ସପ୍ତରଙ୍ଗୀ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ଓ ଗ୍ୟାସ୍‌ର ନୀଳଶିଖା

ଋଙ୍ଗିନ ଆଲୁଅ ଓ ଛାଇର ସମାହାର ହେଉଛି ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ । ସକାଳେ କିମ୍ବା ଉପରଓଳି ଝିପିଝିପି ବର୍ଷା ହେଉଥିବା ସମୟରେ ଖରା ପଡ଼ିଲେ ନାଲି-ନେଳି-ସବୁଜ ରଙ୍ଗର ଏହି ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ଫୁଲହାର ପରି ଆକାଶରୁ ଭୂଇଁକୁ ଲମ୍ବିଥାଏ । କିନ୍ତୁ ସୂର୍ଯ୍ୟ ମୁଣ୍ଡ ଉପରେ ଥିଲେ ଆମକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ଦେଖାଯାଏ ନାହିଁ । ଏହାକୁ ବୃଷ୍ଟିଦେବତା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ‘ଧନୁ’ ବୋଲି ଆମେ କହୁ। ଆକାର ଧନୁ ପରି ହୋଇଥିବାରୁ ଏହାର ନାମ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ । କିନ୍ତୁ ପ୍ରକୃତ ଆକାର ଧନୁ ପରି ନୁହେଁ । ଆମେ ଭୂଇଁ ଉପରେ ଛିଡ଼ାହୋଇ ଦେଖୁ ବୋଲି ତାହା ଆମକୁ ଧନୁ ପରି ଦେଖାଯାଏ । ଯଦି ଜଣେ ଉଡ଼ାଜାହାଜରେ ଯାଇ ଉପରୁ ଦେଖିବ, ତା’ ହେଲେ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ଗୋଲ ଦେଖାଯିବ ।
ତେଣୁ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁର ପ୍ରକୃତ ଆକାର ଚୂଡ଼ି ପରି ଗୋଲ। ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁରେ ସାତଟି ରଙ୍ଗର ଆଲୋକ ଆମେ ଦେଖୁ । ସେହି ସାତଟି ରଙ୍ଗକୁ ଆମେ ସଂକ୍ଷେପରେ କହୁ ‘ବା-ଘ-ନୀ-ସ-ହ-ନା-ଲା’ । ଏହାର ପୂରା ଅର୍ଥ ବାଇଗଣି-ଘନନୀଳ-ନୀଳ-ସବୁଜ-ହଳଦିଆ-ନାରଙ୍ଗୀ-ଲାଲ । ଏଇ ସାତଟି ରଙ୍ଗ ତଳୁ ଉପରକୁ ସଜା ହୋଇ ରହିଥାଏ ।
ତଳେ ବାଇଗଣି ଓ ଉପରେ ଲାଲ୍‌ ଥାଏ ।
କିନ୍ତୁ ଲାଲ ରଙ୍ଗ ତଳକୁ ଥିବା ନାରଙ୍ଗୀ ରଙ୍ଗଟା ଠିକ୍‌ ଜଣାପଡ଼େନି । ସେହିପରି ବାଇଗଣି ଉପରକୁ ଥିବା ଘନନୀଳ ରଙ୍ଗ ଠିକ୍‌ ଜଣାପଡ଼େନି । ଆମେ ଦେଖୁଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ଉପରକୁ ଆଉ ଗୋଟେ ମଳିନ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ଥାଏ । ତାହା ଉଜ୍ୱଳ ନ ଥାଏ, ତେଣୁ ଜଣାପଡେ ନାହିଁ । ଉଜ୍ୱଳ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁକୁ ‘ପ୍ରାଥମିକ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ’ କୁହାଯାଏ ଏବଂ ମଳିନ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁକୁ ‘ଦ୍ୱିତୀୟକ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ’ କୁହାଯାଏ । ପ୍ରାଥମିକ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁରେ ସବା ଉପରେ ନାଲି ରଙ୍ଗ ଥାଏ, କିନ୍ତୁ ଦ୍ୱିତୀୟକ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁରେ ସବା ତଳେ ନାଲି ରଙ୍ଗ ଥାଏ ।
