ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୩।୧୦: ପାଣିପାଗ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏକ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଛି ଯାହା ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱର ପାଣିପାଗ ବିଶେଷଜ୍ଞମାନଙ୍କୁ ଗଭୀର ଚିନ୍ତାରେ ପକାଇଛି। ଗତ କିଛି ଦିନ ଧରି ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ଶକ୍ତି ସଂଗ୍ରହ କରୁଥିବା ‘ନୋଲୋ’ (Nolo) ନାମକ ବାତ୍ୟା ବର୍ତ୍ତମାନ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଜ୍ଜନକ ଏବଂ ବିନାଶକାରୀ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ପବନର ପ୍ରବଳ ବେଗ ଏବଂ ଆକାଶରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଭୟଙ୍କର କଳା ମେଘକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ କଲେ ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ ଯେ ଆଗାମୀ ୪୮ ଘଣ୍ଟା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବ। ବୈଜ୍ଞାନିକମାନଙ୍କ ଆକଳନ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ବାତ୍ୟାରେ ପବନର ବେଗ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୨୪୧ କିଲୋମିଟର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପହଞ୍ଚିପାରେ। ଏତେ ପ୍ରବଳ ବେଗର ପବନ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଘଟାଇପାରେ; ଏହା ଦୁର୍ବଳ ଘର, ବିଦ୍ୟୁତ ଖୁଣ୍ଟ ଏବଂ ଟିଣ ଛାତଗୁଡ଼ିକୁ ତାସ ଘର ଭଳି ଉଡ଼ାଇ ନେଇପାରେ।
‘ନୋଲୋ’ ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗର ଉପରେ ସକ୍ରିୟ ରହିଛି ଏବଂ ଏହି ସପ୍ତାହ ଶେଷ ସୁଦ୍ଧା ‘ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ତାରିଖ ରେଖା’ (International Date Line) ଅତିକ୍ରମ କରିବ। ପାଣିପାଗ ବିଜ୍ଞାନ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣରୁ, ଏହି ବାତ୍ୟା କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳରୁ ପଶ୍ଚିମ ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଗତି କରୁଛି। ଥରେ ଏହି ଭୌଗୋଳିକ ସୀମା ଅତିକ୍ରମ କଲା ପରେ ଏହାର ଶ୍ରେଣୀକରଣ ବଦଳିଯିବ: ଏହା ‘ହରିକେନ’ (hurricane) କିମ୍ବା ‘ଟ୍ରପିକାଲ ଷ୍ଟର୍ମ’ (tropical storm) ରୁ ‘ଟାଇଫୁନ’ (typhoon) ରେ ପରିଣତ ହେବଏବଂ ଯଦି ପବନର ବେଗ ଆହୁରି ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ତେବେ ଏହା ‘ସୁପର ଟାଇଫୁନ’ (super typhoon) ର ରୂପ ନେଇପାରେ। ଜାପାନ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ (Japan Meteorological Agency) ଏବଂ ଯୌଥ ଟାଇଫୁନ ଚେତାବନୀ କେନ୍ଦ୍ର (Joint Typhoon Warning Center) ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ଏହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ଗତିବିଧି ଉପରେ ତୀକ୍ଷ୍ଣ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି।
