ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶ ନରସିଂହପୁର ଜିଲାର ମାୟା ବିଶ୍ୱକର୍ମା ସାରା ଭାରତରେ ବେଶ୍ ପରିଚିତ ‘ପ୍ୟାଡ ଓମେନ୍’ ଭାବେ। ସେ ମଧ୍ୟପ୍ରଦେଶର ଆଦିବାସୀ ଅଞ୍ଚଳକୁ ଯାଇ ଲୋକଙ୍କୁ ମାସିକ ଧର୍ମ ଓ ତା’ସହ ଜଡ଼ିତ ସ୍ବଚ୍ଛତା ସମ୍ପର୍କରେ ସଜାଗ କରାଉଛନ୍ତି। ମାୟା କୁହନ୍ତି,‘୨୬ ବର୍ଷ ବୟସର ହେବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମୁଁ ନିଜେ ଋତୁସ୍ରାବ ଜନିତ ସ୍ବଚ୍ଛତା ସମ୍ପର୍କରେ ଏତେଟା ଜାଣି ନ ଥିଲି। କାରଣ ମୋ ମା’ ମୋ ସହ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ କଥା ହେଉ ନ ଥିଲେ। ମାଇଁ ମତେ କପଡା ବ୍ୟବହାର କରିବା ଶିଖାଇଥିଲେ। ସେଥିପାଇଁ ମୋର ଗମ୍ଭୀର ସଂକ୍ରମଣ ବି ହୋଇଥିଲା। ଆମ ଗାଁ ଝିଅମାନେ ମଧ୍ୟ ଏହି ସମସ୍ୟା ଦେଇ ଗତି କରୁଥିଲେ। ଭାବୁଥିଲି କେହି ନା କେହି ଏନେଇ ସଚେତନତା ସୃଷ୍ଟି କରିବା ପାଇଁ ମଙ୍ଗ ଧରିବା ଜରୁରୀ। ପରେ ମୁଁ ଜବଲପୁରରେ ବାଇଓକେମେଷ୍ଟ୍ରୀରେ ପୋଷ୍ଟ ଗ୍ରାଜୁଏସନ କରି ଏମ୍ସରେ ରିସର୍ଚ୍ଚ କଲି। ଏହାପରେ କାଲିଫର୍ନିଆ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଯେବେ ଲ୍ୟୁକେମିୟା କ୍ୟାନ୍ସର ଉପରେ ରିସର୍ଚ୍ଚ କରୁଥିଲି ମୁଁ ଋତୁସ୍ରାବ ଜନିତ ସ୍ବଚ୍ଛତା ସମ୍ପର୍କରେ ଅନେକ କଥା ଜାଣିବାକୁ ପାଇଲି। ଆଉ ନିଷ୍ପତ୍ତି ନେଲି ନିଜ ଦେଶରେ ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ସଚେତନତା ବଢାଇବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିବି। ଭାରତ ଫେରିବା ପରେ ୨୦୧୬ରେ ମୁଁ ଭାରତର ପ୍ୟାଡମ୍ୟାନ ନାମରେ ପରିଚିତ ଅରୁଣାଚଳମ ମୁରୁଗନାଥମଙ୍କୁ ଭେଟିଲି। ସେଠି ମୁଁ ଦେଖିଲେ ମୁରୁଗୁନାଥମଙ୍କ ମେସିନ ଯେଉଁଥିରେ କଟନ୍ ପ୍ୟାଡ ତିଆରି କରାଯାଉଥିଲା। ତାଙ୍କଠାରୁ ଏକ ମେସିନ କିଣି ଗାଁକୁ ଆସି ଶସ୍ତା ପ୍ୟାଡ ତିଆରି କରି ଘରେ ଘରେ ମହିଳାଙ୍କୁ ବାଣ୍ଟିବା ସହ ଋତୁସ୍ରାବ ଜନିତ ସ୍ବଚ୍ଛତା ସମ୍ପର୍କରେ ଜଣାଇଲି। ୨୦୧୬ ଶେଷ ବେଳକୁ ନିଜର ସବୁ ଜମାପୁଞ୍ଜି ଲଗାଇ ସୁକର୍ମା ଫାଉଣ୍ଡେଶନ ସ୍ଥାପନ କଲି। ଏବେ ୨୫-୨୬ ଗାଁର ମହିଳା ସାନିଟାରୀ ପ୍ୟାଡ ତିଆରି କରିବାରେ ମତେ ସାହାଯ୍ୟ କରୁଛନ୍ତି। ଏହି ପ୍ୟାଡକୁ ମୁଁ ମାଗଣାରେ ବାଣ୍ଟେ। ଖାସକରି ଆଦିବାସୀ ମହିଳାଙ୍କୁ ଏହି ପ୍ୟାଡ ବାଣ୍ଟେ। ସେଥିପାଇଁ ଅନେକେ ମତେ ‘ପ୍ୟାଡ ଜିଜି’ ବୋଲି ବି ଡାକନ୍ତି।