ତେଣୁ ସେମାନଙ୍କର ରଙ୍ଗସଜ୍ଜା ପରସ୍ପର ଓଲଟା ରହିଥାଏ ।
ଧଳା କିରଣ ଭିତରେ ୭ଟି ରଙ୍ଗର ଆଲୋକ ଥାଏ। ସମସ୍ତ ରଙ୍ଗ ମିଶି ଗୋଟିଏ ପଥରେ ଗତି କରୁଥାଆନ୍ତି । ତେଣୁ କିରଣ ଧଳା ଦିଶେ। କିନ୍ତୁ ଝିପିଝିପି ବର୍ଷା ବେଳେ ସେହି କିରଣ କ୍ଷୁଦ୍ର ଜଳକଣା ଭିତରେ ପଶି ବାହାରକୁ ଆସିବା ସମୟରେ ୭ଟି ରଙ୍ଗର ଆଲୋକ ୭ଟି ଅଲଗା ଅଲଗା ପଥରେ ଗତି କରନ୍ତି। ତେଣୁ ଆମେ ୭ଟି ରଙ୍ଗକୁ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ଭିତରେ ଅଲଗା ଅଲଗା ଦେଖିପାରୁ। ଆଲୋକର ଶକ୍ତି ଅଛି। ରଙ୍ଗ ଉପରେ ଶକ୍ତି ନିର୍ଭରକରେ। ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁରେ ୭ଟି ରଙ୍ଗର ଆଲୋକ ଅଛି। ସବୁ ରଙ୍ଗ ଆଲୋକର ଶକ୍ତି ସମାନ ନୁହେଁ । ‘ବା-ଘ-ନୀ-ସ-ହ-ନା-ଲା’ ବର୍ଗରେ ବାଇଗଣି ଆଲୋକର ଶକ୍ତି ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ। ତାହା ତଳକୁ ଘନନୀଳ, ନୀଳ ଇତ୍ୟାଦି ରଙ୍ଗର ଆଲୋକ ରହିବ। ଲାଲ ଆଲୋକର ଶକ୍ତି ସବୁଠାରୁ କମ୍‌।
ରଙ୍ଗ ଓ ଶକ୍ତିର ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନରେ ବିଶେଷ ଆଲୋଚନା କରାଯାଇଛି। ସତ କହିଲେ, ଆମର ଦୈନନ୍ଦିନ ଜୀବନକୁ ସରସ ସୁନ୍ଦର କରିବାରେ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନର ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରହିଛି ଏବଂ ବିଶ୍ୱ ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡରେ ଘଟୁଥିବା ଅଗଣିତ ଘଟଣା ପଛରେ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ରହିଛି । ଆମେ ଆଲୋକର ରଙ୍ଗ ସହ ଏହାର ଶକ୍ତିର ସମ୍ପର୍କ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା ସମୟରେ ରୋଷେଇଘରର ରନ୍ଧନଗ୍ୟାସ୍‌ କଥା ମନେ ପଡ଼େ। ଗ୍ୟାସ୍‌ ବର୍ନର ଉପରେ ଜଳୁଥିବା ନୀଳଶିଖାର କଥା ମନେପଡ଼େ। ରୋଷେଇ ପାଇଁ ଘରେ ରନ୍ଧନଗ୍ୟାସ୍‌ (ଏଲ୍‌ପିଜି) ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ। ଏଲ୍‌ପିଜିର ପୂରା ଅର୍ଥ ଲିକ୍ୟୁଫାଏଡ୍‌ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ୍‌ ଗ୍ୟାସ୍‌ । ଲାଲ ଟାଙ୍କି ଭିତରେ ଏହି ଗ୍ୟାସ୍‌ ପ୍ରାୟତଃ ତରଳ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଥାଏ। କାହିଁକି ନା ଟାଙ୍କି ଭିତରର ଅଧିକ ଚାପ ଏହାକୁ ତରଳ ଅବସ୍ଥାରେ ରଖିଥାଏ। କିନ୍ତୁ ଜଳିବା ସମୟରେ ଏହା ଟାଙ୍କି ଭିତରୁ ବାହାରି ବର୍ନର ପାଖକୁ ଆସିଲେ ଚାପ କମିଯାଇଥାଏ। ତେଣୁ ତରଳ ଅବସ୍ଥାରେ ରହିଥିବା ଏଲ୍‌ପିଜି ନିଜର ଗ୍ୟାସୀୟ ଅବସ୍ଥା ଫେରିପାଏ ଓ ଜଳେ ା ଜଳିଲେ ତାପ ଓ ଆଲୋକ ବାହାରେ।
ଗ୍ୟାସ୍‌ ବାହାରି ଜଳିବା ସମୟରେ ଅଗ୍ନିଶିଖାର ରଙ୍ଗ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।
ରନ୍ଧନଗ୍ୟାସ୍‌ ନୀଳ ଜଳିଲେ ଠିକ୍‌ ଅଛି ଏବଂ ଠିକ୍‌ ତାପ ଦେଉଛି ବୋଲି ଆମେ ଜାଣିଛୁ। କିନ୍ତୁୁ ଲାଲ ଜଳିଲେ ଠିକ୍‌ ନାହିଁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହା ପଛରେ ରହିଥିବା କାରଣକୁ ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ବୁଝେଇପାରିବ।
ପଦାର୍ଥ ବିଜ୍ଞାନ ଅନୁସାରେ ୭ଟି ରଙ୍ଗର ଆଲୋକ ବା-ଘ-ନୀ-ସ-ହ-ନା-ଲା ମଧ୍ୟରୁ ବାଇଗଣି ଆଲୋକର ଶକ୍ତି ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଓ ଲାଲ୍‌ ଆଲୋକର ଶକ୍ତି ସବୁଠାରୁ କମ୍‌। ତେଣୁ ଲାଲ୍‌ ଓ ନୀଳ ଶିଖା ମଧ୍ୟରେ ତୁଳନା କଲେ, ନୀଳ ଶିଖାର ତାପଶକ୍ତି ଅଧିକ ଓ ଲାଲ ଶିଖାର ତାପଶକ୍ତି କମ୍‌। ବର୍ନର ଠିକ୍‌ ଥିଲେ ଓ ବର୍ନର ଭିତରେ ମଇଳା ଜମି ନ ଥିଲେ ଗ୍ୟାସ୍‌ ଠିକ୍‌ ଭାବରେ ଆସିପାରେ ଓ ନୀଳଶିଖା ଜଳେ। କିନ୍ତୁ ବର୍ନର ଭିତରେ ମଇଳା ଜମିଗଲେ ନୀଳଶିଖା ଆସେ ନାହିଁ।
ଶିଖାର ତାପମାତ୍ରା ବି କମିଯାଏ। ବର୍ନର ଉପରେ ବସିଥିବା କଡ଼େଇ ତଳେ କଳା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ।
ଭିତରେ ରହିଥିବା ଗ୍ୟାସ୍‌ର ପରିମାଣ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଶିଖାର ରଙ୍ଗ ନିର୍ଭରକରେ। ଟାଙ୍କି ଭିତରେ ଯଥେଷ୍ଟ ପରିମାଣ ଗ୍ୟାସ୍‌ ରହିଥିଲେ ବର୍ନର ନିକଟରେ ଆବଶ୍ୟକ ପରିମାଣ ଗ୍ୟାସ୍‌ ପହଞ୍ଚତ୍ପାରେ ଓ ନୀଳଶିଖା ଜଳେ। ତାପମାତ୍ରା ବି ଅଧିକ ଥାଏ।
କିନ୍ତୁ ଟାଙ୍କି ଭିତରେ ଗ୍ୟାସ୍‌ ଶେଷ ହେବା ସମୟ ହୋଇଗଲେ ଆବଶ୍ୟକ ପରିମାଣର ଗ୍ୟାସ୍‌ ବର୍ନର ପାଖକୁ ଆସିପାରେ ନାହିଁ।
ତେଣୁ ଶିଖାର ତାପମାତ୍ରା କମିଯାଏ। ଗ୍ୟାସ୍‌ ସରି ଆସିଲେ ଶିଖା ଲାଲ ଦିଶେ। ଘରେ ମାଆ ଜାଣିପାରନ୍ତି ଗ୍ୟାସ୍‌ ସରିବାକୁ ଯାଉଛି ବୋଲି। ସଙ୍ଗେ ସଙ୍ଗେ ଆମେ ଗ୍ୟାସ୍‌ ଏଜେନ୍ସିକୁ ଫୋନ୍‌ କରୁ ନୂଆ ଟାଙ୍କି ଆଣିଦେବା ପାଇଁ।
-ଓଇଏସ୍‌(ଏ), କ୍ୱାର୍ଟର୍ସ ନଂ. ୧୭, କଲେଜ କ୍ୟାମ୍ପସ,
ଭଦ୍ରକ ଅଟୋନୋମସ କଲେଜ, ଭଦ୍ରକ
ମୋ : ୯୪୩୯୫୦୧୬୫୧


