ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୭।୧୨: ଦେଶର ପୂର୍ବତନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମନମୋହନ ସିଂ ୯୨ବର୍ଷ ବୟସରେ ଏକ୍ସ ଦିଲ୍ଲୀରେ ଶେଷ ନିଶ୍ୱାସ ତ୍ୟାଗ କରିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ସମ୍ମାନାର୍ଥେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାର ୭ଦିନ ଜାତୀୟ ଶୋକ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ତାଙ୍କ ମୃତଦେହକୁ ଶେଷ ଦର୍ଶନ ପାଇଁ ମୋତିଲାଲ ନେହେରୁ ରୋଡର ୩ ନମ୍ବର ବଙ୍ଗଳାରେ ରଖାଯାଇଥିଲା। ତାଙ୍କର ଶେଷ ରୀତି ଶନିବାର ଅର୍ଥାତ୍ ୨୮ ଡିସେମ୍ବରରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେବ। କିଏ ତାଙ୍କୁ ମୁଖାଗ୍ନୀ ଦେବ ଏବେ ଏହାକୁ ନେଇ ଉଠିଛି ପ୍ରଶ୍ନ।
ଭାରତୀୟ ପରମ୍ପରା ଅନୁଯାୟୀ, ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ସାଧାରଣତଃ ପୁଅ ଶେଷ ରୀତିନୀତି କରି ଶବଦାହ କରିଥାଏ। ବର୍ତ୍ତମାନ ସାଧାରଣତଃ ଏହି ପରମ୍ପରାରୁ ଦୂରେଇ, ଝିଅମାନେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର କରିବା ଆରମ୍ଭ କରିଛନ୍ତି ।
ମନମୋହନ ସିଂଙ୍କର ତିନୋଟି ଝିଅ ଅଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ବଡ ଝିଅ ଉପିନ୍ଦର ସିଂଙ୍କୁ ୬୫ବର୍ଷ ବୟସ । ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁଅ ଅଛନ୍ତି। ଦ୍ୱିତୀୟ ଝିଅ ଦମନ ସିଂ ୬୧ ବର୍ଷ ବୟସ। ସେମାନଙ୍କର ଏକ ପୁଅ ଅଛି, ଯାହାର ନାମ ରୋହନ ପଟ୍ଟନାୟକ। ତୃତୀୟ ଝିଅ ଅମୃତ ସିଂଙ୍କୁ ୫୮ ବର୍ଷ ବୟସ କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କ ପରିବାର ବିଷୟରେ ଅଧିକ ସୂଚନା ଉପଲବ୍ଧ ନାହିଁ।
ଯେହେତୁ ମନମୋହନ ସିଂ ଶିଖ ଧର୍ମର ଥିଲେ। ତେଣୁ, ତାଙ୍କର ଶେଷ ରୀତିନୀତି ଅନୁଯାୟୀ ପାଳନ କରାଯାଇପାରେ। ଏହାକୁ ଶେଷ ପ୍ରାର୍ଥନା କୁହାଯାଏ। ଶିଖ ଧର୍ମରେ ଅନ୍ତିମ ସଂସ୍କାର ସହିତ ଜଡିତ ପରମ୍ପରା ଏବଂ ରୀତିନୀତି ହିନ୍ଦୁ ଧର୍ମଠାରୁ କିଛି ଭିନ୍ନ। ଶିଖ ଧର୍ମରେ, ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଶେଷ ରୀତିଗୁଡିକ ଅଧିକ ସରଳତା ଏବଂ ସମ୍ମାନ ସହିତ ପାଳନ କରାଯାଏ।
ଏହି ନୀତି ଅନୁଯାୟୀ କୌଣସି ଘନିଷ୍ଠ ପରିବାର ସଦସ୍ୟ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟ କରିପାରିବେ। ଶିଖ ଧର୍ମରେ କୌଣସି ବାଧ୍ୟତା ନାହିଁ ଯେ କେବଳ ପୁରୁଷମାନେ ଏହି ରୀତିନୀତି କରିପାରିବେ। ପରିବାରର ଯେକୌଣସି ସଦସ୍ୟ, ପୁଅ, ଝିଅ, ପତ୍ନୀ, ଭାଇ, ଭଉଣୀ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ ନିକଟ ସମ୍ପର୍କୀୟ ହୁଅନ୍ତୁ, ମୁଖାଗ୍ନି ପ୍ରଦାନ କରିପାରିବେ।
