ଦୁବାଇ,୨୪ା୬: ନୂଆ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିର ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଆଲୋଚନା ପରେ ଆମେରିକା ଇରାନ ଉପରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ୬୦ ଦିନ ପାଇଁ ହଟାଇ ଦେଇଛି। ତେବେ ଯଦି ଇରାନ ଚୁକ୍ତି ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ପାଳନ ନ କରେ, ତେବେ ଯାହା କରିବାକୁ ହେବ କରିବୁ ବୋଲି ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ୍ କହିଛନ୍ତି। ଇରାନକୁ ଆର୍ଥତ୍କ ଆଶ୍ୱସ୍ତି ପ୍ରଦାନ ସ୍ବରୂପ ଅଗଷ୍ଟ ୨୧ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କଟକଣା ହଟାଯାଇଥିବା ଆମେରିକା ଟ୍ରେଜେରି ବିଭାଗ ଘୋଷଣା କରିଛି। ଫଳରେ ତେହରାନ ଏହାର ତୈଳ ଓ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ସାମଗ୍ରୀ ରପ୍ତାନି କରିବା ସହ ବିକ୍ରି ବାବଦ ଅର୍ଥ ଗ୍ରହଣ କରିବାକୁ ଅନୁମତି ପାଇଛି। ସୋମବାରଠାରୁ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜ୍ରେ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି।
ଇରାନ ତୈଳ ବିକ୍ରି ଉପରୁ ଆମେରିକା କଟକଣା ଉଠାଇଦେଇଥିବାରୁ ଭାରତ ପାଇଁ ସବୁଠୁ ବଡ଼ ଲାଭ ହେବ। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଦର ହ୍ରାସ ପାଇବ। ବିଶ୍ୱ ବଜାରରେ ଇରାନ ତୈଳ ଯୋଗାଣ ବଢ଼ିବ। ଭାରତ ଏହାର ଅଶୋଧିତ ତୈଳ ଆବଶ୍ୟକତାର ୮୮ ପ୍ରତିଶତ ଆମଦାନୀ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରିଥାଏ। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଦର କମିଲେ, ଭାରତ ତୈଳ ଆମଦାନୀ ବାବଦ ବ୍ୟୟ କେବଳ ହ୍ରାସ ପାଇବ ନାହିଁ, ଏଥିସହିତ ତୈଳ ବିପଣନ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସୁବିଧା ହେବ। ଏହି କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲ ଦରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବା ପାଇଁ ଯେଉଁ କ୍ଷତି ସହିଥିଲେ, ତାହା ଭରଣା ହୋଇପାରିବ।
ଗତ ଏପ୍ରିଲରେ ଆମେରିକା-ଇରାନ ଯୁଦ୍ଧ ଚାଲିଥିବାବେଳେ ତୈଳ ଦରକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବା ପାଇଁ ଟ୍ରମ୍ପ୍ ପ୍ରଶାସନ ସମୁଦ୍ରରେ ଥିତ୍ବା ଇରାନୀୟ ତୈଳ ଉପରୁ କଟକଣା ହଟାଇ ଦେଇଥିଲା। ଫଳରେ ବହୁବର୍ଷ ବ୍ୟବଧାନରେ ଭାରତ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଇରାନ ତୈଳ କିଣିଥିଲା। ତେବେ ଏଥର ତେଲକିଣାରେ ତୁରନ୍ତ କୌଣସି ବୃଦ୍ଧି ଦେଖିବାକୁ ମିଳି ନ ପାରେ। ଯଦିଓ ଆଲୋଚନା ସକାରାତ୍ମକ ରହିଛି, ତଥାପି ଆମେରିକା କଟକଣା ଲଗାଇବା ବା ହଟାଇବା ନୀତିରେ ବାରମ୍ବାର ପରିବର୍ତ୍ତନ କରୁଥିବାରୁ ଏବଂ ଭୂରାଜନୈତିକ ସ୍ଥିତିରେ ଅସ୍ଥିରତା ଲାଗି ରହିଥିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଭାରତ ଇରାନୀୟ ତୈଳ କିଣିବା ପାଇଁ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିବଦ୍ଧ ହୋଇ ନପାରେ ବୋଲି ମଡେଲିଂ ଆଣ୍ଡ ରିଫାଇନିଂର ମୁଖ୍ୟ ବିଶ୍ଳେଷକ ସୁମିତ୍ ରିତୋଲିଆ କହିଛନ୍ତି। ସହଯୋଗ ପାଇଁ ଅଧିକ ତର୍କସଙ୍ଗତ କ୍ଷେତ୍ର ହେଲା ଏଲ୍ପିଜି, ପେଟ୍ରୋକେମିକାଲ୍ସ, ସାର