‘ଏଆଇ’ର ଆଉ ଗୋଟିଏ ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଲା କ୍ୟାମେରା ଦ୍ୱାରା ଉଠା ଯାଇଥିବା ଚିତ୍ର ବା ଭିଡିଓରୁ ପାରିପାର୍ଶ୍ୱିକ ବସ୍ତୁସବୁକୁ ଚିହ୍ନିବା ଓ ସେଗୁଡ଼ିକର ପାରସ୍ପରିକ ଅବସ୍ଥାନ ବିଷୟରେ ଧାରଣା କରିବା। ଗୋଟିଏ ରୋବଟର ଏହି କ୍ଷମତାର ବିଶେଷ ପ୍ରୟୋଜନ ହୁଏ, କାରଣ ତା’ହେଲେ ହିଁ ତାହା କେମିତି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ ତା’ ପରିକଳ୍ପନା କରିପାରେ। ଗତ ଶତାବ୍ଦୀର ଷାଠିଏ ଦଶକରୁ ହିଁ ଏହା ଗବେଷକମାନଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟି ଆକର୍ଷଣ କରିଥିଲା ଓ ଏଥିରେ ବହୁତ କାର୍ଯ୍ୟ ମଧ୍ୟ କରାଯାଇଛି। କ୍ୟାମେରାରୁ ଯେଉଁ ଚିତ୍ର ମିଳେ, ତାହାର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବିନ୍ଦୁରେ ରଙ୍ଗ ଓ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳତା କେତେ ସେହି ତଥ୍ୟ କମ୍ପ୍ୟୁଟରକୁ ଦିଆଯାଏ। ଏହି ତଥ୍ୟରୁ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବୁଝିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରେ ଚିତ୍ରରେ କ’ଣ ଦିଶୁଛି। ଏଥିପାଇଁ ଚିତ୍ରର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶକୁ ଅଲଗା କରାଯାଏ-ଯେମିତି ଗୋଟିଏ ଚିତ୍ରରେ କାନ୍ଥ, ଟେବୁଲ, ଟେବୁଲ ଉପରେ ଥିବା ବହି ଇତ୍ୟାଦିକୁ ଅଲଗା କରାଯାଇପାରେ। ଗୋଟିଏ ଅଂଶରେ ରଙ୍ଗ ଓ ଔଜ୍ଜ୍ୱଲ୍ୟର ମାତ୍ରା ପ୍ରାୟ ଏକା ହୋଇଥାଏ ଅଥବା ଖୁବ୍ ସାମାନ୍ୟ ପାର୍ଥକ୍ୟ ଥାଏ, ପ୍ରାଥମିକ ଭାବେ ଏହି ନୀତି ପ୍ରୟୋଗ କରି କି ଅଂଶଗୁଡ଼ିକୁ ଅଲଗା କରାଯାଏ। ଏହାପରେ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଅଂଶ ଭିତରର ପ୍ରଚ୍ଛନ୍ନ ବସ୍ତୁର ସୀମାରେଖାଗୁଡ଼ିକୁ ଛିହ୍ନଟ କରାହୁଏ। ଚିତ୍ରରେ ଯେଉଁ ବିନ୍ଦୁଗୁଡ଼ିକରେ ଔଜ୍ଜ୍ୱଲ୍ୟର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହାର ସବୁଠୁ ବେଶି ତାହାକୁ ନେଇ ଏଇ ରେଖାସବୁ ତିଆରି ହୁଏ। ଏହି ରେଖାଗୁଡ଼ିକ କିଭଳି ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ବିନ୍ଦୁରେ ଆସି ମିଳିତ ହୋଇଛି, ତାହାରି ଭିତରେ ବସ୍ତୁର ଆକୃତିର ଏକ ଛାପ ଥାଏ, ଯାହା ଦେଇ ତାହା ଚିହ୍ନି ହୁଏ। ବସ୍ତୁର ଆକୃତି ଅନୁସାରେ ଏହି ରେଖାର ବିନ୍ୟାସ ଭିନ୍ନ ହୋଇଥାଏ। ପରିଚିତ ବସ୍ତୁର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ରେଖାର ବିନ୍ୟାସ ତଥ୍ୟ କମ୍ପ୍ୟୁଟରରେ ତାଲିକାଭୁକ୍ତ ଥାଏ। ତାହା ସହିତ ମିଶେଇ ଚିତ୍ରରେ କେଉଁ ବସ୍ତୁଟି ଦିଶୁଛି, ବୁଝାଯାଏ। ଅବଶ୍ୟ ଏହି ପ୍ରାଥମିକ ପଦ୍ଧତି ସହିତ ଆହୁରି ଅନେକ ଆନୁଷଙ୍ଗିକ ପଦ୍ଧତି ଯୁକ୍ତ କରାଯାଏ।
