ଢେଙ୍କାନାଳ ଅଫିସ, ୪।୬ – ଉଦ୍ଧାର ହୋଇଥିବା ବନ୍ୟଜନ୍ତୁଙ୍କ ସାମୟିକ ରହଣି ଲାଗି ଢେଙ୍କାନାଳ ଜିଲା କପିଳାସ ଅଭୟାରଣ୍ୟରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ‘ଟେମ୍ପରାରି ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ୍ ଫାସିଲିଟିଜ୍ ଫର୍ ୱାଇଲ୍ଡ ଆନିମଲ’ ଯୋଜନା। କପିଳାସ ପ୍ରାଣୀ ଉଦ୍ୟାନ ସୀମାକୁ ଲାଗି ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ କାମ ଆଗେଇ ଚାଲିଛି। ଏଥିରେ ୨୮ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ବ୍ୟୟ କରାଯିବାକୁ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇଛି। ବିଶେଷ କରି ଉଦ୍ଧାର ହାତୀଙ୍କ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟର ଯତ୍ନ ନେବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କୁ ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ଭାବେ ନିରୀକ୍ଷଣ କରିବା ଲାଗି ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ବିଶେଷ ଭାବେ ସହାୟକ ହେବ ବୋଲି ବନ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ ସୂଚନା ମିଳିଛି।
ସାମୟିକ ରହଣିସ୍ଥଳର ୧ ହେକ୍ଟର ପରିଧିରେ ଟ୍ରେଞ୍ଚ୍ ଖୋଳାଯାଇଛି। ଉଦ୍ଧାର ପ୍ରାଣୀଙ୍କ ପାଇଁ ଶୋଷ ମେଣ୍ଟାଇବାକୁ ପୋଖରୀ ଖୋଳାଯାଇଛି। ଏତଦ୍ବ୍ୟତୀତ ଜନ୍ତୁଙ୍କ ଲାଗି ପ୍ରବେଶପଥ ଏବଂ ୱାଚ ଟାୱାର ନିର୍ମାଣ ହେବ। ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀଙ୍କ ଗତିବିଧି ଉପରେ ନଜର ରଖିବା ଲାଗି ୬ଜଣଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତି ଦିଆଯିବ। ଢେଙ୍କାନାଳ ଏବଂ ଅନୁଗୋଳ ଜିଲାରେ ହାତୀ ଉପଦ୍ରବ ବଢ଼ିବାରେ ଲାଗିଛି। ଦଳରୁ ଅଲଗା ହୋଇଯାଉଥିବା ଶାବକ ଏବଂ ଉପଦ୍ରବ କରୁଥିବା ହାତୀଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର କରି କପିଳାସ ଚିଡ଼ିଆଖାନା ପରିସରରେ ଥିବା ହାତୀ ରେସକ୍ୟୁ ସେଣ୍ଟରକୁ ଅଣାଯାଉଛି। ଏବର ପରିକଳ୍ପିତ ପ୍ରକଳ୍ପ ହାତୀଙ୍କ ଲାଗି ସହାୟକ ହେବ। ଉଦ୍ଧାର ହାତୀଙ୍କୁ ରେସ୍କ୍ୟୁ ସେଣ୍ଟର ପରିବର୍ତ୍ତେ ପ୍ରଥମେ ସାମୟିକ ରହଣି ସ୍ଥଳରେ ରଖାଯିବ। ଏହି ପ୍ରକଳ୍ପ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲେ ଉଦ୍ଧାର ବନ୍ୟଜୀବ ନିର୍ଭୟରେ ଗୋଟିଏ ଇଲାକା ଭିତରେ ଚଳପ୍ରଚଳ କରିପାରିବେ। ପୋଖରୀରେ ଜଳକ୍ରୀଡ଼ା କରିପାରିବେ। ହିଂସ୍ର ଜନ୍ତୁମାନେ ଯେପରି ବାହାରକୁ ନ ଯାଇପାରିବେ ସେଥିଲାଗି ଟ୍ରେଞ୍ଚ୍ ଖୋଳାଯାଉଛି। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ, କପିଳାସ ଚିଡ଼ିଆଖାନାରେ ୨୦୦୭ରେ ରାଜ୍ୟର ଏକମାତ୍ର ହାତୀ ରେସ୍କ୍ୟୁ ସେଣ୍ଟର ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରାଯାଇଥିଲା। ହେଲେ କର୍ମଚାରୀ ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ଭିତ୍ତିଭୂମି ଅଭାବରୁ ଏଠାରେ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ହାତୀଙ୍କୁ ଆଣି ରଖିବା କଷ୍ଟକର ବ୍ୟାପାର ହୋଇଛି। ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ସାମୟିକ ରହଣିସ୍ଥଳ ଯୋଜନା ଏ କ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଶେଷ ଭାବେ ସହାୟକ ହେବ ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି।
ଏ ନେଇ ଜିଲା ବନଖଣ୍ଡ ଅଧିକାରୀ (ଡିଏଫ୍ଓ) ବିମଳ ପ୍ରସନ୍ନ ଆଚାର୍ଯ୍ୟ କୁହନ୍ତି, ରାଜ୍ୟ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ବିଭାଗର ପ୍ରସ୍ତାବ ଓ ଗାଇଡ୍ଲାଇନ୍ ଅନୁଯାୟ ‘ଟେମ୍ପରାରି ଟ୍ରାଞ୍ଜିଟ୍ ଫାସିଲିଟିଜ୍ ଫର୍ ୱାଇଲ୍ଡ ଆନିମଲ’ ବା ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ସାମୟିକ ରହଣିସ୍ଥଳ ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଏଥିରେ ହାତୀ ଉପଦ୍ରୁତ ଢେଙ୍କାନାଳ ଏବଂ ଅନୁଗୋଳ ଜିଲା ଉପକୃତ ହେବେ। ଉଦ୍ଧାର ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀଙ୍କୁ ଏହା ମଧ୍ୟରେ କିଛିଦିନ ରଖାଯିବ। ସେମାନଙ୍କ ପ୍ରବୃତ୍ତିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆସିବା ପରେ ପୁଣି ଜଙ୍ଗଲରେ ଛାଡ଼ି ଦିଆଯିବ ବୋଲି ଡିଏଫ୍ଓ ସୂଚନା ଦେଇଛନ୍ତି।
