ପ୍ରିୟଙ୍କା ଚୋପ୍ରା ବିବିସିକୁ ଦେଇଥିବା ଏକ ସାକ୍ଷାତ୍କାରରେ କହିଥିଲେ, ବଲିଉଡ୍ରେ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳା କଳାକାରଙ୍କ ଦରମାରେ ସମାନତା ନାହିଁ। ଏହା କେବଳ ବଲିଉଡ୍ କିମ୍ବା ଭାରତର ପରିସ୍ଥିତି ନୁହେଁ। ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ଏବଂ ସମସ୍ତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ମହିଳାମାନେ ବେତନ ସମାନତାରେ ଭେଦଭାବର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି।
ମହିଳାମାନେ ଘର ଓ କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରରେ ବିଭିନ୍ନ ଦାୟିତ୍ୱ ତୁଲାଇ ଥାଆନ୍ତି। ସେମାନେ ଭାରତର ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିରେ ବ୍ୟାପକ ଯୋଗଦାନ କରନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଭାରତରେ ପାଖାପାଖି ୪୩୫ ନିୟୁତ କର୍ମଜୀବୀ ମହିଳା ଅଛନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୩୪୦ ନିୟୁତ ଅସଂଗଠିତ କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିୟୋଜିତ ଅଛନ୍ତି। ମାକେଞ୍ଜି ଗ୍ଲୋବାଲ ଇନ୍ଷ୍ଟିଚ୍ୟୁଟର ଏକ ରିପୋର୍ଟରେ ଆକଳନ କରାଯାଇଛି ଯେ, କେବଳ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସମାନ ସୁଯୋଗ ପ୍ରଦାନ କରି ଭାରତ ୨୦୨୫ ସୁଦ୍ଧା ଏହାର ଜିଡିପିରେ ୭୭୦ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାର ଯୋଡ଼ିପାରିବ। ତଥାପି ଜିଡିପିରେ ମହିଳାଙ୍କ ଯୋଗଦାନ ଏବେ ମାତ୍ର ୧୮% ରହିଛି।
ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱରେ ପ୍ରାୟ ଅଧା (୫୦ ପ୍ରତିଶତ) ମହିଳା ଚାକିରି କରୁଥିବା ବେଳେ ପାଖାପାଖି ୮୦ ପ୍ରତିଶତ ପୁରୁଷ ବେତନଭୋଗୀ । ଦେଖାଯାଇଛି ଯେ, ମହିଳାମାନେ ସାଧାରଣତଃ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ତୁଳନାରେ କମ୍ ରୋଜଗାର କରନ୍ତି ବା କମ୍ ଆୟ କରନ୍ତି। ମହିଳା ଏବଂ ପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ନିଯୁକ୍ତି ଏବଂ ରୋଜଗାରର ସ୍ତର କିପରି ଏବଂ କାହିଁକି ଭିନ୍ନ ହୁଏ, ତାହା ବୁଝିବା ଉଭୟ କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସାମାଜିକ କାରଣ ପାଇଁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ, କାରଣ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗ ସମାଜର ସମ୍ବଳର ସବୁଠାରୁ ଦକ୍ଷ ବ୍ୟବହାର ସହିତ ଜଡ଼ିତ। ଯଦି ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଶ୍ରମ ବଜାରରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରିବାର ସମାନ ସୁଯୋଗ ନ ଥାଏ, କିମ୍ବା ସେମାନେ ଅସମାନ ସର୍ତ୍ତରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ଶ୍ରମ ଏବଂ ଦକ୍ଷତା ନଷ୍ଟ ହୋଇଯାଏ। ଯଦି ଚାକିରି ସବୁଠାରୁ ଯୋଗ୍ୟ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ନ ମିଳେ, ତେବେ ତାହା ଅର୍ଥନୀତିକୁ ପଙ୍ଗୁ କରିଥାଏ ଏବଂ ଯଦି ସମାନ କାମ କରିବା ପାଇଁ ମହିଳାମାନଙ୍କ ଦରମା ଅଲଗା ହୁଏ, ତେବେ ମହିଳାମାନେ କାମ କରିବାକୁ ଏବଂ କ୍ୟାରିୟର କରିବାକୁ ଅନୁତ୍ସାହିତ ହୋଇଯିବେ।
