ବ୍ୟାଙ୍କକ,୨୦।୬: ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ରାଜନୈତିକ ଅସ୍ଥିରତା ଦେଖାଦେଇଛି। ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପାଟୋଙ୍ଗଟାର୍ଣ୍ଣ ସିନାୱାତ୍ରାଙ୍କ ଗୁପ୍ତ ଫୋନ କଲ ଲିକ ହୋଇଛି। ଫଳରେ ତାଙ୍କ ପଦବୀ ବିପଦରେ ପଡ଼ିଛି। କେବଳ ତାଙ୍କ ପଦବୀ ନୁହେଁ, ସରକାର ମଧ୍ୟ ବିପଦରେ ଅଛି। ଏକ ବିପ୍ଳବର ସମ୍ଭାବନା ମଧ୍ୟ ରହିଛି। ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପାଟୋଙ୍ଗଟାର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଏହି ଲିକ ଫୋନ କଲ କାମ୍ବୋଡିଆର ନେତାଙ୍କ ସହିତ ଅଛି। ଏହି ଫୋନ କଲ ମଧ୍ୟ ହଙ୍ଗାମାର ମୂଳ। ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀ ଦଳ ସରକାରରୁ ଅଲଗା ହୋଇଯାଇଛି। ବିରୋଧୀ ଦଳ ଇସ୍ତଫା ଏବଂ ନୂତନ ନିର୍ବାଚନ ଦାବି କରୁଛନ୍ତି। ତଥାପି, ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଫୋନ କଲ ଲିକ ପାଇଁ କ୍ଷମା ପ୍ରାର୍ଥନା ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଏହା କାମ କରୁଥିବା ପରି ମନେ ହେଉନାହିଁ। ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ, ମୋଟ ୧୭ ମିନିଟ କଲ ଯୋଗୁ ରାଜନୈତିକ ସଙ୍କଟ ଆହୁରି ଜଟିଳ ହୋଇଛି।
ପ୍ରକୃତରେ, ଜୁନ ୧୫ ତାରିଖରେ ୧୭ ମିନିଟ କଲ କରି ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପାଟୋଙ୍ଗଟାର୍ଣ୍ଣ ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ-କମ୍ବୋଡିଆ ସୀମା ବିବାଦ ଉପରେ କାମ୍ବୋଡିଆର ନେତା ହୁନ ସେନଙ୍କ ସହ କଥା ହୋଇଥିଲେ। ଏହି ଲିକ କେବଳ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ବିଗିଡ଼ି ଦେଇନାହିଁ, ବରଂ ପାଟୋଙ୍ଗଟାର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ସ୍ଥିତିକୁ ମଧ୍ୟ ବିପଦରେ ପକାଇଛି। ବିବାଦର ମୂଳ ହେଉଛି ୨୮ ମଇରେ ‘ଏମରାଲ୍ଡ ଟ୍ରାଙ୍ଗେଲ’ରେ ଘଟିଥିବା ଏକ ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷ। ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ, କାମ୍ବୋଡିଆ ଏବଂ ଲାଓସର ସୀମା ଏଠାରେ ମିଶିଥାଏ। ଏହାକୁ କୌଣସି ମଣିଷର ଭୂମି ଭାବରେ ବିବେଚନା କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ଏହି ସଂଘର୍ଷରେ ଜଣେ କାମ୍ବୋଡିଆନ ସୈନିକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ପରେ ଉଭୟ ଦେଶରେ ଜାତୀୟତାବାଦୀ ଭାବନା ଉଗ୍ର ହୋଇ ଉଠିଥିଲା। କାମ୍ବୋଡିଆ ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଉପରେ ଡ୍ରୋନ ଉଡ଼ାଣ ଏବଂ ସାମରିକ ଉତ୍ତେଜନା ସୃଷ୍ଟି କରିବାର ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଏହାକୁ ଅସ୍ବୀକାର କରିଥିଲା। କାମ୍ବୋଡିଆ ଥାଇ ଆମଦାନୀ, ଟିଭି ନାଟକ ଏବଂ ଇଣ୍ଟରନେଟ ବ୍ୟାଣ୍ଡୱିଡଥ ଉପରେ ନିଷେଧ କରିଥିଲା, ଯାହା ଉତ୍ତେଜନାକୁ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲା।
ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଉପରେ ପୂର୍ବରୁ କାମ୍ବୋଡିଆ ପ୍ରତି ନରମ ମନୋଭାବ ରଖିବାର ଅଭିଯୋଗ ଆସିଛି। ଏହି କାରଣରୁ ସେ ଦକ୍ଷିଣପନ୍ଥୀ ଜାତୀୟତାବାଦୀଙ୍କ ଟାର୍ଗେଟରେ ଅଛନ୍ତି। ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଏହି ୧୭ ମିନିଟର ଆଲୋଚନା କାମ୍ବୋଡିଆର ସେନେଟର ଅଧ୍ୟକ୍ଷ ହୁନ ସେନଙ୍କ ସହ। ୧୭ ମିନିଟର ରେକର୍ଡିଂ ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡବାସୀଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିବା ପରେ ହଙ୍ଗାମା ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଆଲୋଚନାରେ ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ପାଟୋଙ୍ଗଟାର୍ଣ୍ଣ ହୁନ ସେନଙ୍କୁ ‘ଅଙ୍କଲ’ ବୋଲି ସମ୍ବୋଧନ କରିଥିଲେ। ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡର ଲୋକମାନେ ଏହାକୁ ପସନ୍ଦ କରିନଥିଲେ। ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡର ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ଟାର୍ଗେଟରେ ଅଛନ୍ତି କାରଣ ସେ ଜଣେ ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ ସେନା ଅଧିକାରୀଙ୍କୁ ବିରୋଧୀ କହିଥିଲେ। ସେହି ଥାଇ ସେନା ସୈନିକ ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳର ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଥିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ସଂଘର୍ଷ ଘଟିଥିଲା।
