ଭୁବନେଶ୍ୱର,୧୨ା୩: ରାଜ୍ୟ ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ମୁଖ୍ୟାଳୟ ଦ୍ୱାରା ଓଡ଼ିଶାର ସର୍ବଶେଷ ଡଲଫିନ୍ ଗଣନା ରିପୋର୍ଟ ପ୍ରକାଶ ପାଇଛି। ରାଜ୍ୟରେ ବର୍ତ୍ତମାନ ୭୧୦ ଡଲଫିନ୍ ଅଛନ୍ତି, ଯାହା ସାମୁଦ୍ରିକ ସଂରକ୍ଷଣରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ। ଆଞ୍ଚଳିକ ବଣ୍ଟନ ଏବଂ ପ୍ରଜାତି ବିବିଧତାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇ, ଚଳିତ ବର୍ଷ ଜାନୁଆରୀରେ ରାଜ୍ୟର ବିଭିନ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଗଣନା ଆରମ୍ଭ ହେବା ପରେ ଏହି ରିପୋର୍ଟ ଆସିଛି।
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ରାଜନଗର ବନ ବିଭାଗ ସର୍ବାଧିକ ୫୦୫ ଡଲଫିନ୍ ସଂଖ୍ୟା ରେକର୍ଡ କରିଛି, ତା’ପରେ ଚିଲିକା ହ୍ରଦରେ ୧୭୪ ଡଲଫିନ୍ ଅଛନ୍ତି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ବ୍ରହ୍ମପୁର (୧୩), ପୁରୀ (୭), ବାଲେଶ୍ୱର (୭) ଏବଂ ଭଦ୍ରକ (୪) ଅଛନ୍ତି। ପ୍ରଜାତି ଅନୁସାରେ, ହମ୍ପବ୍ୟାକ୍ ଡଲଫିନ୍ ୪୯୮ ଜଣଙ୍କ ସହିତ ପ୍ରମୁଖ, ସେମାନଙ୍କ ପଛକୁ ୧୮୮ ଇରାବତୀ, ୧୬ ବଟଲନୋଜ୍ ଏବଂ ୮ ସ୍ପିନର୍ ଡଲଫିନ୍ ଅଛନ୍ତି।
ରାଜ୍ୟ ଜଙ୍ଗଲ ଏବଂ ପରିବେଶ ବିଭାଗ ଦ୍ୱାରା ବ୍ୟବସ୍ଥିତ ପ୍ରୟାସ ଉପରେ ଏହି ଗଣନା କରାଯାଇଥିଲା, ଯାହା ୨୦୧୫ ମସିହାରେ ବାର୍ଷିକ ଗଣନା ଆରମ୍ଭ କରିଥିଲା। ଏହି ବର୍ଷ ଭିତରକନିକା, ଗହୀରମଥା ଏବଂ ଚିଲିକା ହ୍ରଦରେ କରାଯାଇଥିବା ସର୍ଭେରେ GPS ଡିଭାଇସ୍, ଦୂରବୀକ୍ଷଣ ଏବଂ ହାଇଡ୍ରୋଫୋନ୍ ସହିତ ସଜ୍ଜିତ ୨୭ଟି ଦଳ ସାମିଲ ଥିଲେ।
ଚିଲିକା ହ୍ରଦରେ, ୧୮ଟି ଦଳ ଲାଇନ ଟ୍ରାନ୍ସେକ୍ଟ ପଦ୍ଧତି ବ୍ୟବହାର କରିଥିଲେ ଯେଉଁଠାରେ ଡଙ୍ଗାଗୁଡ଼ିକ ଡଲଫିନ୍ ଦେଖାଯିବା ରେକର୍ଡ କରିବା ପାଇଁ ଧୀର ଗତିରେ ସମାନ୍ତରାଳ ଭାବରେ ଗତି କରୁଥିଲେ। ହାଇଡ୍ରୋଫୋନ୍ ଇକୋଲୋକେସନ୍ ସିଗନାଲଗୁଡ଼ିକୁ ଟ୍ରାକ୍ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିଥିଲା, ସଠିକତା ପାଇଁ ଡାଟା କ୍ରସ୍-ଭେରିଫାଏଡ୍ ସହିତ। ସେହିପରି, ଭିତରକନିକାର ତିନି ଦିନିଆ ଗଣନା ପାଞ୍ଚଟି ବନ ରେଞ୍ଜରେ ନଅଟି ଦଳ ନିୟୋଜିତ କରିଥିଲା, ପ୍ରତିଦିନ ସକାଳ ୬ଟାରୁ ମଧ୍ୟାହ୍ନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ କରୁଥିଲା।
ବନମନ୍ତ୍ରୀ ଗଣେଶ ରାମ ଖୁଣ୍ଟିଆଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଗତ ବର୍ଷ ଚିଲିକା ହ୍ରଦ ଏବଂ ଏହାର ସଂଲଗ୍ନ ଅଞ୍ଚଳଗୁଡ଼ିକରେ ୭୪୩ ଡଲଫିନ୍ ଥିବା ରିପୋର୍ଟ କରାଯାଇଥିଲା। ଏସିଆର ସର୍ବବୃହତ ଲୁଣାପାଣି ହ୍ରଦ, ଲାଗୁନ୍ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ଏକକ-ଜନସଂଖ୍ୟା ଇରାୱାଡି ଡଲଫିନ୍ ର ଆୟୋଜନ କରେ। ୨୦୨୩ ଜନଗଣନାରେ ୧୫୪ଟି ଇରାବତୀ ଏବଂ ୧୯ଟି ବୋତଲନୋଜ୍ ଡଲଫିନ୍ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଥିଲା।
ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଯେ, ଓଡ଼ିଶାର ବାର୍ଷିକ ଗଣନାର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଜନସଂଖ୍ୟା ଧାରା ଉପରେ ନଜର ରଖିବା, ବିପଦର ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କରିବା ଏବଂ ସଂରକ୍ଷଣ ରଣନୀତିକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବା। ଚଳିତ ବର୍ଷ ଉନ୍ନତ ପାଣିପାଗ ଏବଂ ଉନ୍ନତ ପଦ୍ଧତି ସଠିକତାକୁ ବୃଦ୍ଧି କରିଛି, ଅଧିକାରୀମାନେ ଭବିଷ୍ୟତ ଗଣନା ବିଷୟରେ ଆଶାବାଦୀ।
