ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୧୩।୬: ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣା ଏକ ଦୁଃଖଦ ଘଟଣା, ଏବଂ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବିମାନ ଚାଳନା ସୁରକ୍ଷା ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ପ୍ରାୟ ୩୫% ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣା ଉଡ଼ାଣ (Takeoff) କିମ୍ବା ଅବତରଣ (Landing) ସମୟରେ ଘଟେ। ଏହି ଦୁଇଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ବିମାନ ଚାଳନାରେ ସବୁଠାରୁ ଜଟିଳ ଏବଂ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ନିକଟରେ ଅହମଦାବାଦରେ ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆ ଫ୍ଲାଇଟ AI-171 ଦୁର୍ଘଟଣାଗ୍ରସ୍ତ ହେବା ପରେ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ପୁଣିଥରେ ଉଠିଛି। କାହିଁକି ଉଡ଼ାଣ ଓ ଅବତରଣ ସମୟରେ ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣା ଅଧିକ ଘଟେ? ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ୫ଟି ମୁଖ୍ୟ କାରଣ:
ବିମାନ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ପ୍ରାୟ ୮୦% କ୍ଷେତ୍ରରେ ମାନବୀୟ ଭୁଲ ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ। ପାଇଲଟଙ୍କ ଭୁଲ ନିଷ୍ପତ୍ତି, ଅସାବଧାନତା, କିମ୍ବା ଟ୍ରେନିଂରେ ଅଭାବ ଯୋଗୁଁ ଉଡ଼ାଣ କିମ୍ବା ଅବତରଣ ସମୟରେ ବିପଦ ଦେଖାଦେଇପାରେ। ଉଦାହରଣ ସ୍ବରୂପ, ୧୯୭୭ରେ ଟେନେରିଫ ବିମାନବନ୍ଦର ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ପାଇଲଟଙ୍କ ଭୁଲ ଯୋଗୁଁ ଦୁଇଟି ବିମାନ ମଧ୍ୟରେ ଧକ୍କା ହୋଇ ୫୮୩ ଜଣଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା।
ଉଡ଼ାଣ ସମୟରେ ବିମାନର ଇଞ୍ଜିନ, ଲ୍ୟାଣ୍ଡିଂ ଗିୟର, ହାଇଡ୍ରୋଲିକ ସିଷ୍ଟମ, କିମ୍ବା ଏୟାରସ୍ପିଡ ସେନସର ଆଦି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଶରେ ତ୍ରୁଟି ଦେଖାଦେଇପାରେ। ଅହମଦାବାଦ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ପ୍ରାଥମିକ ତଦନ୍ତରୁ ଜଣାପଡ଼ିଛି ଯେ ଇଞ୍ଜିନରେ ଥ୍ରଷ୍ଟ ଅଭାବ କିମ୍ବା ଲ୍ୟାଣ୍ଡିଂ ଗିୟର ନଉଠିବା କାରଣରୁ ବିମାନ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହରାଇଥାଇପାରେ।
ଖରାପ ପାଗ, ଯେପରିକି ଘନ କୁହୁଡ଼ି, ଝଡ଼ଝଞ୍ଜା, କିମ୍ବା ମାଇକ୍ରୋବର୍ଷ୍ଟ (ତୀବ୍ର ବାୟୁ ଝଟକା) ଉଡ଼ାଣ ଓ ଅବତରଣ ସମୟରେ ବିମାନକୁ ଅସ୍ଥିର କରିପାରେ। ଉଦାହରଣ ସ୍ବରୂପ, ୨୦୨୦ରେ କୋଝିକୋଡ଼ରେ ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆ ଏକ୍ସପ୍ରେସ ଫ୍ଲାଇଟ IX-1344 ଭାରୀ ବର୍ଷା ଓ କମ ଦୃଶ୍ୟମାନତା ଯୋଗୁଁ ରନୱେରୁ ଖସି ଦୁର୍ଘଟଣାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା।
ରନୱେରେ ଅଚାନକ କୌଣସି ଗାଡ଼ି, ପକ୍ଷୀ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ବିମାନର ଉପସ୍ଥିତି ଦୁର୍ଘଟଣାର କାରଣ ହୋଇପାରେ। ଏହା ପାଇଲଟଙ୍କୁ ମାତ୍ର କିଛି ସେକେଣ୍ଡ ସମୟ ଦେଇଥାଏ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ପାଇଁ, ଯାହା ଉଚ୍ଚ ଗତିରେ ଅସମ୍ଭବ ହୋଇପଡ଼େ। ଅହମଦାବାଦ ଦୁର୍ଘଟଣାରେ ରନୱେ ସମସ୍ୟା ଥିଲା କି ନାହିଁ, ତାହା ତଦନ୍ତରୁ ଜଣାପଡ଼ିବ।
ଉଡ଼ାଣ ଓ ଅବତରଣ ସମୟରେ ପାଇଲଟଙ୍କୁ ଅତି କମ ସମୟରେ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବାକୁ ପଡ଼େ। ଏୟାରସ୍ପିଡ, ଇଞ୍ଜିନ ପରଫରମାନ୍ସ, ଓ ବାହ୍ୟ ପରିସ୍ଥିତି ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ସହ ଯଦି କୌଣସି ତ୍ରୁଟି ଦେଖାଦେଇଛି, ତାହାକୁ ତୁରନ୍ତ ସୁଧାରିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ସମୟ ସୀମା ଯୋଗୁଁ କୌଣସି ଭୁଲ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର କାରଣ ହୋଇପାରେ।
ନିକଟରେ ଅହମଦାବାଦରେ ଏୟାର ଇଣ୍ଡିଆର ବୋଇଙ୍ଗ ୭୮୭-୮ ଡ୍ରିମଲାଇନର ଉଡ଼ାଣ ଭରିବାର କିଛି ସେକେଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଦୁର୍ଘଟଣାଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରାଥମିକ ତଥ୍ୟ ଅନୁସାରେ, ବିମାନଟି ମାତ୍ର ୬୨୫ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା ଏବଂ ତା’ପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ହରାଇଥିଲା। ଏହାର କାରଣ ଜାଣିବା ପାଇଁ ଭାରତର ଏୟାରକ୍ରାଫ୍ଟ ଆକ୍ସିଡେଣ୍ଟ ଇନଭେଷ୍ଟିଗେସନ ବ୍ୟୁରୋ (AAIB) ତଦନ୍ତ କରୁଛି। ବ୍ଲାକ ବକ୍ସ ଓ ଫ୍ଲାଇଟ ଡାଟା ରେକର୍ଡର ଆଧାରରେ ଏହାର ମୂଳ କାରଣ ଜଣାପଡ଼ିବ।