ପାଣିପାଗ ପୂର୍ବାନୁମାନ ଏବଂ ଝଡ଼ର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଗତିପଥକୁ ଦେଖିଲେ, ‘ନୋଲୋ’ (Nolo) ଭଳି ଏକ ବିନାଶକାରୀ ବାତ୍ୟା ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଦ୍ୱୀପପୁଞ୍ଜ ସହିତ ପୂର୍ବ ଏବଂ ଦକ୍ଷିଣ-ପୂର୍ବ ଏସିଆର ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଘଟାଇପାରେ।
ପ୍ରଚଣ୍ଡ ପବନ: ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୨୪୧ କିଲୋମିଟର ବେଗ ଏବଂ ବିଦ୍ୟୁତ ସରବରାହ ବ୍ୟାହତ ହେବାର ଆଶଙ୍କା
ଯେତେବେଳେ ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୧୨୦ ରୁ ୨୪୦ କିଲୋମିଟର କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ବେଗରେ ପବନ ବହିବା ସହ କୌଣସି ଝଡ଼ ସ୍ଥଳଭାଗକୁ ଛୁଏଁ, ସେତେବେଳେ ମାନବ ବସତିଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେବା କିମ୍ବା ସ୍ଥିତି ସମ୍ଭାଳିବା ପାଇଁ ପ୍ରାୟତଃ କୌଣସି ସମୟ ମିଳେ ନାହିଁ। ଯଦି ‘ନୋଲୋ’ ଏକ ‘ସୁପର ଟାଇଫୁନ’ (ଅତି ଭୟଙ୍କର ବାତ୍ୟା) ରୂପ ନିଏ, ତେବେ ଏହାର ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ପ୍ରଭାବ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଧ୍ୱଂସ କରିଦେବ।
ଦୁର୍ବଳ ଗଠନର ବିନାଶ: ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୨୪୧ କିଲୋମିଟର ବେଗରେ ବହୁଥିବା ପ୍ରବଳ ପବନ କଂକ୍ରିଟ ଘରର ଛାତକୁ ମଧ୍ୟ ଉଡ଼ାଇ ନେବାକୁ ସକ୍ଷମ। ମାଟି ଘର, ସେଡ ଏବଂ ଅସ୍ଥାୟୀ ଗଠନଗୁଡ଼ିକ ମୁହୂର୍ତ୍ତକ ମଧ୍ୟରେ ଭାଙ୍ଗିରୁଜି ଧ୍ୱଂସସ୍ତୂପରେ ପରିଣତ ହୋଇଯିବ।
ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବିଦ୍ୟୁତ ସରବରାହ ବନ୍ଦ: ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପବନ ଯୋଗୁ ବିଶାଳ ବିଦ୍ୟୁତ ଖୁଣ୍ଟ ଏବଂ ମୋବାଇଲ ନେଟୱାର୍କ ଟାୱାରଗୁଡ଼ିକ ତାସ ଘର ଭଳି ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିପାରେ। ଏହା ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିଦ୍ୟୁତ ସରବରାହ ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଚଳ କରିଦେବ, ଯାହାକୁ ପୁନଃସ୍ଥାପନ କରିବା ପାଇଁ ସପ୍ତାହ କିମ୍ବା ମାସ ମାସ ସମୟ ଲାଗିପାରେ।
ଗଛ ଉପୁଡ଼ିବା ଏବଂ ଯୋଗାଯୋଗ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହେବା: ବିଶାଳ ଗଛଗୁଡ଼ିକ ଉପୁଡ଼ି ରାସ୍ତା ଓ ରେଳ ଲାଇନ ଉପରେ ପଡ଼ିପାରେ, ଯାହା ଫଳରେ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଦଳ ପାଇଁ ସେହି ଅଞ୍ଚଳରେ ପହଞ୍ଚିବା ପ୍ରାୟ ଅସମ୍ଭବ ହୋଇପଡ଼ିବ।
ସମୁଦ୍ରରୁ ଉଠୁଥିବା ‘ପାଣିର କାନ୍ଥ’: ଝଡ଼ଜନିତ ଜୁଆର (Storm Surge)ର ପ୍ରକୋପ
