ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧୦।୩: ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଚାଲିଥିବା ସଙ୍କଟ ମଧ୍ୟରେ, ଭାରତ ସରକାର ଚାଇନା ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି। କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ ଚାଇନାରୁ ଏଫଡିଆଇ (ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ବିଦେଶୀ ନିବେଶ) ପାଇଁ ସର୍ତ୍ତାବଳୀରେ ଅନେକ ଛାଡ଼କୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ଦେଇଛି। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ ଚାଇନା ସମେତ ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରୁ ଏଫଡିଆଇ ପାଇଁ ନିୟମକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଛାଡ଼ କରିଛି। 2020 ରେ, ପ୍ରେସ ନୋଟ 3 ଅନୁଯାୟୀ, ସରକାର ଚୀନରୁ ବିଦେଶୀ ନିବେଶ ପାଇଁ ସର୍ତ୍ତାବଳୀକୁ କଡ଼ାକଡ଼ି କରିଥିଲେ, ଯାହା ଏଫଡିଆଇ ପାଇଁ ସରକାରୀ ଅନୁମୋଦନକୁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିଥିଲା। କ୍ୟାବିନେଟ ଆଇବିସି ବିଲ 2025 ଏବଂ କର୍ପୋରେଟ ଆଇନ ସଂଶୋଧନ ବିଲ କୁ ମଧ୍ୟ ଅନୁମୋଦନ କରିଥିଲା।
ଏହି ନିଷ୍ପତ୍ତି ଭାରତରେ ଚୀନ ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ନିବେଶ ପାଇଁ ପଥ ପରିଷ୍କାର କରେ। 2020 ରେ ଡୋକଲାମ ବିବାଦ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଫାଟ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ଫଳସୱରୂପ, ଭାରତ ସରକାର ପରୋକ୍ଷ ଭାବରେ ଆର୍ଥିକ ସମ୍ପର୍କ ଏବଂ ଚୀନ ନିବେଶ ଉପରେ ଅନେକ ସର୍ତ୍ତ ଲାଗୁ କରିଥିଲେ। ତଥାପି, ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ରେକର୍ଡ $130 ବିଲିୟନରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଏହି ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟରେ ଭାରତ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କ୍ଷତି ସହିଛି, ଯାହା ପ୍ରାୟ $100 ବିଲିୟନ ହେବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଉଛି।
ଚୀନ ନିବେଶ ସମ୍ପର୍କରେ, ଭାରତ ସରକାର ୨୩ ମାର୍ଚ୍ଚ, ୨୦୨୨ ରେ ଏକ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଜାରି କରିଥିଲେ, ଯେଉଁଥିରେ କୁହାଯାଇଥିଲା ଯେ ଭାରତ ସହିତ ସ୍ଥଳ ସୀମା ଭାଗ କରୁଥିବା ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଯେକୌଣସି ନିବେଶ କେବଳ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ମାଧ୍ୟମରେ ପ୍ରବାହିତ ହେବ। ଏହାକୁ ସିଧାସଳଖ ଚୀନ ନିବେଶକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରି ବିବେଚନା କରାଯାଉଥିଲା। ସେତେବେଳେ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେଖା (LoC) ପାଖରେ ଉତ୍ତେଜନା ଶୀର୍ଷରେ ଥିଲା।
ସମ୍ପର୍କ ଉନ୍ନତ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ପ୍ରୟାସ ୨୦୨୪ ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ରୁଷର କାଜାନରେ ଚୀନ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ସି ଜିନପିଙ୍ଗଙ୍କ ସହ ସାକ୍ଷାତ କରିବା ପରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ବୈଠକର କିଛି ସମୟ ପୂର୍ୱରୁ, ଦୁଇ ନେତାଙ୍କ ସେନା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ରେଖାରୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିନେଇଥିଲେ। ଏହା ପରେ, ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସିଧାସଳଖ ବିମାନ ଚଳାଚଳ ଏବଂ ମାନସରୋବର ଯାତ୍ରା ପୁନଃ ଆରମ୍ଭ କରିବା ପାଇଁ ଚୁକ୍ତି ହୋଇଥିଲା। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ପହଲଗାମ ଆକ୍ରମଣ ଏବଂ ଅପରେସନ ସିନ୍ଦୁର ପରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ SCO ସମ୍ମିଳନୀରେ ଯୋଗଦେବା ପାଇଁ ଚୀନ ଯାତ୍ରା କରିଥିଲେ। ଶିଖର ସମ୍ମିଳନୀ ପରେ ଜାରି ହୋଇଥିବା ବିବୃତ୍ତି ଆତଙ୍କବାଦକୁ ନିନ୍ଦା କରିଥିଲା। ଏହା ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ବଡ଼ କୂଟନୈତିକ ବିଜୟ ବୋଲି ଦର୍ଶାଯାଇଥିଲା, କାରଣ ବିବୃତ୍ତି ଚୀନ ପକ୍ଷରୁ ଆସିଥିଲା, ଯଦିଓ ଏଥିରେ ସିଧାସଳଖ ପାକିସ୍ତାନର ଉଲ୍ଲେଖ ନଥିଲା। ଏହା ପରେ, ଚୀନ ଭାରତରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ AI ସମ୍ମିଳନୀର ଘୋଷଣାକୁ ସମର୍ଥନ କରିଥିଲା। ଏହିପରି, ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବିଶ୍ୱାସ ଫେରାଇ ଆଣିବା ପାଇଁ ଅନେକ ପଦକ୍ଷେପ ନିଆଯାଇଛି।