ଥାଇ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଏହି ବୟାନ ଥାଇ ସେନା ଏବଂ ଜାତୀୟତାବାଦୀଙ୍କୁ କ୍ରୋଧିତ କରିଥିଲା। ଏହାର କାରଣ ହେଉଛି ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡର ରାଜନୀତିରେ ସେନାର ଏକ ଐତିହାସିକ ପ୍ରଭାବ ରହିଛି। କାମ୍ବୋଡିଆର ନେତା ହୁନ ସେନ ଏହି କଲ 80 ଜଣ କାମ୍ବୋଡିଆନ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ସହ ଶେୟାର କରିଥିଲେ। ଏହା ପରେ ଏହା ସାର୍ବଜନୀନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଆସିଥିଲା। କେବଳ ଏତିକି ନୁହେଁ, ସେ ଏହାକୁ ଫେସବୁକରେ ମଧ୍ୟ ପୋଷ୍ଟ କରିଥିଲେ। ଥାଇ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ସମାଲୋଚକମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ହୁନ ସେନଙ୍କୁ ଅତ୍ୟଧିକ ଖୁସି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଥିଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଦୁର୍ବଳ ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ଏହି ଲିକ ହେବା ପରେ, ଦ୍ୱିତୀୟ ସର୍ବବୃହତ ଦଳ ଭୁମଜାଇଥାଇ ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡର ପାଟୋଙ୍ଗଟାର୍ଣ୍ଣର ମେଣ୍ଟ ସରକାରରୁ ସମର୍ଥନ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେଇଥିଲେ। ଏହା ଯୋଗୁ ତାଙ୍କର ସଂସଦୀୟ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ଦୁର୍ବଳ ହୋଇଗଲା। ବିରୋଧୀ ଦଳ ନେତା ନଟ୍ଟାଫୋଙ୍ଗ ରୁଏଙ୍ଗପାନ୍ୟାଭୁଟ ସଂସଦ ଭଙ୍ଗ କରିବାକୁ ଦାବି କରିଛନ୍ତି। ବ୍ୟାଙ୍କକରେ ଶହ ଶହ ପ୍ରଦର୍ଶନକାରୀ ପାଟୋଙ୍ଗଟାର୍ଣ୍ଣଙ୍କ ଇସ୍ତଫା ଦାବି କରୁଛନ୍ତି। ପାଟୋଙ୍ଗଟାର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷମା ମାଗି କହିଛନ୍ତି, ଏହା ଏକ ଆଲୋଚନା ରଣନୀତି ଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସମାଲୋଚକମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ଜାତୀୟ ସ୍ବାର୍ଥ ସହିତ ବୁଝାମଣା କରିଛନ୍ତି। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ, ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଏବଂ କାମ୍ବୋଡିଆ ମଧ୍ୟରେ ୮୧୭ କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବା ସୀମାରେ ଥିବା ପ୍ରିହା ବିହାର ମନ୍ଦିର ଭଳି ଅଞ୍ଚଳକୁ ନେଇ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ବିବାଦ ରହିଛି। ୧୯୬୨ ମସିହାରେ, ICJ ମନ୍ଦିରକୁ କାମ୍ବୋଡିଆର ଅଂଶ ବୋଲି ବିବେଚନା କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସୀମାର କିଛି ଅଂଶ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସ୍ପଷ୍ଟ ନୁହେଁ।
ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଏବଂ କାମ୍ବୋଡିଆ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ନୂଆ ନୁହେଁ। ଏହା ଏକ ଦଶନ୍ଧି ପୁରୁଣା ସୀମା ବିବାଦ। ବିବାଦର କେନ୍ଦ୍ରବିନ୍ଦୁ ହେଉଛି ପ୍ରିୟାହ ବିହାର ମନ୍ଦିର ଏବଂ ‘ଏମରାଲଡ ଟ୍ରଙ୍ଗଲ’ ଅଞ୍ଚଳ। ୨୮ ମଇ ୨୦୨୫ ରେ ଏହି ବିବାଦ ଉଗ୍ର ରୂପ ନେଇଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ଜଣେ କାମ୍ବୋଡିଆନ ସୈନିକ ଏମରାଲ୍ଡ ତ୍ରିଭୁଜ (ଥାଇଲ୍ୟାଣ୍ଡ, କାମ୍ବୋଡିଆ ଏବଂ ଲାଓସର ସୀମାର ସଂଗମ ବିନ୍ଦୁ) ରେ ଏକ ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ। ପ୍ରିୟାହ ବିହାର ମନ୍ଦିର ଏକ ୧୧ଶ ଶତାବ୍ଦୀର ୟୁନେସ୍କୋ ବିଶ୍ୱ ଐତିହ୍ୟ ସ୍ଥଳ। ଏହା ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ତେଜନାର ଏକ ପ୍ରମୁଖ କାରଣ ହୋଇଛି। ୧୯୬୨ ମସିହାରେ, ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ନ୍ୟାୟାଳୟ ଏହାକୁ କାମ୍ବୋଡିଆର ଅଂଶ ବୋଲି ବିବେଚନା କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ମନ୍ଦିର ଚାରିପାଖରେ ୪.୬ ବର୍ଗ କିଲୋମିଟର ଅଞ୍ଚଳ ଏବେ ବି ବିବାଦିତ। ୮୧୭ କିଲୋମିଟର ଲମ୍ବା ସୀମା ସହିତ ଅସ୍ପଷ୍ଟ ସୀମା ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ ଏବଂ ଐତିହାସିକ ଦାବି ଉତ୍ତେଜନାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି।