ଝଡ଼ର ପ୍ରକୃତ ଭୟାବହତା କେବଳ ଏହାର ପବନରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ସମୁଦ୍ରର ଭୟଙ୍କର ରୂପରେ ମଧ୍ୟ ନିହିତ ଥାଏ। ଯେତେବେଳେ ‘ନୋଲୋ’ (Nolo) ଭଳି ଏକ ବିଶାଳ ଘୂର୍ଣ୍ଣିବଳୟ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ଗତି କରେ, ସେତେବେଳେ ପବନ ସମୁଦ୍ରର ଜଳରାଶିକୁ ଟାଣି ଆଣି ଉପକୂଳ ଆଡ଼କୁ ଠେଲିଦିଏ, ଫଳରେ କେତେକ ଫୁଟ ଉଚ୍ଚତାର ଏକ ଜଳର କାନ୍ଥ ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ। ପାଣିପାଗ ବିଜ୍ଞାନରେ ଏହି ଘଟଣାକୁ ‘ଷ୍ଟର୍ମ ସର୍ଜ’ (ଝଡ଼ଜନିତ ଜୁଆର) ବୋଲି କୁହାଯାଏ।
ଯେତେବେଳେ ୧୦ ରୁ ୨୦ ଫୁଟ କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚତାର ସାମୁଦ୍ରିକ ଲହରୀ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ବସ୍ତି, ରିସର୍ଟ ଏବଂ ବନ୍ଦରଗୁଡ଼ିକ ଉପରେ ମାଡ଼ ହେବ, ସେତେବେଳେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ସହର ଜଳମଗ୍ନ ହୋଇଯିବ। ଲୁଣି ସାମୁଦ୍ରିକ ପାଣି ଆବାସିକ ଅଞ୍ଚଳକୁ ମାଡ଼ି ଆସିବ ଏବଂ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଘଟାଇବ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ଲହରୀଗୁଡ଼ିକ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳର କ୍ଷୟ (coastal erosion) ପାଇଁ ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ହୋଇଥାଏ, ଯାହା ଫଳରେ ସମୁଦ୍ର କୂଳରେ ଥିବା କୋଠାବାଡ଼ି ଓ ପାହାଡ଼ ଭୁଶୁଡ଼ି ସିଧାସଳଖ ସମୁଦ୍ର ଗର୍ଭରେ ଲୀନ ହୋଇଯାଏ। ହାୱାଇର ୫୫୦ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ‘ହୋଲେଇ ସି ଆର୍ଚ’ (Holei Sea Arch) ର ସମୁଦ୍ରରେ ଭୁଶୁଡ଼ି ପଡ଼ିବା ଘଟଣା ଏହି ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ କ୍ଷୟର ଏକ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଉଦାହରଣ।
ଆକାଶରୁ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ: ହଠାତ ଆସୁଥିବା ବନ୍ୟା (flash floods) ଏବଂ ଭୂସ୍ଖଳନର ଦ୍ୱୈତ ଆକ୍ରମଣ
‘ନୋଲୋ’ (Nolo) ସହିତ ଆସୁଥିବା ଘନ ମେଘରାଶିରେ ପ୍ରଚୁର ପରିମାଣର ଜଳୀୟ ଅଂଶ ରହିଥାଏ। ଯେମିତି ଏହା ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ କିମ୍ବା ସମତଳ ଅଞ୍ଚଳରେ ପହଞ୍ଚିବ, ପ୍ରବଳ ଓ ବିନାଶକାରୀ ବର୍ଷା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯିବ।
ହଠାତ ଆସୁଥିବା ବନ୍ୟା: ମାତ୍ର କିଛି ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଶହ ଶହ ମିଲିମିଟର ବର୍ଷା ହେବା ଫଳରେ ନଦୀ ଓ ନାଳଗୁଡ଼ିକର ଜଳସ୍ତର ବୃଦ୍ଧି ପାଇ କୂଳ ଲଙ୍ଘିବ। ତଳିଆ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକ ଏତେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ଜଳମଗ୍ନ ହେବ ଯେ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ସମୟ ମିଳିପାରିବ ନାହିଁ।
ପର୍ବତ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିନାଶ: ଯଦି ଏହି ଝଡ଼ ପର୍ବତ କିମ୍ବା ପାହାଡ଼ିଆ ଅଞ୍ଚଳରେ ମାଡ଼ ହୁଏ, ତେବେ କ୍ରମାଗତ ବର୍ଷା ଯୋଗୁ ମାଟି ଅସ୍ଥିର ହୋଇପଡ଼ିବ। ବ୍ୟାପକ ଭୂସ୍ଖଳନ ଫଳରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଗ୍ରାମ ଓ ରାସ୍ତାଘାଟ ମାଟି ଓ ପଥର ତଳେ ଚାପି ହୋଇଯାଇପାରେ।
