ତେହରାନ,୧୯।୭: ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତିନାମା ଶନିବାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବାତିଲ ହୋଇଗଲା। ପାକିସ୍ତାନ ଦ୍ୱାରା ମଧ୍ୟସ୍ଥତା କରାଯାଇଥିବା ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା – ଇସଲାମାବାଦ MOU ଭାବରେ ଜଣାଶୁଣା – ର ଅଧ୍ୟାୟ ଏବେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି। ପାକିସ୍ତାନ ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ପାଇଁ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ପ୍ରଶଂସା ଚାହୁଁଥିଲା, ନିଜକୁ ଶାନ୍ତିର ଚାମ୍ପିୟନ ଭାବରେ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲା।
ବର୍ତ୍ତମାନ, ଇରାନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି ଯେ ଏହା ଆଉ ଚୁକ୍ତିନାମାର କୌଣସି ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ପାଳନ କରୁନାହିଁ। ଏହା ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଇରାନ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ କହିଛି ଯେ ଇସଲାମାବାଦ ଚୁକ୍ତିନାମା ମୃତ ଏବଂ ଏହା ଏହାର କୌଣସି ଧାରା ପାଳନ କରୁନାହିଁ। ଇରାନର ଉପ-ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ କାଜେମ ଘାରିବାବାଦୀଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ଆମେରିକା ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ ଏହାର ସମସ୍ତ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତିରୁ ଓହରିଯାଇଛି, ଯାହା ଏମଓୟୁକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ମୂଲ୍ୟହୀନ କରିଦେଇଛି।
ସେ ଆହୁରି କହିଛନ୍ତି, ‘ପ୍ରତିକ୍ରିୟାରେ, ଆମେ ମଧ୍ୟ ଆମର ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ବନ୍ଦ କରିଦେଇଛୁ; ଆମେ ଆଉ ସେହି ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି ପୂରଣ କରୁନାହୁଁ।’ ଏହା ଇରାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଥମ ସରକାରୀ ଘୋଷଣା ଯେ ଏମଓୟୁ ସମାପ୍ତ ହୋଇଛି ଏବଂ ଏହା ଆଉ ଏହାର କୌଣସି ସର୍ତ୍ତକୁ ସ୍ବୀକାର କରେ ନାହିଁ।
ଇସଲାମାବାଦ ଏମଓୟୁ ଜୁନ ୧୮ ରେ ସ୍ବାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା। ତିରିଶ ଦିନ ପରେ, ଶନିବାର, ଜୁଲାଇ ୧୮ ରେ, ଚୁକ୍ତିନାମାକୁ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଭାବରେ ଡଷ୍ଟବିନକୁ ପଠାଯାଇଥିଲା। ଇରାନ ଆମେରିକା ଉପରେ ଚୁକ୍ତିର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଦିଗକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଥିବା ଅଭିଯୋଗ ଆଣିଛି ଏବଂ କହିଛି ଯେ ସେ ମଧ୍ୟ ଆଉ ଚୁକ୍ତି ପାଳନ କରୁନାହିଁ।
ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ଆମେରିକା-ଇରାନ ଉତ୍ତେଜନାକୁ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ଆଞ୍ଚଳିକ ସ୍ଥିରତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଥିଲା। ଏହା ପରମାଣୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ବିବାଦୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ପାଇଁ ଏକ ଚ୍ୟାନେଲ ଖୋଲିବାକୁ ମଧ୍ୟ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲା। ଚୁକ୍ତିନାମା ଅନୁଯାୟୀ, ଉଭୟ ପକ୍ଷ କୂଟନୈତିକ ଉପାୟ ଏବଂ ଆଲୋଚନା ମାଧ୍ୟମରେ ସମାଧାନ ଖୋଜିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଥିଲେ। ପାକିସ୍ତାନ ଏହାକୁ ଏକ କୂଟନୈତିକ ସଫଳତା ଭାବରେ ସ୍ବାଗତ କରିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ସେହି ଆଶା ଏବେ ମଉଳି ଯାଇଛି।
ଆମେରିକା ଏବଂ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଜାହାଜର ଗତିବିଧି ସମ୍ପର୍କରେ ମତଭେଦ ସୃଷ୍ଟି ହେବା ପରେ ଚୁକ୍ତିନାମା ଉଭା ହେବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଜୁଲାଇ ଆରମ୍ଭରେ ଚୁକ୍ତିନାମାରେ ଫାଟ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଯାଇଥିଲା, କାରଣ ଦୁଇ ରାଷ୍ଟ୍ର ଜଳପଥ ଉପରେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ସମ୍ପର୍କରେ ପରସ୍ପର ବିରୋଧୀ ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ। ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀରେ ଓମାନି ଜଳଭାଗ ଦେଇ ଯାଉଥିଲା। ଇରାନ ସେମାନଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ଇରାନ କହିଛି ଯେ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଏହାର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ମାର୍ଗ ଦେଇ ହର୍ମୁଜ ଦେଇ ଯାଇପାରିବେ, ତଥାପି ଅନେକ ଜାହାଜ ପ୍ରଣାଳୀର ଓମାନି ଅଂଶ ଦେଇ ଯାତାୟାତ କରୁଥିଲେ।
