ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୭।୫: ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରେ ଦୁଇଟି ବଡ଼ ଦେଶ ହେଉଛି ତୁର୍କୀ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ। ୧୯୪୯ ମସିହାରୁ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ କୂଟନୈତିକ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି। ଗୋଟିଏ ସମୟ ଥିଲା ଯେତେବେଳେ ତୁର୍କୀ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ମାନ୍ୟତା ଦେଇଥିବା ପ୍ରଥମ ମୁସଲିମ ଦେଶ ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ଏହା ପରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କରେ ଅସ୍ଥିରତା ଆସିଛି। ବିଶେଷକରି ତୁର୍କୀ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ରେସେପ ତାୟିପ ଏର୍ଡୋଗାନ କ୍ଷମତାକୁ ଆସିବା ପରେ, ଇସ୍ରାଏଲ ସହିତ ସମ୍ପର୍କ ତିକ୍ତ ହେବାକୁ ଲାଗିଲା ଏବଂ ଧୀରେ ଧୀରେ ଫାଟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ହମାସ ଆକ୍ରମଣର ଜବାବରେ ଗାଜାରେ ଇସ୍ରାଏଲର ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପରେ ତୁର୍କୀ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବରେ ଇସ୍ରାଏଲର ବିରୋଧ କରିଥିଲା। ତୁର୍କୀ ଇସ୍ରାଏଲ ସହିତ ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ପର୍କକୁ ମଧ୍ୟ ନିଷିଦ୍ଧ କରିଥିଲା।
ଇସ୍ରାଏଲ ଏବଂ ତୁର୍କୀ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେକୌଣସି ସମୟରେ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷ ଦେଖାଦେଇପାରେ, ଯାହା ଫଳରେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ପୁଣି ଥରେ ଯୁଦ୍ଧର କବଳରେ ପଡ଼ିଯିବ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଆସନ୍ତୁ ଜାଣିବା ତୁର୍କୀ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନାର କାରଣ କ’ଣ? ଇସ୍ରାଏଲ କାହିଁକି ତୁର୍କୀକୁ ନିଜର ଶତ୍ରୁ ବୋଲି ଭାବୁଛି ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ କାହିଁକି ତୁର୍କୀକୁ ନାଟୋରୁ ବାହାର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି?
ସିରିଆ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲ ମଧ୍ୟରେ ସୀମା ଅଛି। ତଥାପି, ସିରିଆରେ ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ଏବଂ ବସର-ଅଲ-ଆସାଦଙ୍କ ସରକାରର ପତନ ପରେ, ଏହି ଦେଶରେ ତୁର୍କୀର ହସ୍ତକ୍ଷେପ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି। କୁହାଯାଉଛି ଯେ ସିରିଆର ମଧ୍ୟବର୍ତ୍ତୀକାଳୀନ ସରକାରଙ୍କ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଅହମଦ ଅଲ-ଶାରାଙ୍କୁ ତୁର୍କୀର ସମର୍ଥନ ମିଳିଛି, ଯାହା ଯୋଗୁଁ ଇସ୍ରାଏଲର ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି। ଇସ୍ରାଏଲ ସିରିଆରେ ତୁର୍କୀର ସମ୍ପୃକ୍ତିକୁ ଏହାର ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ବିପଦ ବୋଲି ବିବେଚନା କରେ। ଉଭୟ ଦେଶ ସିରିଆରେ ନିଜର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ସ୍ଥାପନ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହି କାରଣରୁ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷର ସମ୍ଭାବନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇଛି। ଏହି ମାସରେ, ସିରିଆରେ ତୁର୍କୀ ଏବଂ ଇସ୍ରାଏଲୀ ଯୁଦ୍ଧ ବିମାନ ମଧ୍ୟରେ ସଂଘର୍ଷ ହୋଇଥିଲା। ତଥାପି, ଏହା ସୌଭାଗ୍ୟବଶତଃ ଯେ କୌଣସି ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସିଧାସଳଖ ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷ ହୋଇନଥିଲା।
ଆମେରିକା ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ନାଟୋର 31ଟି ସଦସ୍ୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରୁ ତୁର୍କୀ ଗୋଟିଏ। ଏହା ସହିତ, ତୁର୍କୀର ଆମେରିକା ସହିତ ମଧ୍ୟ ଭଲ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି। ନାଟୋ ହେଉଛି ସଦସ୍ୟ ଦେଶମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଚୁକ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ କୁହାଯାଇଛି ଯେ ଯଦି କୌଣସି ସଦସ୍ୟ ଦେଶ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ ହୁଏ, ତେବେ ନାଟୋ ସଦସ୍ୟ ଦେଶମାନେ ମିଶି ଏହାକୁ ରକ୍ଷା କରିବେ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଆମେରିକା ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଏକ ଅଣ-ନାଟୋ ସହଯୋଗୀର ମାନ୍ୟତା ଦିଏ। ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବନ୍ଧୁତା ଏପରି ଯେ ଯେତେବେଳେ ଇସ୍ରାଏଲ ପାଲେଷ୍ଟାଇନରେ ହମାସ ଏବଂ ଏହାର ସହଯୋଗୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ନେଉଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଆମେରିକା ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବରେ ଏହାର ସମର୍ଥନରେ ଆସିଥିଲା। ଏପରିକି ଆମେରିକା ମଧ୍ୟ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଏହାର ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ରଶସ୍ତ୍ର ଯୋଗାଇ ଦେଇଥିଲା। ତଥାପି, ତୁର୍କୀ ସହିତ ବଢ଼ୁଥିବା ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷରେ ଇସ୍ରାଏଲକୁ ଆମେରିକାର ସମର୍ଥନ ପ୍ରସଙ୍ଗ ତୁର୍କୀର ନାଟୋ ସଦସ୍ୟତା ଦ୍ୱାରା ଜଟିଳ ହୋଇଛି। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଇସ୍ରାଏଲ ତୁର୍କୀକୁ ନାଟୋରୁ ବାହାର କରିବାକୁ ଯଥାସମ୍ଭବ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି, ଯାହା ଫଳରେ ଯଦି ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦର ପରିସ୍ଥିତି ଉପୁଜେ, ତେବେ ଆମେରିକା ତୁର୍କୀକୁ ସମର୍ଥନ କରିପାରିବ ନାହିଁ।