Enter your email to get our daily news in your inbox.

All Right Reserved By Dharitri.Com

‘ଅକ୍ୱାନ’ ମୁକାବିଲାରେ ଲୋକଙ୍କ ସାଙ୍ଗରେ ରୁହ: ନବୀନ

ଭୁବନେଶ୍ୱର, ୧୮।୧୧(ସୁନିତ୍‌ ମିଶ୍ର): ବାତ୍ୟା ‘ଅକ୍ୱାନ୍‌’କୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ବିପଦ ସମୟରେ ଲୋକଙ୍କ ସହିତ ରହିବା ପାଇଁ ସମସ୍ତ ବିଜେଡି ନେତା ଓ କର୍ମୀଙ୍କୁ ଦଳର ସଭାପତି…

IMDର ବଡ଼ ସୂଚନା; ଦୁର୍ବଳ ହେଉଛି ଅକ୍ୱାନ୍‌, ଲ୍ୟାଣ୍ଡଫଲ ସମୟରେ…..

ଭୁବନେଶ୍ୱର,୧୮।୧୧: ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବାତ୍ୟା ‘ଅକ୍ୱାନ୍‌’କୁ ନେଇ ଆସିଛି ନୂଆ ସୂଚନା। ଦୁଇଟି ଗୁରୁଚାପ ବଳୟ ମଧ୍ୟରେ ବାତ୍ୟା କ୍ରମଶଃ ଦୁର୍ବଳ ହେଉଥିବା ନେଇ ଭାରତୀୟ ପାଣିପାଗ ବିଭାଗ…

ଜିନ୍‌ପିଙ୍ଗ, ପୁଟିନ୍‌ଙ୍କ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି: ମୁକ୍ତ, ଅବାଧ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ସମର୍ଥନ

ସେନ୍‌ଝେନ୍‌,୧୮ା୧୧: ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ୍‌ଙ୍କ ସହ ତ୍ରିପାକ୍ଷିକ ଆଲୋଚନାର ଦିନକ ପୂର୍ବରୁ ଚାଇନା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଶି ଜିନ୍‌ପିଙ୍ଗ୍‌ ଏବଂ ରୁଷିଆ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଭ୍ଲାଡିମିର ପୁଟିନ୍‌ ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ…