ଚଳିତବର୍ଷ ଅର୍ଥନୀତିରେ ନୋବେଲ ପୁରସ୍କାର ଆମେରିକୀୟ ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ କ୍ଲାଉଡିଆ ଗୋଲ୍ଡିନ ଜିତିଛନ୍ତି। ସେ ପୁରୁଷ ଓ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମଜୁରି ଅସମାନତା ଉପରେ ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ଏହି ପୁରସ୍କାର ଜିତିଛନ୍ତି। ଗୋଲ୍ଡିନ ମହିଳାଙ୍କ କର୍ମ ଜୀବନ ଏବଂ ଆୟକୁ ଗ୍ରାଫ୍ କରି ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ, ଶିଳ୍ପ ବିପ୍ଳବ ପୁରୁଷଙ୍କ ତୁଳନାରେ ମହିଳାଙ୍କର ସ୍ବାଧୀନ ରୋଜଗାରରେ ବିପୁଳ ହ୍ରାସ ଆଣିଥିଲା; ଯାହା ଦ୍ବିତୀୟ ବିଶ୍ୱଯୁଦ୍ଧ ପରେ ଲୋକଙ୍କ ମନୋଭାବ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦ୍ୱାରା ତ୍ୱରାନ୍ବିତ ହୋଇଥିଲା।
ଗୋଲ୍ଡିନ ୧୯୯୦ରେ ପ୍ରକାଶିତ ତାଙ୍କ ପୁସ୍ତକ, ଅଣ୍ଡରଷ୍ଟାଣ୍ଡିଂ ଦି ଜେଣ୍ଡର ଗ୍ୟାପ୍ : ଆନ୍ ଇକୋନୋମିକ ହିଷ୍ଟ୍ରି ଅଫ୍ ଆମେରିକାନ୍ ଓମେନ୍ରେ ଗତ ୨୫୦ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ମଜୁରି ଅସମାନତା କିପରି ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି। ଆଧୁନିକ ଯୁଗରେ ଦମ୍ପତିମାନଙ୍କ ଆୟରେ ନିର୍ଣ୍ଣାୟକ ପାର୍ଥକ୍ୟ ସେତେବେଳେ ଜନ୍ମ ନିଏ, ଯେତେବେଳେ ସେମାନେ ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ କରନ୍ତି।
ଶ୍ରମ ଅର୍ଥନୀତି, ଲିଙ୍ଗଗତ ଅର୍ଥନୀତି ଏବଂ ଶିକ୍ଷାର ବିଭିନ୍ନ ଦିଗ ଉପରେ ସେ ଅନେକ କାମ କରିଛନ୍ତି। କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରରେ ଲିଙ୍ଗଗତ ଅସମାନତାକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରୁଥିବା କାରଣ ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ବିକାଶ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ସମ୍ପର୍କରେ ସେ ଆଲୋକପାତ କରିଛନ୍ତି।
ଗୋଲ୍ଡିନଙ୍କ ସବୁଠାରୁ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଅବଦାନ ହେଉଛି, ଲିଙ୍ଗଗତ ମଜୁରି ବ୍ୟବଧାନର ପରୀକ୍ଷା। ମହିଳାମାନେ ପ୍ରାୟତଃ ପୁରୁଷଙ୍କ ତୁଳନାରେ କମ୍ ରୋଜଗାର କରନ୍ତି। ଗୋଲ୍ଡିନଙ୍କ ଗବେଷଣା ଏହି ସରଳ ପର୍ଯ୍ୟବେକ୍ଷଣଠାରୁ ଅଧିକ। ସେ ଏହି ସମସ୍ୟାର ଅନ୍ତର୍ନିହିତ କାରଣଗୁଡ଼ିକ ବିଷୟରେ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିଛନ୍ତି। ଗୋଲ୍ଡିନଙ୍କ ଅନୁଧ୍ୟାନ ବୃତ୍ତିଗତ ପୃଥକୀକରଣର ଭୂମିକା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରେ। ସେ ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ, ମହିଳାମାନେ କେତେକ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ପ୍ରକାରର ଚାକିରି ବା ବୃତ୍ତି କରିଥାଆନ୍ତି। ପ୍ରାୟତଃ ଏଭଳି କାମରେ କମ୍ ଦରମା ମିଳେ। ଏହି ବୃତ୍ତିଗତ କନ୍ସେନ୍ଟ୍ରେଶନ ମହିଳାଙ୍କ ରୋଜଗାର କ୍ଷମତା ଉପରେ ସିଧାସଳଖ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ।
