୁଦାୟ ଓଜନ ୫୮୨ ଟନ୍। ଗବେଷକଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହାର ଆୟତନ (Volume) ଫ୍ରାନ୍ସରେ ଥିବା ‘ଇଣ୍ଟରନ୍ୟାସନାଲ୍ ଥର୍ମୋନ୍ୟୁକ୍ଲିୟର୍ ଏକ୍ସପେରିମେଣ୍ଟାଲ୍ ରିଆକ୍ଟର’ (ITER) ରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଉଥିବା ଚୁମ୍ବକ ତୁଳନାରେ ପ୍ରାୟ ୧.୩ ଗୁଣ ଅଧିକ ଏବଂ ଏହାର ଶକ୍ତି ସଂରକ୍ଷଣ କ୍ଷମତା ତିନି ଗୁଣ ଅଧିକ।
ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ମ୍ୟାଗ୍ନେଟିକ ଫିଲ୍ଡ (ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର) ଏକ ଅଦୃଶ୍ୟ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଭଳି କାମ କରେ, ଯାହା ଅତ୍ୟଧିକ ଗରମ ପ୍ଲାଜମାକୁ ରିଆକ୍ଟରର କାନ୍ଥକୁ ଛୁଇଁବାରୁ ରୋକିଥାଏ ଏବଂ ଏହାର ଗଠନକୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଉତ୍ତାପ ଓ ହାଇ-ଏନର୍ଜି ପାର୍ଟିକଲ୍ସ (ଉଚ୍ଚ ଶକ୍ତି ସମ୍ପନ୍ନ କଣିକା) ରୁ ରକ୍ଷା କରିଥାଏ। ରିଆକ୍ଟରର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପାଇଁ ଏଭଳି ୧୬ଟି କଏଲ୍ ମିଶି କାମ କରିବେ। ଅର୍ଥାତ୍ ଏହା ବୈଜ୍ଞାନିକ ଗବେଷଣା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ବଡ଼ ସଫଳତା।
ଗବେଷକମାନେ ଏକ ହାଇ-ଟେମ୍ପରେଚର୍ ସୁପରକଣ୍ଡକ୍ଟିଂ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ୍ ସୋଲେନଏଡ୍ର ମଧ୍ୟ ପରୀକ୍ଷଣ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ୬୦ କିଲୋଏମ୍ପିୟରରେ ସଫଳତାର ସହ କାମ କରି ନିଜର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଡିଜାଇନ୍ କରେଣ୍ଟଠାରୁ ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିଛି ଏବଂ ନିଜର ମୂଳ କ୍ଷମତାଠାରୁ ଅନେକ ଗୁଣ ଭଲ କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଦେଖାଇଛି। ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଏହାଠାରୁ ଆହୁରି ଭଲ ପ୍ରଦର୍ଶନ ଆଶା କରାଯାଉଛି।
