ଛେନାପୋଡ଼ର ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ଐତିହାସିକ ମହତ୍ତ୍ୱକୁ ଉଜାଗର କରେ। ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ପରିଚୟ ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଏକ ମିଠା ଯାହା ରାଜ୍ୟ ତଥା ରାଜ୍ୟ ବାହାରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକପ୍ରିୟ। ଛେନାପୋଡ଼ ଦିବସ ପ୍ରତିବର୍ଷ ଏପ୍ରିଲ ୧୧ ତାରିଖରେ ପାଳନ କରାଯାଏ, ଯାହା ଏହି ଖାଦ୍ୟର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓ ଗୁରୁତ୍ୱକୁ ସ୍ମରଣ କରାଇଥାଏ।
ଛେନାପୋଡ଼ର ଉତ୍ପତ୍ତି
ଛେନାପୋଡ଼ର ଉତ୍ପତ୍ତି ଓଡ଼ିଶାର ନୟାଗଡ଼ ସହରରେ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ। ୧୯୪୭ ମସିହାରେ ନୟାଗଡ଼ର ଜଣେ ମିଠା ବ୍ୟବସାୟୀ ସୁଦର୍ଶନ ସାହୁ ଏହାକୁ ପ୍ରଥମେ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଥିଲେ। କୁହାଯାଏ ଯେ ସୁଦର୍ଶନ କିଛି ବଳକା ଛେନା ସହିତ ପରୀକ୍ଷାମୂଳକ ଭାବେ ଗୁଜୁରାତୀ ଓ ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ ଶୈଳୀର ମିଶ୍ରଣ କରି ଛେନାପୋଡ଼ ତିଆରି କରିଥିଲେ। ଛେନାକୁ ଚିନି, ଗୁଜୁରାତୀ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ମସଲା ସହିତ ମିଶାଇ ଏକ ପାତ୍ରରେ ରଖାଯାଇ ଓ ତାପରେ ପୋଡ଼ାଯାଇ ଏହା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୋଇଥାଏ। ଏହାର ନାମ “ଛେନାପୋଡ଼” ଅର୍ଥାତ୍ “ପୋଡ଼ା ଛେନା” ଏହାର ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରଣାଳୀରୁ ଆସିଛି।
ଏହାର ମୂଳ ନୟାଗଡ଼ରେ ହୋଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳ ଓ ବାହାରେ ଲୋକପ୍ରିୟ ଅଟେ। ଏହାର ଅନନ୍ୟ ସ୍ୱାଦ ଓ ନରମ, କୁସୁମ ଗଠନ ଏହାକୁ ଏକ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ପରିଚୟ ଦେଇଛି।
ଛେନାପୋଡ଼ର ଗୁରୁତ୍ୱ
ସାଂସ୍କୃତିକ ପରିଚୟ: ଛେନାପୋଡ଼ ଓଡ଼ିଶାର ଖାଦ୍ୟ ସଂସ୍କୃତିର ଏକ ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଅଙ୍ଗ। ଏହା ବିବାହ, ପୂଜା, ଉତ୍ସବ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମାଜିକ ଉତ୍ସବରେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲୋକପ୍ରିୟ। ଓଡ଼ିଆ ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହା କେବଳ ମିଠା ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ଭାବନାତ୍ମକ ସଂଯୋଗ।
ଅର୍ଥନୀତି ଓ ବ୍ୟବସାୟ: ଛେନାପୋଡ଼ ଓଡ଼ିଶାର ମିଠା ଶିଳ୍ପରେ ଏକ ବଡ଼ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ନୟାଗଡ଼ ସମେତ ରାଜ୍ୟର ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଏହା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ଆୟର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ। ଏହା ଦେଶ ଓ ବିଦେଶରେ ମଧ୍ୟ ରପ୍ତାନି ହେଉଛି।
ଛେନାପୋଡ଼ ଦିବସର ମହତ୍ତ୍ୱ: ଏହି ଦିବସ ଛେନାପୋଡ଼ର ଐତିହ୍ୟକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ସହିତ ଓଡ଼ିଶାର ଖାଦ୍ୟ ସଂସ୍କୃତିକୁ ବିଶ୍ୱବ୍ୟାପୀ ପରିଚିତ କରାଇବାରେ ସହାୟକ ହୁଏ। ଏହି ଦିନ ବିଭିନ୍ନ ସ୍ଥାନରେ ଛେନାପୋଡ଼ ପ୍ରସ୍ତୁତି ପ୍ରତିଯୋଗିତା, ଖାଦ୍ୟ ମେଳା ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଆୟୋଜିତ ହୁଏ।
ଆଧୁନିକ ପ୍ରସାର: ଆଜିକାଲି ଛେନାପୋଡ଼ କେବଳ ପାରମ୍ପରିକ ରୂପରେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଚକୋଲେଟ୍, ମାଙ୍ଗୋ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଫ୍ଲେଭରରେ ମଧ୍ୟ ଉପଲବ୍ଧ। ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ଖାଦ୍ୟକୁ ଆଧୁନିକ ରୂପ ଦେଇଛି।
ଛେନାପୋଡ଼ ଦିବସର ପ୍ରଭାବ
ଏହି ଦିବସ ଓଡ଼ିଆ ଖାଦ୍ୟ ସଂସ୍କୃତିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ଦେବା ସହିତ ନୂଆ ପିଢ଼ିଙ୍କୁ ଏହାର ଇତିହାସ ଓ ମହତ୍ତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ। ଏହା ଓଡ଼ିଶାର ପର୍ଯ୍ୟଟନ ଓ ସ୍ଥାନୀୟ ଅର୍ଥନୀତିକୁ ମଧ୍ୟ ବଢ଼ାଇଥାଏ, କାରଣ ଅନେକ ଲୋକ ନୟାଗଡ଼ ଓ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ପ୍ରକୃତ ଛେନାପୋଡ଼ ଚାଖିବା ପାଇଁ ଯାଇଥାନ୍ତି।
