ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୬।୫: ଲୁଣ ମଣିଷ ଜୀବନର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜିନିଷ ମଧ୍ୟରୁ ଗୋଟିଏ। ଭାରତରେ, ମହାତ୍ମା ଗାନ୍ଧୀ ଲୁଣ ପାଇଁ ଏକ ଆନ୍ଦୋଳନ ମଧ୍ୟ ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ। ଏବେ ଭାରତର ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶରେ ଲୁଣକୁ ନେଇ ସଙ୍କଟ ଦେଖାଦେଇଛି। ଚାରିପାଖରେ ଭାରତ ମହାସାଗର ଘେରି ରହିଥିବା ଶ୍ରୀଲଙ୍କା ଆଜି ଏକ ଅଜବ ସମସ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଉଛି। ଏହି ସୁନ୍ଦର ଦ୍ୱୀପ ଦେଶରେ ଲୁଣର ଘୋର ଅଭାବ ଦେଖାଦେଇଛି। ପ୍ରବଳ ବର୍ଷା ଯୋଗୁ ଲୁଣ ଉତ୍ପାଦନ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଇଛି ଏବଂ ପୂର୍ବରୁ ଉତ୍ପାଦିତ ଲୁଣ ମଧ୍ୟ ଧୋଇଯାଇଛି। ଫଳସ୍ବରୂପ ଦେଶ ଏହାର ଆବଶ୍ୟକତାର ମାତ୍ର ୨୩% ଲୁଣ ଉତ୍ପାଦନ କରିପାରୁଛି। ଏହି କାରଣରୁ, ଲୁଣର ମୂଲ୍ୟ ଆକାଶଛୁଆଁ ହୋଇଛି ଏବଂ ଏବେ କିଲୋଗ୍ରାମ ପିଛା ୧୨୫ ରୁ ୧୪୫ ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
ମାର୍ଚ୍ଚ ୨୦୨୫ ପରଠାରୁ ନିରନ୍ତର ବର୍ଷା ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ପ୍ରମୁଖ ଲୁଣ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷେତ୍ର – ପୁଟ୍ଟାଲମ, ହାମ୍ବନଟୋଟା ଏବଂ ଏଲିଫ୍ୟାଣ୍ଟ ପାସ -କୁ ଗୁରୁତର ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ କରିଛି। ବର୍ଷା କେବଳ ଉତ୍ପାଦନ ବନ୍ଦ କରିନଥିଲା ବରଂ ପ୍ରାୟ ୧୫,୦୦୦ ମେଟ୍ରିକ ଟନ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଲୁଣକୁ ମଧ୍ୟ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇଥିଲା। ଦେଶର ୬୦% ଲୁଣ ଉତ୍ପାଦନ କରୁଥିବା ପୁଟ୍ଟାଲମ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲା। ଲୁଣ ମୂଲ୍ୟ ପାଞ୍ଚ ଗୁଣ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ କଷ୍ଟ ବୃଦ୍ଧି କରିଥିଲା। କିନ୍ତୁ ସବୁଥର ପରି, ଭାରତ ଏକ ପଡ଼ୋଶୀ ଭାବରେ ତା’ର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ ପାଳନ କରିଛି।
ଗଣମାଧ୍ୟମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଏହି ସଙ୍କଟରେ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଭାରତ ୩,୦୫୦ ମେଟ୍ରିକ ଟନ ଲୁଣ ପଠାଇଛି। ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ୨୮୦୦ ମେଟ୍ରିକ ଟନ ଭାରତର ସରକାରୀ ଲୁଣ କମ୍ପାନୀ ଏବଂ ୨୫୦ ମେଟ୍ରିକ ଟନ ଘରୋଇ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକରୁ ଆସିଛି। କିନ୍ତୁ ବର୍ଷା ଯୋଗୁ ଏହାର ବିତରଣ ବିଳମ୍ବ ହେଉଛି। ଭାରତ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିଛି, ତାହା ୨୦୨୨ ର ଆର୍ଥିକ ସଙ୍କଟ ହେଉ, ଇନ୍ଧନ ଅଭାବ ହେଉ କିମ୍ବା ଔଷଧର ଆବଶ୍ୟକତା ହେଉ।
ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ସୁପରମାର୍କେଟଗୁଡ଼ିକରେ ଲୁଣର ଖାଲି ସେଲ୍ଫ ଦେଖାଯାଉଛି। ଲୋକମାନେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ନିଜର କ୍ରୋଧ ପ୍ରକାଶ କରୁଛନ୍ତି। ଜଣେ ସ୍ଥାନୀୟ ବାସିନ୍ଦା କହିଛନ୍ତି, ‘ମୁଁ ଅନେକ ଦିନ ଧରି ଲୁଣ ପାଇଁ ଦୋକାନରୁ ଦୋକାନକୁ ବୁଲିବାକୁ ପଡିଲା।’ ଲୁଣର ଅଭାବ କଳାବଜାରୀକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିଛି। ଶ୍ରୀଲଙ୍କାକୁ ପ୍ରତିବର୍ଷ ୧,୮୦,୦୦୦ ମେଟ୍ରିକ ଟନ ଲୁଣର ଆବଶ୍ୟକତା ଅଛି। ଚଳିତ ବର୍ଷ, ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦନ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସ୍ଥିର ହୋଇଥିବାରୁ, ଆମଦାନୀ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ପାଇଁ ସରକାରଙ୍କ ଉପରେ ଚାପ ରହିଛି।
