ବିହାରର ଆରା ସହରର ଐତିହାସିକ ଗୁଦ୍ରି ବଜାର ଏହାର ସୁନା-ରୂପା ଅଳଙ୍କାର ବ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ସରାଫା ଦୋକାନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପ୍ରସିଦ୍ଧ। କିନ୍ତୁ ଏହି ବଜାରର ପରିଚୟର ଏପରି ଏକ ଦିଗ ମଧ୍ୟ ରହିଛି, ଯିଏକି ବହୁତ କମ ଲୋକ ଜାଣନ୍ତି। ଏଠାରେ ଦୋକାନଗୁଡ଼ିକରୁ ବାହାରୁଥିବା ଧୂଳି ଏବଂ ନାଳରେ ଜମା ହେଉଥିବା (କାଦୁଅ) କିଛି ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ରୋଜଗାରର ଜରିଆ ଅଟେ। ହଁ, ସୁନା-ରୂପା ଅଳଙ୍କାର ତିଆରି ଏବଂ ମରାମତି ସମୟରେ ଝଡ଼ି ପଡ଼ୁଥିବା ଅତି କ୍ଷୁଦ୍ର ଧାତୁ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ନାଳ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିଥାଏ। ପରେ ଏହି କଣିକାଗୁଡ଼ିକୁ ବାହାର କରି ସୁନା-ରୂପା ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଥାଏ।
ଆପଣ ଜାଣି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ହେବେ ଯେ, ସ୍ଥାନୀୟ ସ୍ତରରେ ଏହି କାମ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଲୋକମାନେ ‘ରଜକଣ ପାଣି’ ଏବଂ ଆବର୍ଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ନିଜର ଜୀବିକା ର୍ନିବାହ କରନ୍ତି। ଏହି ଅନନ୍ୟ କାମ ପାଇଁ କେବଳ ବିହାରରୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ରାଜସ୍ଥାନ ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ପରି ରାଜ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟ ଲୋକମାନେ ଆରା ପହଞ୍ଚିଥାନ୍ତି। ସରାଫା ବଜାରର ଗଳିଗୁଡ଼ିକରେ ବହି ଯାଉଥିବା ନାଳର ଗାଦ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ବେକାର ମାଟି ନୁହେଁ, ବରଂ ମୂଲ୍ୟବାନ ଧାତୁର ଏକ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ସ ହୋଇଥାଏ।
ପ୍ରକୃତରେ, ଅଳଙ୍କାର ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ କାରିଗରମାନେ ସୁନା-ରୂପା କାଟିବା, ଘସିବା, ନକ୍ସା କରିବା ଏବଂ ମରାମତି କାମ କରିଥାନ୍ତି। ଏହି ସମୟରେ ଧାତୁର ଅତି ସୂକ୍ଷ୍ମ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ଦୋକାନର ମହଲା ଏବଂ ଆଖପାଖ ସ୍ଥାନରେ ପଡ଼ିଯାଏ। ସଫାସୁତୁରା ଏବଂ ଧୋଇବା ସମୟରେ ଏହି କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ପାଣି ସହିତ ଭାସିଯାଇ ନାଳରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ। ଧୀରେ ଧୀରେ କାଦୁଅରେ ଏହାର କିଛି ପରିମାଣ ଜମା ହେବାରେ ଲାଗେ। ଏହି କାରଣରୁ ସରାଫା ବଜାରର ନାଳର ଗାଦ ମଧ୍ୟ ମୂଲ୍ୟବାନ ଅଟେ।
ଏହି କାମରେ ଅଭିଜ୍ଞ ଥିବା ଲୋକମାନେ ସର୍ୱପ୍ରଥମେ ନାଳରୁ ଗାଦ ଏବଂ କାଦୁଅ ବାହାର କରି ବସ୍ତାରେ ଭର୍ତ୍ତି କରନ୍ତି। ଏହାପରେ ଏହାକୁ ନିଜ ଠିକଣାକୁ ନେଇ ଚାଳଣି ଭଳି ବାସନରେ ଛାଣିବା ଏବଂ ଧୋଇବା କାମ କରାଯାଏ। ପ୍ରଥମେ ସାଧାରଣ ପାଣି ଏବଂ ପରେ ଚୂନ ପାଣି ଦ୍ୱାରା ସଫା କରାଯାଇଥାଏ, ଯାହାଦ୍ୱାରା ମାଟି ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅପରିଷ୍କାର ଜିନିଷଗୁଡ଼ିକ ଅଲଗା ହୋଇପାରିବ। ଏହାପରେ ବଳକା ଆବର୍ଜନାରୁ ରସାୟନଗୁଡ଼ିକର ସାହାୟତାରେ ସୁନା ବାହାର କରାଯାଏ।
