ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୬।୫: ତାଲିବାନ ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ଭାରତଠାରୁ ଦୁଇଟି ପ୍ରମୁଖ ସମର୍ଥନ ଲୋଡ଼ିଛି। ରୋଗୀଙ୍କ ଚିକିତ୍ସା ପାଇଁ ମେଡିକାଲ ଭିସା ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ବ୍ୟବସାୟ ଭିସା। ଏହି ଆବେଦନ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଆମିର ଖାନ ମୁତାକି ଏବଂ ଭାରତୀୟ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ. କରିଛନ୍ତି। ଜୟଶଙ୍କର ଏବଂ ତାଲିବାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉଚ୍ଚସ୍ତରୀୟ ଟେଲିଫୋନ ଆଲୋଚନା ସମୟରେ ଏହା ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଯେତେବେଳେ ପାକିସ୍ତାନ ସହିତ ତାଲିବାନର ସମ୍ପର୍କ ଖରାପ ହେଉଛି, ତାଲିବାନ ଆଶାର ସହିତ ଭାରତ ଆଡ଼କୁ ଚାହିଁ ରହିଛି।
ତାଲିବାନ ଭାରତକୁ କହିଛି ଯେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନର ସାଧାରଣ ଲୋକ, ବିଶେଷକରି ବ୍ୟବସାୟୀ ଏବଂ ରୋଗୀ ନାଗରିକମାନେ ଭାରତରେ ବ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ସୁବିଧା ପ୍ରତି ଆଗ୍ରହୀ। ଆଫଗାନ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ଅନୁଯାୟୀ, ମୁତାକି ଭାରତ ପାଇଁ ଭିସା ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ସରଳ କରିବା ପାଇଁ ଜୟଶଙ୍କରଙ୍କୁ ଅନୁରୋଧ କରିଥିଲେ। ଏହା ସହିତ, ଭାରତରେ ବନ୍ଦୀ ଥିବା କିଛି ଆଫଗାନ ନାଗରିକଙ୍କୁ ମୁକ୍ତ କରି ସେମାନଙ୍କ ଦେଶକୁ ଫେରାଇବାକୁ ମଧ୍ୟ ଆବେଦନ କରାଯାଇଥିଲା। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଏହା ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଉଛି ଯେ ପ୍ରତିବଦଳରେ ତାଲିବାନ ପାକିସ୍ତାନକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସମର୍ଥନ ଦେଇପାରିବ ନାହିଁ।
ଏହି ଆଲୋଚନା ସମୟରେ, ଉଭୟ ଦେଶ ଚାବାହାର ବନ୍ଦରର ରଣନୈତିକ ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ରେଖାଙ୍କିତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ଏହି ଆଞ୍ଚଳିକ ସଂଯୋଗ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ବିକଶିତ କରିବାକୁ ସହମତ ହୋଇଥିଲେ। ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଏହା ଏକ ସନ୍ତୁଳିତ ବୈଦେଶିକ ନୀତି ଏବଂ ଗଠନମୂଳକ ସମ୍ପର୍କର ସପକ୍ଷରେ। ଭାରତକୁ ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ଥିରତାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶୀଦାର ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ମୁତ୍ତାକି ବିଶ୍ୱାସ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଯେ ଆଫଗାନ-ଭାରତ ସମ୍ପର୍କ ଆହୁରି ମଜବୁତ ହେବ।
ଭାରତ ପାଇଁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହେଉଛି ଯେ ଏହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତାଲିବାନ ସରକାରଙ୍କୁ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବରେ ସ୍ବୀକୃତି ଦେଇନାହିଁ। ଏହା ସହିତ, ଭାରତୀୟ ଗୁଇନ୍ଦା ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଭିସା ସମ୍ପର୍କରେ ସୁରକ୍ଷା ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ, କାବୁଲରେ ଭାରତର କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କନସୁଲେଟ ନାହିଁ, ଯାହା ଯୋଗୁଁ ଭିସା ପ୍ରକ୍ରିୟା ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି। ୨୦୨୧ ମସିହାରେ ତାଲିବାନ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ପରେ, ଭାରତ ସମସ୍ତ ପୁରୁଣା ଭିସା ବାତିଲ କରିଦେଇଥିଲା ଏବଂ କେବଳ କିଛି ଆଫଗାନଙ୍କୁ ଇ-ଏମର୍ଜେନ୍ସି ଏକ୍ସ-ମିସ୍କ ଭିସା ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରବେଶ ଅନୁମତି ଦେଇଥିଲା।
ତାଲିବାନ ଭାରତକୁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେଇଛି ଯେ ଭିସା ପାଉଥିବା ନାଗରିକମାନଙ୍କର କଡ଼ା ଯାଞ୍ଚ କରାଯିବ ଯାହା ଦ୍ୱାରା କୌଣସି ସୁରକ୍ଷା ବିପଦ ନାହିଁ। ଆଫଗାନ ମୁଖପାତ୍ର ହାଫିଜ ଜିଆ ଅହମ୍ମଦଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଉଭୟ ପକ୍ଷ ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ଭିସା ସୁବିଧାକୁ ସହଜ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛନ୍ତି। ଯଦିଓ ଭାରତ ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ସରକାରୀ ବିବୃତ୍ତିରେ ଭିସା ବିଷୟରେ ସିଧାସଳଖ ଉଲ୍ଲେଖ ନାହିଁ, ତଥାପି ଆଫଗାନ ବିକାଶରେ ସହଯୋଗ କରିବାର ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାକୁ ପୁନର୍ବାର ଦୋହରାଇ ଦିଆଯାଇଛି।
ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଭ୍ୟାସ ମଧ୍ୟରେ, ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଛି ଯେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ପାକିସ୍ତାନ ଉପରେ କ୍ଷୁବ୍ଧ ଏବଂ ଭାରତ ସହିତ ସମ୍ପର୍କକୁ ଏକ ନୂତନ ଦିଗ ଦେବାକୁ ଚାହୁଁଛି। ଯଦି ଭାରତ ବ୍ୟବସାୟ ଏବଂ ଚିକିତ୍ସା ଭିସାର ସୁବିଧା ପୁନଃସ୍ଥାପିତ କରେ, ତେବେ ଏହା କେବଳ ଆଫଗାନବାସୀଙ୍କ ପାଇଁ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ହେବ ନାହିଁ ବରଂ ଏକ ଆଞ୍ଚଳିକ ନେତା ଭାବରେ ଭାରତକୁ ଏହାର ଭୂମିକାକୁ ମଧ୍ୟ ମଜବୁତ କରିବ। ସେହି ସମୟରେ, ଏହା ପାକିସ୍ତାନକୁ ଏକ ଦୃଢ଼ ବାର୍ତ୍ତା ଦେବ ଯେ ଆଫଗାନିସ୍ତାନ ଆଉ ଏହାର ବିଶ୍ୱସ୍ତ ଦେଶ ନୁହେଁ।
