ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୧।୧୧: ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୬ରେ, ତରଳ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ ଗ୍ୟାସ (LPG) ଉପରେ ‘ଅଣ୍ଡର-ରିକଭରି’ (ଅର୍ଥାତ ଉତ୍ପାଦନ/କ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ଏବଂ ବିକ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ପାର୍ଥକ୍ୟ) ପ୍ରାୟ ୧୩% ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି। ଏହା ଫଳରେ ୧୪.୨ କିଲୋଗ୍ରାମ ବିଶିଷ୍ଟ ଘରୋଇ ସିଲିଣ୍ଡର ପିଛା ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟ ୩୭୦ ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିବ।
ଇଣ୍ଡିଆନ ଅଏଲ କର୍ପୋରେସନ (IOCL) ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶକ (ଅର୍ଥ) ଅନୁଜ ଜୈନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ନଭେମ୍ବର ୨୦୨୬ରେ ଏକ ଘରୋଇ LPG ସିଲିଣ୍ଡର ଉପରେ ‘ଅଣ୍ଡର-ରିକଭରି’ ପ୍ରାୟ ୩୦୯ ଟଙ୍କା ରହିଛି ଏବଂ ଡିସେମ୍ବର ମାସରେ ଏହା ୩୭୦ ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଲେ, ‘ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ସ୍ତରରେ, ସାଉଦି ସିପି (ଚୁକ୍ତିଭିତ୍ତିକ ମୂଲ୍ୟ ବା Contract Price) ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ଟନ ପିଛା ୭୫୬ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ଆମର ‘ଅଣ୍ଡର-ରିକଭରି’ (under-recovery) କଥା କହିଲେ, ସେପ୍ଟେମ୍ବର ୨୦୨୬ରେ ଏହା ସିଲିଣ୍ଡର ପିଛା ୧୮୪ ଟଙ୍କା ଥିଲା, ଯାହା ଅକ୍ଟୋବର ମାସରେ ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ୨୨୯ ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିଲା। ନଭେମ୍ବର ପାଇଁ ଏହା ସିଲିଣ୍ଡର ପିଛା ପ୍ରାୟ ୩୦୯ ଟଙ୍କା ହେବ ବୋଲି ଆକଳନ କରାଯାଇଛି ଏବଂ ଡିସେମ୍ବର ସୁଦ୍ଧା ଏହା ସିଲିଣ୍ଡର ପିଛା ୩୭୦ ଟଙ୍କାରେ ପହଞ୍ଚିପାରେ।’
‘ଅଣ୍ଡର-ରିକଭରି’ର ମୁଖ୍ୟ ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ଅଶୋଧିତ ତୈଳ (crude oil) ଏବଂ ଗ୍ୟାସର ମୂଲ୍ୟ କ୍ରମାଗତ ଭାବେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବାରୁ, ଗ୍ୟାସ ସିଲିଣ୍ଡର ଉତ୍ପାଦନ କିମ୍ବା ସଂଗ୍ରହ କରିବାରେ ହେଉଥିବା ପ୍ରକୃତ ଖର୍ଚ୍ଚ, ଘରୋଇ ବଜାରରେ ଏହା ବିକ୍ରି ହେଉଥିବା ମୂଲ୍ୟ ଠାରୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଅଧିକ ଅଟେ।
ଡିସେମ୍ବର ୨୦୨୬ରେ, ଘରୋଇ ଗ୍ୟାସ ସିଲିଣ୍ଡରର ଉତ୍ପାଦନ, ପରିବହନ ଏବଂ ବିକ୍ରି ପାଇଁ ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ (ଯେପରିକି IOCL, BPCL ଏବଂ HPCL) ଯେଉଁ ମୋଟ ଖର୍ଚ୍ଚ କରିଥିଲେ, ତାହା ଏହାର ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ଖୁଚୁରା ବିକ୍ରୟ ମୂଲ୍ୟ (ଉଦାହରଣ ସୱରୂପ, ଦିଲ୍ଲୀରେ ୯୪୨ ଟଙ୍କା) ଠାରୁ ୩୭୦ ଟଙ୍କା ଅଧିକ ଥିଲା। ସରଳ ଭାଷାରେ କହିଲେ, ଆପଣଙ୍କ ଘରେ ପହଞ୍ଚୁଥିବା ଗ୍ୟାସ ସିଲିଣ୍ଡରଟି ଏହାର ପ୍ରକୃତ ଖର୍ଚ୍ଚ ତୁଳନାରେ ୩୭୦ ଟଙ୍କା କମ ମୂଲ୍ୟରେ ବିକ୍ରି ହେଉଛି ଏବଂ ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ନିଜେ ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟ ବା କ୍ଷତିକୁ ବହନ କରୁଛନ୍ତି।
ଅନ୍ୟ ଦୁଇଟି ସାର୍ବଜନୀନ କ୍ଷେତ୍ରର ଉପକ୍ରମ (PSU) ତୈଳ ବିପଣନ କମ୍ପାନୀ ପାଇଁ ପରିସ୍ଥିତି ସମାନ। ଭାରତ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ କର୍ପୋରେସନ (BPCL) ଏବଂ ହିନ୍ଦୁସ୍ତାନ ପେଟ୍ରୋଲିୟମ କର୍ପୋରେସନ (HPCL) ଯଥାକ୍ରମେ 17,334.40 କୋଟି ଏବଂ 18,048.82 କୋଟିର ‘ଅଣ୍ଡର-ରିକଭରୀ’ ରେକର୍ଡ କରିଛନ୍ତି। ଏତେ ପରିମାଣର ଅଣ୍ଡର-ରିକଭରୀର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇ, ଏହି ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ପ୍ୟାକେଜ ଉପରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନିର୍ଭରଶୀଳ ହୋଇଯାଆନ୍ତି।
କ୍ଷତିପୂରଣ ନପାଇବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ତୈଳ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ‘କ୍ରସ-ସବସିଡାଇଜେସନ’ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି। ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ସେମାନେ ଘରୋଇ LPG ବିକ୍ରୟରୁ ହୋଇଥିବା ଭାରୀ କ୍ଷତିକୁ ପୂରଣ କରିବା ପାଇଁ ଅନ୍ୟ ବ୍ୟବସାୟିକ କ୍ଷେତ୍ର – ଯେପରିକି ବାଣିଜ୍ୟିକ LPG, ବିମାନ ଇନ୍ଧନ କିମ୍ବା ବିଶୋଧନ ମାର୍ଜିନ – ରୁ ପ୍ରାପ୍ତ ଲାଭ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି।
