ବ୍ରହ୍ମପୁର ଅଫିସ,୧୭ା୧୧- ବ୍ରିଟିଶ ଶାସନ ସମୟରେ ୧୮୬୩ ମସିହାରେ ସ୍ଥାପିତ ବ୍ରହ୍ମପୁର ମଣ୍ଡଳ କାରାଗାରକୁ ୧୫୬ ବର୍ଷ ପୂରିଛି। ଏଠାରେ ୭୪୩ କଏଦୀ ରହିବା ବ୍ୟବସ୍ଥାଥିବାବେଳେ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଏହାଠାରୁ ଅଧିକ ରହୁଛନ୍ତି। ଶନିବାର ସୁଦ୍ଧା ୨୯ ମହିଳାଙ୍କ ସମେତ ୭୬୩ ଦଣ୍ଡ ଭୋଗୁଥିବା ଓ ବିଚାରାଧୀନ କଏଦୀ ଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ମା’ ସହ ଜଣେ ଶିଶୁ ମଧ୍ୟ ଥିବା ଜଣାଯାଇଛି।
ଜେଲ ନିୟମ ପ୍ରକାରେ ୬ ବର୍ଷ ବୟସ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସନ୍ତାନ ମା’ ସହ ବନ୍ଦୀଶାଳାରେ ରହିପାରିବେ। ସେମାନଙ୍କୁ ଜେଲ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ରଖିପାରିବେ। ଜେଲ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ କହିବାନୁସାରେ ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ କଏଦୀ ଓ ବିଚରାଧୀନ ବନ୍ଦୀଙ୍କ ସଂଖ୍ୟା ବଢ଼ୁଛି।
କୋର୍ଟରୁ ଜାମିନ ପାଇ କେତେକ ମୁକୁଳୁଥିବାବେଳେ ମାମଲାରେ ଛନ୍ଦି ହୋଇ ଆଉ କେତେକ ଭିତରକୁ ଆସୁଛନ୍ତି। ୨୯ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅର୍ଦ୍ଧେକ ସଜ୍ଜା କାଟୁଥିବା ବେଳେ ଅନ୍ୟମାନେ ବିଚରାଧୀନ ଅଛନ୍ତି। କାରାଗାରରେ ମହିଳା ଓ ପୁରୁଷଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ଜେଲ ଭିତରେ ଡ଼ାକ୍ତରଖାନା ଅଛି। ଏହି ପୁରାତନ ଜେଲରେ ରାଜ୍ୟର ଏକମାତ୍ର ଫାଶୀଖୁଣ୍ଟ ଅଛି। ସ୍ବାଧୀନତା ଆନ୍ଦୋଳନର ମହାନ ସଂଗ୍ରାମୀ ତଥା ବିପ୍ଲବୀ ଆଦିବାସୀ ନେତା ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନାୟକଙ୍କୁ ବ୍ରିଟିଶ ସରକାର ୧୯୪୩ ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୯ରେ ଫାଶୀ ଦେଇଥିଲେ।
୧୯୯୪ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ଏହି ଫାଶୀଖୁଣ୍ଟରେ ୬ ଜଣ ଝୁଲିଛନ୍ତି। ଲକ୍ଷ୍ମଣ ନାୟକଙ୍କୁ ଶହୀଦ ଆଖ୍ୟା ଦିଆଯାଇଛି। ଜେଲ ସାମ୍ନାରେ ତାଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତି ସ୍ଥାପନ କରାଯାଇଛି। ଫାଶୀ ପାଇବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସେ ରହୁଥିବା ଜେଲ ଭିତରେ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ସେଲକୁ ଜାତୀୟ ସ୍ମାରକୀ ମାନ୍ୟତା ମିଳିଛି। ତାଙ୍କ ଜୟନ୍ତୀ ଓ ଶ୍ରାଦ୍ଧ ଦିବସରେ ସରକାରୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ସ୍ମୃତିଚାରଣ ସହ ଶ୍ରଦ୍ଧାଞ୍ଜଳି ଅର୍ପଣ କରାଯାଉଛି।