ଚାଇନାରେ ଏକାଠି ହେଲେ ଟ୍ରମ୍ପ୍‌-ପୁଟିନ୍‌-ଜିନ୍‌ପିଙ୍ଗ, ବୈଠକ ଉପରେ ବିଶ୍ବର ନଜର

ବେଜିଂ, ୧୮ା୧୧: ଚାଇନା ଗସ୍ତରେ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ । ଚାଇନାରେ ପହଞ୍ଚିବା ପରେ ତାଙ୍କୁ ଭବ୍ୟ ସ୍ବାଗତ କରାଯାଇଛି । ପ୍ରୋଟୋକଲ ଭାଙ୍ଗି ଚୀନ…

ଡାକ୍ତରଙ୍କ ଅବହେଳାରୁ ଛାତ୍ରୀ ମୃତ୍ୟୁ ଅଭିଯୋଗ, କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ, କ୍ଷତିପୂରଣ ଦାବିରେ ଧାରଣା

ନୂଆପଡ଼ା,୧୮।୧୧(ମକାରୁ ବେମାଲ): ନୂଆପଡ଼ା ଜିଲା ବୋଡେନ ଗୋଷ୍ଠୀ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟକେନ୍ଦ୍ରରେ ଡାକ୍ତର ଓ ନର୍ସଙ୍କ ଅବହେଳା ଯୋଗୁ ଅଷ୍ଟମ ଶ୍ରେଣୀ ଛାତ୍ରୀଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ପରିବାର ଲୋକେ ଅଭିଯୋଗ…

ସରକାରଙ୍କ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି; ଘୁଞ୍ଚିଲା ପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ବାଚନ, ବିଧାନସଭା ପରେ….

ଲକ୍ଷ୍ନୌ,୧୮।୧୧: ଉତ୍ତରପ୍ରଦେଶରେ ପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ବାଚନକୁ ନେଇ ବଡ଼ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଇଛନ୍ତି ଯୋଗୀ ସରକାର । ପଞ୍ଚାୟତ ନିର୍ବାଚନ କରାଇବାର ସମୟସୀମାକୁ ଆଉ ୬ ମାସ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି…

ରେଡ୍ ଜୋନ୍‌ରେ ଗଞ୍ଜାମ: ଅଫିସରଙ୍କ ହଜିଗଲାଣି ନିଦ, ଚିନ୍ତାରେ ଲୋକେ; ନିୟୋଜିତ ହେଲେ ୪୦ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଦଳ…

ଭଞ୍ଜନଗର, ୧୮।୧୧ (ବାବୁଲା ପ୍ରଧାନ): ସମ୍ଭାବ୍ୟ ବାତ୍ୟା ଓ ଲଗାଣ ବର୍ଷାକୁ ନେଇ ଗଞ୍ଜାମ ଜିଲାରେ ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଥିବା ବେଳେ ପ୍ରଶାସନ ପକ୍ଷରୁ ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ଜୋରଦାର କରାଯାଇଛି।…

ପ୍ଲେଇଂ ଇଲେଭେନ୍‌ରେ ସୁଯୋଗ ନମିଳିବାକୁ ରାଗିଗଲେ ଖେଳାଳି, କହିଲେ ମୋର ଆତ୍ମସମ୍ମାନ….

ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୧୮।୧୧: ଦୋହାରେ ନଭେମ୍ବର ୧୯ରୁ ଆରମ୍ଭ ହେବ ୨୦୨୬ ପୁରୁଷ ଇମର୍ଜିଂ ଏସିଆ କପ୍‌ । ଏହି ଟୁର୍ଣ୍ଣାମେଣ୍ଟରେ ଇଣ୍ଡିଆ-ଏ ପକ୍ଷରୁ ଖେଳିବେ ଭାରତୀୟ ଅଲରାଉଣ୍ଡର…

Advertisement

ଧରିତ୍ରୀ କାର୍ଟୁନ

Archives

 

Dharitri-Rashifala


ଛୁଟିଦିନ
ପିଲାଙ୍କ ଧରିତ୍ରୀ
Trending
Let's Pledge For A 'Plastic Free' Odisha Join The Movement Of 'Plastic Free' Odisha

Akash Das Nayak, supports a Plastic Free Odisha. Do you?