କେନ୍ଦୁଝର, ୧୫।୯(ଡି.ଏନ.ଏ.)-କେନ୍ଦୁଝରର ଜଗନ୍ନାଥ ସଂସ୍କୃତିର ଆରମ୍ଭ ବିଷୟରେ କୌଣସି ଠିକ୍ ତଥ୍ୟ ନ ଥିବା ପୁରୁଣାକାଳିଆ ଲୋକମାନେ କୁହନ୍ତି। ତେବେ ଜନଶ୍ରୁତି ଅନୁସାରେ କେନ୍ଦୁଝର ସହରଠାରୁ ୫କି.ମି. ଦୂରରେ ଥିବା ସିଦ୍ଧମଠଠାରେ ସିଦ୍ଧ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ କରି ପୂଜାର ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲେ କେହି ଜଣେ ସିଦ୍ଧ ବାବା। ମୁଖ୍ୟତଃ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରଗୁଡିକୁ ଗଲେ ଜଗନ୍ନାଥ,ବଳଭଦ୍ର ଓ ସୁଭଦ୍ରାଙ୍କ ତିନି ବିଗ୍ରହ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଥିବାବେଳେ ସିଦ୍ଧମଠଠାରେ ଥିବା ସିଦ୍ଧ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରରେ କେଉଁକାଳରୁ ଏକା ପୂଜା ପାଇ ଆସୁଛନ୍ତି ଜଗନ୍ନାଥ ବିଗ୍ରହ। ଅନ୍ୟ ଏକ ବ୍ୟତିକ୍ରମ ହେଲା ସୁଦର୍ଶନଙ୍କ ବିଗ୍ରହ ମଧ୍ୟ ନାହିଁ ବୋଲି ଜଣାପଡିଛି। ସାଧାରଣତଃ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିରମାନଙ୍କରେ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଗରୁଡ ସ୍ଥାନିତ ହୋଇଥିବାବେଳେ ଏଠାରେ କିନ୍ତୁ ହନୁମାନଙ୍କ ମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖିବାକୁ ମିଳେ। ଏକା ପୂଜା ପାଉଥିବା ସିଦ୍ଧ ଜଗନ୍ନାଥଙ୍କୁ ପୂର୍ବରୁ ରାମଙ୍କ ଅବତାର ଭାବି ରାମତାରକ ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କରାଯାଉଥିଲା। ଏବେ କିନ୍ତୁ ଗୋପାଳ ମନ୍ତ୍ରରେ ପୂଜା କରାଯାଉଛି ବୋଲି ମନ୍ଦିର ପୂଜକ ସଞ୍ଜୟ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ ଓ ଜିତେନ୍ଦ୍ର କୁମାର ପାଢୀ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ଅତୀତରେ ଏଠାରେ ମଧ୍ୟ ରଥଯାତ୍ରା ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିବାର କୁହାଯାଉଛି।
ପୂଜାନୀତି ଅନୁସାରେ ସକାଳ ପ୍ରହର ଧୂପରେ ଉଖୁଡା, ଲଡୁ, ନଡିଆ, କଦଳୀ ପ୍ରଭୃତି ଭୋଗ ଲାଗୁଥିବା ଜଣାପଡିଛି। ପୂର୍ବାହ୍ନ ୧୦ ଘଟିକାରେ ଖେଚୁଡି ଭୋଗ ଦିଆଯାଉଥିବାବେଳେ ସନ୍ଧ୍ୟାରେ ପୋଡପିଠା ଓ ଖିରି ଭୋଗ ଲାଗିଥାଏ ବୋଲି ଜଣାପଡିଛି। ସିଦ୍ଧମଠର ସିଦ୍ଧ ଜଗନ୍ନାଥ ମନ୍ଦିର ସ୍ଥାନୀୟ ବଳଦେବଜୀଉ ମନ୍ଦିରଠାରୁ ପାଖାପାଖି ୩ଶହ ବର୍ଷ ପୁରୁଣା ବୋଲି ବଳଦେବଜୀଉ ମନ୍ଦିର ବଡପଣ୍ଡା ରାଜକିଶୋର ପଣ୍ଡା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ଜଗନ୍ନାଥ ବିଗ୍ରହଙ୍କର ନବକଳେବର କରାଯାଇଥିଲା। ଅପରପକ୍ଷେ ସିଦ୍ଧମଠଠାରେ ପୂଜା ପାଉଥିବା ସିଦ୍ଧକାଳୀ ମନ୍ଦିରରେ ବର୍ଷା ସମୟରେ ପାଣି ଗଳୁଥିବା ପୂଜକ ସଞ୍ଜୟ କୁମାର ତ୍ରିପାଠୀ ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। କେନ୍ଦୁଝରକୁ ଆସୁଥିବା ପଯର୍ୟଟକମାନେ ସିଦ୍ଧମଠ ବୁଲିବାକୁ ଆସିଥାଆନ୍ତି। ମାତ୍ର ଏଠାରେ ଥିବା ମନ୍ଦିରଗୁଡିକର ମରାମତି କରି ସୌନ୍ଦଯର୍ୟକରଣ କରାଗଲେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ପର୍ଯ୍ୟଟକମାନେ ଅଧିକ ଆକୃଷ୍ଟ ହୁଅନ୍ତେ ବୋଲି ମତପ୍ରକାଶ ପାଉଛି।