ଏଆଇର ଏହି ଯେଉଁ ସଂକ୍ଷିପ୍ତ ରୂପରେଖର ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଗଲା, ଏହାକୁ ସନାତନ (କ୍ଲାସିକାଲ)କୃତ୍ରିମ ମେଧା କୁହାଯାଏ। ଯୁକ୍ତିବାଦ ଥିଲା ଏହାର ଭିତ୍ତି। ଏଥିରେ ମେଧା ବା ବୁଦ୍ଧିର ପରିପ୍ରକାଶ ପାଇଁ ଅନୁଭବ-ବୋଧ-କାର୍ଯ୍ୟ ଏପରି ଏକ ଚକ୍ରାକାର ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହୁଥିଲା। ପରବର୍ତ୍ତୀ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସିଧା ଅନୁଭବରୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଚକ୍ରମସ୍ତିଷ୍କର ସ୍ନାୟୁତନ୍ତ୍ରର ଅନୁକରଣରେ କୃତ୍ରିମ ସ୍ନାୟବିକ ଜାଲ(ଆର୍ଟିଫିସିଆଲ ନିଉରାଲ ନେଟୱର୍କ) ଗଠିତ ହେଲା। ଆହୁରି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ନିଉରାଲ ନେଟୱର୍କ ନେଇ କମ୍ପ୍ୟୁଟର ବିଜ୍ଞାନୀମାନେ ଗବେଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଏହାପରେ ଆସିଛି ଗଭୀର ଶିକ୍ଷାର ଅଭିଯାନ( ଡିପ୍ ଲାର୍ନିଂ)। ଏହିସବୁ ଗବେଷଣାର ଫଳସ୍ବରୂପ ୨୦୧୨ ମସିହା ଭିତରେ ଉଚ୍ଚାରିତ ଶବ୍ଦରୁ କଥା ବୁଝିବାର ପ୍ରଯୁକ୍ତି ଏତେ ନିର୍ଭରଯୋଗ୍ୟ ହେଲା ଯେ ମୋବାଇଲର ପ୍ରାୟ ସବୁ ଆପ୍ରେ ଏହାର ବ୍ୟବହାର ଟାଇପର ବିକଳ୍ପ ଭାବରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଗୁଗଲ୍ ଆସିସଟେଣ୍ଟ, ଆମାଜନର ଆଲେକ୍ସା, ଆପେଲର ସିରି, ମାଇକ୍ରୋସଫ୍ଟର କୋଟାର୍ନା ଏଗୁଡ଼ିକ ଅନ୍ତରାଳରୁ କଥା କୁହେ। ଆଉ ଆମେରିକାର ସୋଫିଆ, ଜାପାନର ଏରିକା ମାନବ ଆକୃତିର କଥା କୁହା ରୋବଟ। ଆଜିର ‘ଚାଟଜିପିଟି’ ମଧ୍ୟ ଏହିଭଳି ଦୀର୍ଘ ଗବେଷଣାର ଏକ ପରିଣାମ। ତେଣୁ ଏଥିରେ ଆତଙ୍କିତ ହେବାର କିଛି କାରଣ ନାହିଁ। ଏ ଯୁଗର ଅନ୍ୟତମ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଚିନ୍ତାବିତ ନୋମ ଚମସ୍କି ଓ ତାଙ୍କର ଦୁଇଜଣ ସହ-ଲେଖକ ନ୍ୟୁୟର୍କ ଟାଇମସରେ ନିକଟରେ ପ୍ରକାଶିତ ଏକ ଲେଖାରେ ଲେଖିଛନ୍ତି-”ଚାଟଜିପିଟି ପାଟର୍ନ ମ୍ୟାଚିଂର ପରିସଂଖ୍ୟାନ ନିର୍ଭର ଏକ ଇଞ୍ଜିନ, ଯାହା ଶତ ଶତ ଟେରାବାଇଟ ତଥ୍ୟର ସମୁଦ୍ରକୁ ମନ୍ଥନ କରେ ଓ ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବାର୍ତ୍ତାଳାପ ଶୈଳୀରେ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ବା ପ୍ରଶ୍ନର ସମ୍ଭାବ୍ୟ ଉତ୍ତର ଖୋଜି ବାହାର କରେ। ଏହାର ବିପରୀତରେ ମାନବ ମନ ହେଲା ଏକ ଅତ୍ୟାଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଦକ୍ଷ ଓ ମାର୍ଜିତ ପ୍ରଣାଳୀ ଅଳ୍ପ ପରିମାଣ ତଥ୍ୟ ଆଧାରରେ ଯାହା କାର୍ଯ୍ୟ କରି ଚାଲେ। ତଥ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ସିଧା ସଳଖ ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ପର୍କ ଅନୁମାନ ମାଧ୍ୟମରେ ଯନ୍ତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟ କରେ, ଆଉ ମଣିଷର ମନ ତିଆରି କରିବାକୁ ଚାହେଁ ତଥ୍ୟର ବ୍ୟାଖ୍ୟା।“
ସୃଷ୍ଟିଶୀଳ ମାନବ ମନ ସର୍ବଦା ନୂତନତ୍ୱର ଅନ୍ବେଷଣ କରେ। ଏହା ନ ହୋଇଥିଲେ ମାନବ ସଭ୍ୟତାର ଏପରି ବିକାଶ ଆଜି ଦେଖିବାକୁ ମିଳି ନ ଥାଆନ୍ତା। ମାନବର ବିବେକ ସହିତ ମାନବିକ ବୁଦ୍ଧିର ସୁସ୍ଥ ସମନ୍ବୟରେ ସର୍ବଦା ଉନ୍ନତ ଶୃଙ୍ଖଳିତ ସମାଜ ଗଠନ ସମ୍ଭବ।
(ଶେଷ ଭାଗ)
-ଡ. ମୃଦୁଳା ମିଶ୍ର, ବି-୧୦୨, ଲାଇଫ ଷ୍ଟାଇଲ ଗ୍ରୀନ୍ ଆପାର୍ଟମେଣ୍ଟ, କୀଟ ଛକ, ଭୁବନେଶ୍ୱର
ମୋ: ୯୯୩୭୭୪୨୧୬୧