ଏହା କ’ଣ ପ୍ରକୃତରେ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଘଟାଇବ? ଏହାର ଉତ୍ତର କିଛି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ହିସାବ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି, ‘ନୋଲୋ’ (Nolo) ପ୍ରକୃତରେ ବ୍ୟାପକ ବିନାଶ ଘଟାଇବ କିମ୍ବା ଏହି ବିପଦକୁ ଏଡ଼ାଇ ଦିଆଯାଇପାରିବ। ପାଣିପାଗ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ମତରେ, ସମ୍ଭାବ୍ୟ କ୍ଷୟକ୍ଷତିର ପରିମାଣ ଦୁଇଟି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କାରଣ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ।
ସ୍ଥଳଭାଗ ସହ ସଂଘର୍ଷ (Landfall): ଯଦି ‘ନୋଲୋ’ ଖୋଲା ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ରହି ନିଜର ପୂର୍ଣ୍ଣ ତୀବ୍ରତା ବଜାୟ ରଖେଅର୍ଥାତ ଜାପାନ, ଫିଲିପାଇନ୍ସ କିମ୍ବା ପ୍ରଶାନ୍ତ ମହାସାଗରୀୟ ଅଞ୍ଚଳର ଘନ ଜନବସତିପୂର୍ଣ୍ଣ ଦ୍ୱୀପ କିମ୍ବା ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ସିଧାସଳଖ ସ୍ଥଳଭାଗକୁ ସ୍ପର୍ଶ ନ କରେତେବେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ କେବଳ ସାମୁଦ୍ରିକ ଜାହାଜ ଏବଂ ଛୋଟ, ଜନଶୂନ୍ୟ ଦ୍ୱୀପଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ସୀମିତ ରହିବ। ତଥାପି, ଯଦି ଏହା କୌଣସି ବଡ଼ ସହର କିମ୍ବା ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଜନବସତି ଅଞ୍ଚଳକୁ ସିଧାସଳଖ ଆଘାତ କରେ, ତେବେ କୋଟି କୋଟି ଡଲାରର କ୍ଷୟକ୍ଷତି ନିଶ୍ଚିତ ହେବ।
ଝଡ଼ର ବର୍ଗୀକରଣ (Storm Category): ବର୍ଗ ୧ ରୁ ୨ ମଧ୍ୟରେ ଗଛ ଉପୁଡ଼ିବା, ବିଦ୍ୟୁତ ସରବରାହ ବ୍ୟାହତ ହେବା ଏବଂ ସାମାନ୍ୟରୁ ମଧ୍ୟମ ଧରଣର କ୍ଷୟକ୍ଷତି ହେବାର ଆଶଙ୍କା ଥାଏ। ବର୍ଗ ୪ ରୁ ୫ ସବୁଠାରୁ ବିନାଶକାରୀ ସ୍ତରକୁ ସୂଚିତ କରେ; ଏହା କୋଠାବାଡ଼ିର ଗଠନମୂଳକ ସ୍ଥିରତାକୁ ନଷ୍ଟ କରିଦେଇପାରେ ଏବଂ ମାସ ମାସ ଧରି ବିଦ୍ୟୁତ, ଜଳ ଯୋଗାଣ ଓ ମୌଳିକ ସୁବିଧାକୁ ବ୍ୟାହତ କରିପାରେ।
‘ନୋଲୋ’ (Nolo) ଉପରେ କଡ଼ା ନଜର
ଆଗାମୀ ୪୮ ଘଣ୍ଟା ମଧ୍ୟରେ ଜଣାପଡ଼ିବ ଯେ ବାତ୍ୟା ‘ନୋଲୋ’ କେଉଁ ଦିଗକୁ ଗତି କରିବ ଏବଂ ଏହା ଘଣ୍ଟା ପ୍ରତି ୨୪୧ କିଲୋମିଟରର ଭୟଙ୍କର ବେଗ ବଜାୟ ରଖିବ କି ନାହିଁ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପାଣିପାଗ ସଂସ୍ଥାଗୁଡ଼ିକ ସତର୍କ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଛନ୍ତି ଏବଂ ଉପକୂଳବର୍ତ୍ତୀ ଅଞ୍ଚଳର ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଯେକୌଣସି ପରିସ୍ଥିତିର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦିଆଯାଉଛି। ପ୍ରକୃତିର ଅନିଶ୍ଚିତ ଶକ୍ତି ସାମ୍ନାରେ ମଣିଷ କେବଳ ପ୍ରସ୍ତୁତି ହିଁ କରିପାରିବକିନ୍ତୁ ଶେଷରେ, କେବଳ ସମୟ ହିଁ ପବନର ପ୍ରକୃତ ଗତିପଥ ନିର୍ଦ୍ଧାରଣ କରିବ!