ଓ ପ୍ରଶସ୍ତ ଶକ୍ତି ସହଯୋଗ। କିନ୍ତୁ ଏହି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକରୁ ଆମେରିକା କଟକଣା ମୁକ୍ତି ଓ ଓ୍ବାଶିଂଟନର ନୀତିଗତ ସ୍ଥିତିକୁ ନେଇ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଲାଗି ରହିଛି। ଆମେରିକା ଆଗକୁ କି ପ୍ରକାର ନୀତି ଗ୍ରହଣ କରିବ, ତାହା ପୂର୍ବାନୁମାନ କରିବା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ। ତେଣୁ ଭାରତୀୟ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଇରାନରୁ ଗ୍ୟାସ୍ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପେଟ୍ରୋକେମିକାଲ ଆମଦାନୀ କରିବା ଲାଗି ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଦେବା କଷ୍ଟକର ହେବ ବୋଲି ସୁମିତ୍ କହିଛନ୍ତି।
ସୁଇଜରଲାଣ୍ଡରେ ଇରାନ ସହ ଶାନ୍ତି ଆଲୋଚନାରେ ଏକ ସଫଳ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଚୁକ୍ତିନାମା ଲାଗି ଭଲ ମୂଳଦୁଆ ପଡ଼ିଲା ବୋଲି ଆମେରିକା ଉପରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଜେ.ଡି. ଭାନ୍ସ ସୋମବାର କହିଥିଲେ। ତେବେ ଇରାନର ଆଣବିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା କିମ୍ବା ଅନୁଧ୍ୟାନ ପାଇଁ ଏହା ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ଆଣବିକ ଶକ୍ତି ସଂସ୍ଥା (ଆଇଏଇଏ)କୁ ଡାକିବା ପାଇଁ ରାଜି ହୋଇଥିବା କଥାକୁ ତେହରାନ୍ ଖଣ୍ଡନ କରିଛି। ସୁଇଜରଲାଣ୍ଡରେ ଆଇଏଇଏ ମୁଖ୍ୟ ରାଫାଲ ଗ୍ରୋସିଙ୍କ ସହ ଇରାନୀୟ ଅଧିକାରୀମାନଙ୍କର କୌଣସି ବୈଠକ ହୋଇ ନ ଥିବା ଏହାର ବହିର୍ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ମୁଖପାତ୍ର ଏସ୍ମାଇଲ୍ ବାଘାଇ ମଙ୍ଗଳବାର କହିଛନ୍ତି। ଜାତିସଂଘର ଆଣବିକ ତଦାରଖକାରୀ ସଂସ୍ଥାକୁ ଇରାନର କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ଆଣବିକ କେନ୍ଦ୍ରକୁ ଅନୁଧ୍ୟାନ ପାଇଁ ଡାକିବାର କୌଣସି ଯୋଜନା ନ ଥିଲା। ୩ ମାସରୁ ଊର୍ଦ୍ଧ୍ୱ ସମୟ ଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ଗତ ସପ୍ତାହରେ ସ୍ବାକ୍ଷର ହୋଇଥିବା ଅନ୍ତରୀଣ ଚୁକ୍ତିନାମା ଅନୁଯାୟୀ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଉଦ୍ୟମ କରୁଛନ୍ତି। ସୁଇଜରଲାଣ୍ଡ ଆଲୋଚନାରେ ଯୁଦ୍ଧକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ କରିବା ଲାଗି ୬୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଚୁକ୍ତିନାମାରେ ପହଞ୍ଚତ୍ବା ନିମନ୍ତେ ଏକ କାର୍ଯ୍ୟଯୋଜନାରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ସହମତ ହୋଇଥିବା ସୋମବାର ମଧ୍ୟସ୍ଥ ପାକିସ୍ତାନ ଓ କାତାର ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଥିଲା। ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ପଥ ଷ୍ଟ୍ରେଟ୍ ଅଫ୍ ହର୍ମୁଜ୍କୁ ଖୋଲା ରଖିବା ଏବଂ ଲେବାନନ୍ରେ ଯୁଦ୍ଧ ବନ୍ଦ ପାଇଁ ଇରାନ ଓ ଆମରିକା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ସିଧାସଳଖ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବାକୁ ସହମତ ହୋଇଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।
