ମହାକାଳପଡ଼ା,୧ା୫(ପ୍ରତାପ ଚନ୍ଦ୍ର ସ୍ବାଇଁ): କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲା ମହାକାଳପଡ଼ା ବ୍ଲକ ଉପକୂଳ ଅଞ୍ଚଳ ଆଦିବାସୀ ଅଧ୍ୟୁଷିତ ଗାଁ ଲୁଣିମାଠିଆ ଆଦିବାସୀ ଖେଳପଡ଼ିଆଠାରେ ପଣ୍ତିତ ରଘୁନାଥ ମୁର୍ମୁଙ୍କ ୧୨୧ ବାର୍ଷିକ ଉତ୍ସବ ବୈଶାଖ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହି ଅବସରରେ ପଣ୍ତିତ ରଘୁନାଥ ମୁର୍ମୁ ସାଓ୍ବନ୍ତା ସୁସାର ସେମେ ଲେଦ ଲୁଣି ମାଠିଆ କେନ୍ଦ୍ରାପଡ଼ା ଜିଲାସ୍ତରୀୟ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଶୁକ୍ରବାର ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଯାଇଛି। ଏହି ମହାନ ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷାର ସ୍ରଷ୍ଟା ପଣ୍ତିତ ରଘୁନାଥ ମୁର୍ମୁଙ୍କ ପ୍ରତିମୂର୍ତ୍ତିରେ ପୁଷ୍ପମାଲ୍ୟ ଦେଇ ପୂଜାର୍ଚ୍ଚନା କରିଥିଲେ। ଏଥିରେ ମୁଖ୍ୟ ଅତିଥି ଭାବେ ମାର୍ଶାଘାଇ ବିଦ୍ୟୁତ୍ ବିଭାଗ ସହକାରୀ ଯନ୍ତ୍ରୀ ସୀତାରାମ ବେଶ୍ରା ଯୋଗ ଦେଇ ପଣ୍ଡିତଙ୍କ ଜୀବନୀ ଉପରେ ଆଲୋକପାତ କରିଥିଲେ। ୧୯୦୫ ମସିହାରେ ପବିତ୍ର ବୈଶାଖ ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ତିଥିରେ ମୟୂରଭଞ୍ଜ ଜିଲା ରାଇରଙ୍ଗପୁର ଉପଖଣ୍ଡ ଡାଣ୍ଡଭୁସ ଗ୍ରାମର ନନ୍ଦଳାଲ ମୁର୍ମୁ ଓ ସଲମା ମୁର୍ମୁଙ୍କ କୋଳ ମଣ୍ଡନ କରିଥିଲେ। ପରେ ପଣ୍ତିତଙ୍କ ସାଧନା ଯୋଗୁ ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷାର ସ୍ରଷ୍ଟା ଅଲଚିକ ଲିପି ଉପରେ ଗବେଷଣାତ୍ମକ ଜାରି ରଖିଥିଲେ। ପରେ ୧୯୨୫ରେ ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷାର ଅଲଚିକ ଲିପି ପ୍ରଚଳନ ହୋଇଥିଲା।
ବିଶେଷ କରି ବ୍ୟାକରଣ, ଧର୍ମଗ୍ରନ୍ଥ, ହିତାଲ ଶିକ୍ଷାଦାନ କରିଥିଲେ ବୋଲି ଉପସ୍ଥିତ ଅତିଥିମାନେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରିଥିଲେ। ଏହି ୧୨୧ ତମ ଜନ୍ମ ଜୟନ୍ତୀରେ ସୁନାକର ମାଝୀଙ୍କ ସଭାପତିତ୍ୱରେ ଆୟୋଜିତ ସଭାରେ ସଭାରେ ପ୍ରସନ୍ନ କୁମାର ବେହେରା, ମୁଖ୍ୟବକ୍ତା ଭାବେ ସହକାରୀ ଶିକ୍ଷକ ଦୁଃଖୁ ମାରାଣ୍ଡି, ପନ୍ଦର ମାଇଲ ଗ୍ରାମର ବରିଷ୍ଠ ମୁରବୀ ଗୁନାରାମ ହେମ୍ବ୍ରମ , ଉମେଶ କିଷ୍କୁ , ଜଟାଧର ମାରାଣ୍ଡିଙ୍କ ସମେତ ଓ୍ବାର୍ଡ ସଭ୍ୟା ମଧୁ ବାସ୍କେ, ଠାକୁର ହେମ୍ରମ, ମନମୋହନ ମୁର୍ମୁ , ପାଣ୍ଡବ ହେମ୍ରମ, ଭଦ୍ରସେନ ହେମ୍ରମ, ବାଲକ ରାମ ମୁର୍ମୁ, ସୁରେଶ ମାଝୀ, ଭଜ ମୋହନ ମାଝୀ, ପାର୍ବତୀ କିସ୍କୁ, ସଲମା ହାଁସଦାଙ୍କ ସମେତ ଛାତ୍ରୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସାନ୍ତାଳୀ ଭାଷାର ନୃତ୍ୟ ସଙ୍ଗୀତ ଗାନ କରାଯାଇଥିଲା।