ଏହା ବ୍ୟତୀତ ଗୋଲ୍ଡିନଙ୍କ ଗବେଷଣାରେ ଦର୍ଶାଯାଇଛି ଯେ, କାର୍ଯ୍ୟ ସମୟ ଏବଂ କ୍ୟାରିୟର ପସନ୍ଦରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ କିପରି ଲିଙ୍ଗଗତ ଆୟ ବ୍ୟବଧାନରେ ଯୋଗଦାନ କରେ। ମହିଳାମାନେ ଅନେକ ସମୟରେ ‘ମାତୃତ୍ୱ ଦଣ୍ଡ’ର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୁଅନ୍ତି। ମାତୃତ୍ୱ ପ୍ରାପ୍ତି ପରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ନିଜ ସନ୍ତାନର ଯତ୍ନ ନେବା ପାଇଁ ସମୟ ଦେବାକୁ ପଡ଼େ। କର୍ମ ସମୟ ହ୍ରାସ ଏବଂ ସୀମିତ କ୍ୟାରିୟର ଉନ୍ନତି ସୁଯୋଗ କାରଣରୁ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ ହେବା ପରେ ରୋଜଗାର ହ୍ରାସ ପାଇଥାଏ।
ଗୋଲ୍ଡିନଙ୍କ ଗବେଷଣା ଦର୍ଶାଏ ଯେ, ଗର୍ଭ ନିରୋଧକ ବଟିକାର ପ୍ରଭାବ ମହିଳାଙ୍କ ଅର୍ଥନୈତିକ ପ୍ରଗତି ଉପରେ ପଡ଼ିଛି। ସେ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ଯେ, ଗର୍ଭ ନିରୋଧକ ବଟିକାର ଉପଲବ୍ଧତା ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ଉଚ୍ଚ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ କ୍ୟାରିୟର ଗଢ଼ିବାରେ ସକ୍ଷମ କରିବାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଗର୍ଭ ନିରୋଧକ ପଦ୍ଧତିର ଉପଲବ୍ଧତା, ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଜନନ ଅଧିକାର ଏବଂ ପରିବାର ନିୟୋଜନର ସାମର୍ଥ୍ୟ ଦେବା ସହ ଶ୍ରମଶକ୍ତିରେ ଅଧିକ ଭାବରେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରି ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିରେ ଯୋଗଦାନ କରିବାର ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିଛି।
କ୍ଲାଉଡିଆ ଗୋଲ୍ଡିନ ମହିଳାଙ୍କ ଶ୍ରମଶକ୍ତି ଅଂଶଗ୍ରହଣର ଜୀବନଚକ୍ର ଢାଞ୍ଚାକୁ ମଧ୍ୟ ପରୀକ୍ଷା କରିଛନ୍ତି, ସେମାନଙ୍କ କ୍ୟାରିୟର ଉପରେ ପରିବାର ଯତ୍ନ ଦାୟିତ୍ୱର ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ଆଲୋକପାତ ମଧ୍ୟ କରିଛନ୍ତି। ମହିଳାମାନେ ସାଧାରଣତଃ ପାରିବାରିକ ଆଶା ଓ କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରରେ ସୁଯୋଗ ଭିତରେ ଘାଣ୍ଟି ହୁଅନ୍ତି। ସେମାନଙ୍କୁ ଉଭୟ କର୍ମମୟ ଜୀବନ ଏବଂ ପରିବାରର ଯତ୍ନ ନେବାକୁ ପଡ଼ିଥାଏ। କାର୍ଯ୍ୟ-ଜୀବନ ସନ୍ତୁଳନ, ପାରିବାରିକ ଛୁଟି ଏବଂ ସୁଲଭ ଶିଶୁଯତ୍ନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆଦିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଥିବା ନୀତି ଏ ଦିଗରେ ମହିଳାମାନଙ୍କୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିପାରିବ।
ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିରେ ଲିଙ୍ଗଗତ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଗୋଲ୍ଡିନଙ୍କ ଗବେଷଣା ନୀତି ନିର୍ଦ୍ଧାରକ ଏବଂ କର୍ମାନୁଷ୍ଠାନଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ଏକ ରୋଡ୍ମ୍ୟାପ ପ୍ରଦାନ କରେ। ବୃତ୍ତିଗତ ସ୍ବାଚ୍ଛନ୍ଦ୍ୟ, କାର୍ଯ୍ୟ-ଜୀବନ ସନ୍ତୁଳନକୁ ସମର୍ଥନ କରିବା, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ପରିବାର ନିୟୋଜନର ଉପଲବ୍ଧତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରୁଥିବା ନୀତିର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ଏହା ଆଲୋକପାତ କରେ। ଏହି ପଦକ୍ଷେପଗୁଡ଼ିକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିବା ଦ୍ୱାରା ସମାଜଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କର ମହିଳା ଶ୍ରମଶକ୍ତିର ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୋଟେନ୍ସିଆଲକୁ ଉପଯୋଗ କରିପାରିବେ, ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଏବଂ ସମୃଦ୍ଧିରେ ଯୋଗଦାନ କରାଯାଇପାରିବ।
ଗୋଲ୍ଡିନଙ୍କ ଗବେଷଣାରୁ ଜଣାପଡିଛି ଯେ, ଶ୍ରମ ବଜାରରେ ମହିଳା ଏବଂ ପୁରୁଷଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପାର୍ଥକ୍ୟ ସାମାଜିକ ବିକାଶର ବିଭିନ୍ନ ସମୟରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ କାରଣ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥାଏ। ଯେଉଁ ନୀତି ନିର୍ମାତାମାନେ ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟକୁ ଲୋପ କରିବାକୁ ଚାହୁଁଛନ୍ତି, ସେମାନେ ପ୍ରଥମେ ବୁଝିବା ଆବଶ୍ୟକ ଯେ ଏହି ପାର୍ଥକ୍ୟ ଅଛି କାହିଁକି । କ୍ଲାଉଡିଆ ଗୋଲ୍ଡିନଙ୍କ ଗବେଷଣା ଶ୍ରମ ବଜାରରେ ଲିଙ୍ଗଗତ ଅସମାନତା ଏବଂ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧି ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ବିଷୟରେ ଆମର ବୁଝାମଣାକୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଉନ୍ନତ କରିଛି। କର୍ମକ୍ଷେତ୍ରରେ ଅଧିକ ଲିଙ୍ଗଗତ ସମାନତାକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଲିଙ୍ଗଗତ ଆୟ ବ୍ୟବଧାନ, ବୃତ୍ତିଗତ ପୃଥକୀକରଣ ଏବଂ ମାତୃତ୍ୱ-ଦଣ୍ଡ ଭଳି ପ୍ରସଙ୍ଗଗୁଡ଼ିକୁ ସମାଧାନ କରିବାର ଗୁରୁତ୍ୱ ଉପରେ ତାଙ୍କର ଅନୁସନ୍ଧାନ ଆଲୋକପାତ କରିଛି। ଅର୍ଥନୀତିରେ ମହିଳାଙ୍କ ଅଂଶଗ୍ରହଣକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ନୀତିଗୁଡ଼ିକୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରି ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସେମାନଙ୍କ ମହିଳା କର୍ମଚାରୀଙ୍କ ଅବ୍ୟବହୃତ ସମ୍ଭାବନାକୁ ଖୋଲିପାରିବେ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ଅର୍ଥନୈତିକ ଅଭିବୃଦ୍ଧିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିପାରିବେ।
- ରୁଦ୍ରପ୍ରସନ୍ନ ମିଶ୍ର
ମୁମ୍ବାଇ, ମୋ: ୭୭୩୮୩୦୨୨୨୮
