ତେହରାନ୍,୨୮।୩: ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଉତ୍ତେଜନା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ପରେ, ପରିସ୍ଥିତି ଧୀରେ ଧୀରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବାହାରକୁ ଚାଲିଯାଉଛି। ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଜାହାଜ ଚଳାଚଳ ବନ୍ଦ ହେବା ସହିତ, ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ସଙ୍କଟ ଆହୁରି ଘନିଷ୍ଠ ହେବାରେ ଲାଗିଛି। ଏହି ସଙ୍କଟକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ଭାରତ ଭଳି ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଉଦୀୟମାନ ଅର୍ଥନୀତିଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ବିକଳ୍ପ ଉତ୍ସ ଖୋଜିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ଇରାନ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ ପରେ, ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ ଏକ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି। ତେହରାନ ଏହି ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ପଥକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛି। ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ଉଭୟଙ୍କଠାରୁ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ସମ୍ପର୍କରେ ବିରୋଧାଭାସୀ ବୟାନ ଜାରି ରହିଥିବାବେଳେ, ପ୍ରକୃତ ସତ୍ୟ ହେଉଛି ଯେ ଇରାନ ସହିତ ସଂଘର୍ଷ ପୂର୍ବରୁ ଏବଂ ପରେ ଏହି କରିଡର ଦେଇ ଜାହାଜ ଯାତାୟାତର ପରିମାଣ ବହୁତ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପରିବହନ କରୁଥିବା ତୈଳ ଟ୍ୟାଙ୍କର୍ ଏବଂ LPG ବାହକମାନଙ୍କ କ୍ୟାପ୍ଟେନମାନେ ରିପୋର୍ଟ କରନ୍ତି ଯେ ସେମାନେ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପ୍ରବେଶ କରିବା ମାତ୍ରେ, ସେମାନେ ରେଡିଓ ପ୍ରସାରଣ ପାଇବା ଆରମ୍ଭ କରନ୍ତି ଯାହା ସେମାନଙ୍କୁ ସତର୍କ କରାଇଥାଏ ଯେ ଏହି ଅଞ୍ଚଳଟି ସାମୁଦ୍ରିକ ଯାତାୟାତ ପାଇଁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବନ୍ଦ ଅଛି। ସମକାଳୀନ ଭାବରେ, GPS ସିଗନାଲଗୁଡ଼ିକୁ ଜାମ କରାଯାଉଛି, ଯାହା ରୁଟ-ମ୍ୟାପିଂ ସିଷ୍ଟମଗୁଡ଼ିକୁ ଅକାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ କରିଦିଏ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଇରାନ ଷ୍ଟ୍ରେଟ ମଧ୍ୟରେ ସି ମାଇନ୍ସ ବା ସମୁଦ୍ର ବାରୁଦ ସୁଡଙ୍ଗ ବିଛାଇଥିବା ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଛି; ଫଳସ୍ବରୂପ, ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ଯାତ୍ରା କରିବା ‘ମରଣର କୂଅ’ ଅତିକ୍ରମ କରିବା ଅପେକ୍ଷା କମ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହେଁ।
ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ସାମୁଦ୍ରିକ ଧମନୀ – ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପରିବହନ କରୁଥିବା ଭାରତୀୟ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ବର୍ତ୍ତମାନ ଗୁରୁତର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛନ୍ତି। GPS ସିଷ୍ଟମରେ ବାଧା, ସମୁଦ୍ର ଖଣି(ବାରୁଦ ସୁଡଙ୍ଗ)ର ବିପଦ ଏବଂ ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ନାଭିଗେସନାଲ ଅଥରିଟିର ଅନୁପସ୍ଥିତି ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜଟିଳ ଏବଂ ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ କରିଛି। ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ରେଡିଓ ଚେତାବନୀର ନିରନ୍ତର ବାଧାରେ ପରିପୂର୍ଣ୍ଣ। ଇସଲାମିକ ରିଭୋଲ୍ୟୁସନାରୀ ଗାର୍ଡ କର୍ପସ ନୌସେନା (IRGC ନୌସେନା) ଦ୍ୱାରା ଜାରି କରାଯାଇଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଅନୁଯାୟୀ, ସାମୁଦ୍ରିକ ଯୋଗାଯୋଗ ଚ୍ୟାନେଲଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରସାରିତ ଏହି ବାର୍ତ୍ତାଗୁଡ଼ିକ – ଘୋଷଣା କରେ ଯେ ‘ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଯାତ୍ରା ନିଷେଧ, ଏବଂ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସୂଚନା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଜାହାଜକୁ ଆଗକୁ ଯିବାକୁ ଅନୁମତି ଦିଆଯିବ ନାହିଁ।’ ଏହି ଚେତାବନୀଗୁଡ଼ିକ ଅଞ୍ଚଳରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଜାହାଜର କ୍ୟାପ୍ଟେନ ଏବଂ କ୍ରୁ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଏବଂ ଆଶଙ୍କାର ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ଦି ଟାଇମ୍ସ ଅଫ ଇଣ୍ଡିଆର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପରିବହନ କରୁଥିବା ଏକ ଜାହାଜର ଜଣେ କ୍ୟାପ୍ଟେନ କହିଛନ୍ତି ଯେ GPS ଜାମ ହେବା ଯୋଗୁ ଜାହାଜର ସଠିକ ସ୍ଥାନ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା କଷ୍ଟକର ହୋଇଯାଇଛି। କ୍ୟାପ୍ଟେନ ମନୀଷ କୁମାର – ଜଣେ ମାଷ୍ଟର ମାରିନର ଯାହାଙ୍କର ୨୮ ବର୍ଷର ଅଭିଜ୍ଞତା ଅଛି (ଯିଏ ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ରାସାୟନିକ ଟ୍ୟାଙ୍କରରେ ଏକ ସୁରକ୍ଷିତ ପଥ ପାଇଁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି) – ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଛନ୍ତି ଯେ GPS ବିନା ନାଭିଗେସନ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜିଂ ହୋଇଗଲାଣି। ଯଦି ଏକ ଜାହାଜର ସ୍ଥିତି ସଠିକ ଭାବରେ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରାଯାଇ ନପାରେ, ତେବେ ଧକ୍କା କିମ୍ବା ଭୂମିରେ ଅଟକି ଯିବାର ଆଶଙ୍କା ବହୁତ ବଢ଼ିଯାଏ। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏପରି ଏକ ସଂକୀର୍ଣ୍ଣ ସାମୁଦ୍ରିକ ପଥ ମଧ୍ୟରେ, ଏହି ପରିସ୍ଥିତି ଆହୁରି ବିପଦପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ। ପରିସ୍ଥିତିର ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ଆହୁରି ବଢ଼ାଇ ଦେଉଛି ସମୁଦ୍ରରେ ଖଣି ବା ବାରୁଦ ସୁଡ଼ଙ୍ଗର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତି; ଏହି ବିସ୍ଫୋରକ ଉପକରଣଗୁଡ଼ିକ ଏକ ଜାହାଜ ସହିତ ସିଧାସଳଖ ସମ୍ପର୍କ କିମ୍ବା ଏହାର ନିକଟତା ଦ୍ୱାରା ଟ୍ରିଗର ହୋଇପାରେ। ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ସୀମିତ ଏବଂ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାର୍ଗର ଚାର୍ଟ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଉଛି, ଯେଉଁଥିରେ ପ୍ରବେଶ ଏବଂ ପ୍ରସ୍ଥାନ ପାଇଁ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ କରିଡର ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ତଥାପି, ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ମାର୍ଗଗୁଡ଼ିକର ସୁରକ୍ଷା ସମ୍ପର୍କରେ ଅନିଶ୍ଚିତତା ଜାରି ରହିଛି।
ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ପରିବହନ କରୁଥିବା ଅଧିକାଂଶ ଜାହାଜ ହେଉଛି ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜ୍ୱଳନଶୀଳ ମାଲ ପରିବହନ କରୁଥିବା ତୈଳ ଏବଂ ରାସାୟନିକ ଟ୍ୟାଙ୍କର। ତେଣୁ, କୌଣସି ଦୁର୍ଘଟଣା ଘଟିଲେ, ଏକ ବଡ଼ ବିସ୍ଫୋରଣର ସମ୍ଭାବନାକୁ ଏଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଏକ ଛୋଟ ଭୁଲ ମଧ୍ୟ ଏକ ବଡ଼ ସଙ୍କଟ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରେ। ଜାହାଜ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କ ଜାହାଜକୁ ପ୍ରତିଦିନ ‘ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଗୁଇନ୍ଦା ସୂଚନା’ ଜାରି କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି। ଏହି ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ବିବରଣୀରେ ସାମରିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ, ସାମୁଦ୍ରିକ ଘଟଣା, ବାୟୁମଣ୍ଡଳ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଏବଂ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣ-ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ବିକାଶ ସମ୍ପର୍କରେ ଅପଡେଟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୫ରେ ଏକ ରିପୋର୍ଟରେ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ‘ଅତ୍ୟନ୍ତ ସତର୍କତା’ ଅବଲମ୍ବନ କରିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ବିଶେଷକରି GPS ହସ୍ତକ୍ଷେପ ଏବଂ ଖଣିର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତି ବିଷୟରେ ଚେତାବନୀ ଦିଆଯାଇଥିଲା।
ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୪ରେ, ଆମେରିକା ନେତୃତ୍ୱାଧୀନ ମିଳିତ ସାମୁଦ୍ରିକ ସୂଚନା କେନ୍ଦ୍ର ଏହି ଅଞ୍ଚଳରେ ସାମୁଦ୍ରିକ ବିପଦ ସ୍ତରକୁ ‘ସଙ୍କଟପୂର୍ଣ୍ଣ’ ଘୋଷଣା କରିଥିଲା। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ମାର୍ଚ୍ଚ ୧ରୁ ୨୧ଟି ଘଟଣା – ନାଭିଗେସନ ବାଧା ଏବଂ ସୁରକ୍ଷା ବିପଦ ସମେତ – ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି। ଏହି ବିପଦ ମଧ୍ୟରେ, ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ଜାହାଜ ଯାତାୟାତରେ ତୀବ୍ର ହ୍ରାସ ଘଟିଛି। ପୂର୍ବରୁ ପ୍ରତିଦିନ ହାରାହାରି ୧୩୮ଟି ଜାହାଜ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଏହି ସଂଖ୍ୟା ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକକ ସଂଖ୍ୟାକୁ ଖସି ଆସିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନର ପରିସ୍ଥିତି ବିଶ୍ୱ ଶକ୍ତି ଯୋଗାଣ ଏବଂ ସାମୁଦ୍ରିକ ବାଣିଜ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ଭାବରେ ଉଭା ହେଉଛି।
