ତେହରାନ,୨୯।୫: ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ଉତ୍ତେଜନା ମଧ୍ୟରେ, ଏକ ପ୍ରମୁଖ କୂଟନୈତିକ ପଦକ୍ଷେପ ଉଭା ହୋଇଛି। ଉଭୟ ରାଷ୍ଟ୍ର ଯୁଦ୍ଧବିରତିକୁ ୬୦ ଦିନ ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ଇରାନର ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମ୍ପର୍କରେ ଆଲୋଚନା ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ଚୁକ୍ତିରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ତଥାପି, ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବିତ ଚୁକ୍ତିନାମା ବିଶେଷକରି ଏକ ବୁଝାମଣାପତ୍ର (MoU)କୁ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କଠାରୁ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଅନୁମୋଦନ ମିଳିନାହିଁ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଇରାନ ପକ୍ଷରୁ ଚୁକ୍ତିନାମାର କୌଣସି ସରକାରୀ ନିଶ୍ଚିତକରଣ ହୋଇନାହିଁ।
ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ଏପରି ସମୟରେ ଆସିଛି ଯେତେବେଳେ ଦୁଇ ରାଷ୍ଟ୍ର ମଧ୍ୟରେ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ବଳ ଅବସ୍ଥାରେ ଅଛି। ଆମେରିକା ଇରାନକୁ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବାର ଅଭିଯୋଗ କରିଛି। ଆମେରିକା ସେନା ଅନୁଯାୟୀ, କୁୱେତ ଆଡକୁ ନିକ୍ଷେପ କରାଯାଇଥିବା ଇରାନୀ କ୍ଷେପଣାସ୍ତ୍ରକୁ ଅଟକାଇ ଦିଆଯାଇଥିଲା। ଆମେରିକାର କେନ୍ଦ୍ରୀୟ କମାଣ୍ଡ ଏହି ଘଟଣାକୁ ଯୁଦ୍ଧବିରତିର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉଲ୍ଲଂଘନ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରିଛି।
ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ପ୍ରସ୍ତାବିତ ବୁଝାମଣାପତ୍ରରେ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକର ଅବାଧ ପଥ ସୁନିଶ୍ଚିତ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ଚୁକ୍ତିନାମା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଇରାନକୁ ୩୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଣାଳୀ ମଧ୍ୟରେ ବିଛାଯାଇଥିବା ସମସ୍ତ ମାଇନ୍ସ ସଫା କରିବାକୁ ପଡିବ। ପ୍ରତିବଦଳରେ, ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ର ବାଣିଜି୍ୟକ ଜାହାଜକୁ ସ୍ବାଭାବିକ ଅବସ୍ଥାକୁ ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ ଧୀରେ ଧୀରେ ଏହାର ନୌସେନା ଅବରୋଧକୁ ଉଠାଇବ।
ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମାରେ ଯୁକ୍ତରାଷ୍ଟ୍ରକୁ କିଛି ଆର୍ଥିକ ପ୍ରତିବନ୍ଧକରୁ ମୁକ୍ତି ପ୍ରଦାନ କରିବାର ବ୍ୟବସ୍ଥା ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହା ଇରାନର ତେଲ ବିକ୍ରୟ କରିବାର କ୍ଷମତାକୁ ସହଜ କରିପାରିବ। ଏହା ସହିତ, ଫ୍ରିଜ ହୋଇଥିବା ଇରାନ ସମ୍ପତ୍ତିର ମୁକ୍ତ ଏବଂ ମାନବିକ ସହାୟତା ପ୍ରଦାନ କରିବା ପାଇଁ ଆଲୋଚନା ହେବାର ଯୋଜନା ରହିଛି।
ଏମଓୟୁରେ ଇରାନ ପରମାଣୁ ଅସ୍ତ୍ର ବିକାଶ ନକରିବା ପାଇଁ ଏକ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ ହେବ। ଆଗାମୀ ୬୦ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ, ଆଲୋଚନାର ପ୍ରାଥମିକ କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ଇରାନର ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମୃଦ୍ଧ ୟୁରାନିୟମ ଭଣ୍ଡାରର ଭାଗ୍ୟ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଏବଂ ଏହାର ୟୁରାନିୟମ ସମୃଦ୍ଧି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିବା ପାଇଁ ତନ୍ତ୍ର ସ୍ଥାପନ କରିବା ଉପରେ ରହିବ।
ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମାରେ ଆଞ୍ଚଳିକ ଶାନ୍ତି ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରାଯାଇଛି। ଏଥିରେ ଲେବାନନରେ ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ହିଜବୋଲା ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ସମାପ୍ତ କରିବା ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ସମାଧାନ କରିବା ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଇରାନର ଆଞ୍ଚଳିକ ପ୍ରକ୍ସି ସଂଗଠନଗୁଡ଼ିକୁ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ସମର୍ଥନ ମଧ୍ୟ ଆଲୋଚନାର ବିଷୟ ହେବ।
ଆମେରିକୀୟ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଚୁକ୍ତିନାମାର ଅଧିକାଂଶ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଉପରେ ସହମତି ହୋଇଛି; ତଥାପି, ଏହା ଉଭୟ ରାଷ୍ଟ୍ରର ଶୀର୍ଷ ନେତୃତ୍ୱଙ୍କଠାରୁ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ଅନୁମୋଦନ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛି। ଟ୍ରମ୍ପ ଏହି ଡ୍ରାଫ୍ଟ ଉପରେ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେବା ପାଇଁ କିଛି ଦିନ ସମୟ ମାଗିଛନ୍ତି। ଯଦି ଏହି ଚୁକ୍ତି କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୁଏ, ତେବେ ଏହାକୁ ଯୁଦ୍ଧ ପରବର୍ତ୍ତୀ ଯୁଗର ସର୍ବବୃହତ କୂଟନୈତିକ ସଫଳତା ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯିବ।
