ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୭।୧୨: କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ଏବେ ସାର୍ୱଜନୀନ କ୍ଷେତ୍ର ବ୍ୟାଙ୍କ (PSU ବ୍ୟାଙ୍କ)ର ପ୍ରତିଛବି ଏବଂ ଭାଗ୍ୟ ଉଭୟକୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛନ୍ତି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ସରକାର, ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ସହିତ ମିଶି ଏକ ବ୍ଲୁପ୍ରିଣ୍ଟ ବିକଶିତ କରୁଛନ୍ତି ଯାହା 2026 ସୁଦ୍ଧା ଦେଶର ସାର୍ୱଜନୀନ କ୍ଷେତ୍ର ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକର ଦୃଶ୍ୟପଟକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ରୂପ ଦେବ। ବିକଶିତ ଭାରତ 2047 ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ, ସରକାର ଚାହାଁନ୍ତି ଯେ ଆମର ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ଦେଶରେ ନୁହେଁ ବରଂ ବିଶ୍ୱର ବୃହତ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକ ସମ୍ମୁଖରେ ଠିଆ ହେଉ।
କେବଳ ଦେଶରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଏକ ଛାପ ସୃଷ୍ଟି କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଉଛି
ଭାରତରେ ବର୍ତ୍ତମାନ 12 ଟି ସାର୍ୱଜନୀନ କ୍ଷେତ୍ର ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଛି, କିନ୍ତୁ ଯେତେବେଳେ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରର କଥା ଆସେ, ଆମେ ବହୁତ ପଛରେ ପଡ଼ିଯାଇଛୁ। ବର୍ତ୍ତମାନ, କେବଳ ଷ୍ଟେଟ ବ୍ୟାଙ୍କ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆ (SBI) ବିଶ୍ୱର ଶ୍ରେଷ୍ଠ 50 ବ୍ୟାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଛି। ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ ଭାବରେ, ଘରୋଇ କ୍ଷେତ୍ରର ବିଶାଳ HDFC ବ୍ୟାଙ୍କ ମଧ୍ୟ ବିଶ୍ୱର ଶ୍ରେଷ୍ଠ 100 ବ୍ୟାଙ୍କ ତାଲିକାରୁ ବାହାରେ ଅଛି। ସରକାରଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ଏବେ ସ୍ପଷ୍ଟ। ଯଦି ଭାରତ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏକ ଆର୍ଥିକ ମହାଶକ୍ତି ହେବାକୁ ଚାହେଁ, ତେବେ ଆମ ପାଖରେ ବଡ଼ ବ୍ୟାଙ୍କ ରହିବା ଆବଶ୍ୟକ ଯାହା ବଡ଼ ଭିତ୍ତିଭୂମି ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକୁ ପାଣ୍ଠି ଯୋଗାଇପାରିବ। ବଡ଼ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକର ପୁଞ୍ଜି ଅଧିକ ଥାଏ ଏବଂ ସେମାନେ ବିଶ୍ୱ ବଜାରର ଝଟକା ସହ୍ୟ କରିବାକୁ ସକ୍ଷମ।
ଏହା ପ୍ରଥମ ଥର ନୁହେଁ ଯେତେବେଳେ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏକତ୍ରୀକରଣ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଛି; ବରଂ ଏହା ଏକ ଲମ୍ୱା ପ୍ରକ୍ରିୟାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ପଦକ୍ଷେପ। ଆପଣ ମନେ ରଖିଥିବେ ଯେ 2019-20 ମେଗା ମିଶ୍ରଣ ଦେଶର ସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ର ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ କିପରି ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥିଲା। ସେହି ସମୟରେ, ସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ର ବ୍ୟାଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା 27 ରୁ ହ୍ରାସ ପାଇ ମାତ୍ର 12 କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଥିଲା। ସେହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, ଓରିଏଣ୍ଟାଲ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ ୟୁନାଇଟେଡ ବ୍ୟାଙ୍କ ପଞ୍ଜାବ ନ୍ୟାସନାଲ ବ୍ୟାଙ୍କ (PNB) ସହିତ ମିଶ୍ରଣ ହୋଇଥିଲା। ସିଣ୍ଡିକେଟ ବ୍ୟାଙ୍କ କାନାରା ବ୍ୟାଙ୍କର ଅଂଶ ହୋଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଆଲ୍ଲାହାବାଦ ବ୍ୟାଙ୍କ ଇଣ୍ଡିଆନ ବ୍ୟାଙ୍କ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ ହୋଇଥିଲା। ସେହିପରି ଆନ୍ଧ୍ର ଏବଂ କର୍ପୋରେସନ ବ୍ୟାଙ୍କ ୟୁନିଅନ ବ୍ୟାଙ୍କ ସହିତ ମିଶ୍ରଣ ହୋଇଥିଲା। ପୂର୍ୱରୁ ମଧ୍ୟ, 2017 ରେ, SBI ଏହାର ସହଯୋଗୀ ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକୁ ମିଶ୍ରଣ କରିଥିଲା, ଯାହା ଏହାର ସମ୍ପତ୍ତିକୁ 44 ଲକ୍ଷ କୋଟିକୁ ଆଣିଥିଲା।
ଏବେ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ସରକାର ଏହି ସମୟରେ ଏତେ କଠୋର ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ କାହିଁକି ଯଥେଷ୍ଟ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସୀ? ଉତ୍ତର ହେଲା ବ୍ୟାଙ୍କଗୁଡ଼ିକର ଦୃଢ଼ ବାଲାନ୍ସ ସିଟ ରେ ରହିଛି। କେବଳ FY2026 ର ପ୍ରଥମାର୍ଦ୍ଧରେ, 12 ଟି ସରକାରୀ କ୍ଷେତ୍ର ବ୍ୟାଙ୍କ ପ୍ରାୟ 93,675 କୋଟି ଟଙ୍କାର ବିପୁଳ ଲାଭ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ବର୍ଷ ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ଏହି ସଂଖ୍ୟା 2 ଲକ୍ଷ କୋଟି ଅତିକ୍ରମ କରିବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଉଛି। ଏହି ଆର୍ଥିକ ଶକ୍ତି ସରକାରଙ୍କୁ ସାହସିକ ଏବଂ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପାଇଁ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଦେଉଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, IDBI ବ୍ୟାଙ୍କରେ ଅଂଶଧନ ବିକ୍ରୟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାର୍ଚ୍ଚ 2026 ସୁଦ୍ଧା ସମାପ୍ତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖାଯାଇଛି। ୟେସ ବ୍ୟାଙ୍କ ଏବଂ RBL ବ୍ୟାଙ୍କ ଭଳି ଉଦାହରଣ ସୂଚାଇ ଦିଏ ଯେ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ବିଦେଶୀ ନିବେଶକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ବଢ଼ୁଛି। ଯଦି ସବୁକିଛି ଯୋଜନା ଅନୁଯାୟୀ ହୁଏ, ତେବେ ଆମେ 2026 ରେ ଭାରତୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କିଂ ଇତିହାସରେ ଏକ ନୂତନ ଅଧ୍ୟାୟ ଆରମ୍ଭ ହେବାର ଦେଖିପାରିବା।
