ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ/ତେହରାନ୍,୨୬।୩: ଯେତେବେଳେ ଇରାନ ଆମେରିକା ସହିତ ଚାଲିଥିବା ଯୁଦ୍ଧ ମଧ୍ୟରେ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ବନ୍ଦ କରିଦେଲା, ସମଗ୍ର ବିଶ୍ୱ ଚିନ୍ତାରେ ପଡ଼ିଗଲା। ପେଟ୍ରୋଲ ପମ୍ପରେ ଧାଡ଼ି ଲାଗିଲା ଏବଂ ରୋଷେଇ ଘରେ ସିଲିଣ୍ଡରରେ ଧୂଳି ଜମା ହେବା ଆରମ୍ଭ କଲା। ଏହା କେବଳ ଭାରତ ପାଇଁ ନୁହେଁ; ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ବନ୍ଦ ହେବା ଦ୍ୱାରା ବିଶ୍ୱର ଅଧିକାଂଶ ଦେଶ ସମାନ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛନ୍ତି। ତଥାପି, ଏହା କେବଳ ଗୋଟିଏ ରାସ୍ତା ଯାହାକୁ ଇରାନ ଅବରୋଧ କରିଛି। ଇରାନ ବର୍ତ୍ତମାନ ଅନ୍ୟ ଏକ ରାସ୍ତା, ବାବ ଅଲ-ମାଣ୍ଡେବକୁ ବନ୍ଦ କରିବା ବିଷୟରେ କଥା ହେଉଛି। ଯଦି ଇରାନ ସେହି ଅନ୍ୟ ରାସ୍ତାକୁ ମଧ୍ୟ ବନ୍ଦ କରିଦିଏ ତେବେ ବିଶ୍ୱର କ’ଣ ହେବ?
ବାବ ଅଲ-ମାଣ୍ଡେବର ପଶ୍ଚିମ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଦୁଇଟି ଆଫ୍ରିକୀୟ ଦେଶ ଅବସ୍ଥିତ: ଜିବୋଟି ଏବଂ ଇରିଟ୍ରିଆ, ଯେତେବେଳେ ପୂର୍ବ ପାର୍ଶ୍ୱରେ ଆରବ ଦେଶ ୟେମେନ ଅବସ୍ଥିତ। ଏହି ଦୁଇଟି ମଧ୍ୟରେ ଅବସ୍ଥିତ ବାବ ଅଲ-ମାଣ୍ଡେବ ଆଡେନ ଉପସାଗରକୁ ଲୋହିତ ସାଗର ସହିତ ସଂଯୋଗ କରେ। ଆଡେନ ଉପସାଗରରୁ ବାହାରିଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଲାଲ ସାଗରରେ ପହଞ୍ଚିବା ପାଇଁ ବାବ ଅଲ-ମାଣ୍ଡେବ ପାର ହୋଇଯାଆନ୍ତି। ସେଠାରୁ, ଏହି ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ସୁଏଜ କେନାଲକୁ ଯାତ୍ରା କରନ୍ତି, ଏବଂ ସୁଏଜ କେନାଲରୁ ବାହାରିବା ପରେ, ସେମାନେ ଭୂମଧ୍ୟସାଗର ଆଡକୁ ଯାଆନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରୁ ୟୁରୋପୀୟ ସୀମା ଆରମ୍ଭ ହୁଏ।
ବିଶ୍ୱ ମାନଚିତ୍ରକୁ ଦେଖିଲେ, ବାବ ଅଲ-ମାଣ୍ଡେବରୁ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଆଡେନ ଉପସାଗର ଦେଇ ଏସିଆ, ଆରବ ସାଗର ଏବଂ ଭାରତ ମହାସାଗରରେ ପହଞ୍ଚନ୍ତି। ସରଳ ଭାଷାରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ବାବ ଅଲ-ମାଣ୍ଡେବ ହେଉଛି ଏସିଆକୁ ୟୁରୋପ ସହିତ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ପଥ।
ଯଦିଓ ବାବ ଅଲ-ମାଣ୍ଡେବ ଇରାନର ପହଞ୍ଚିବାଠାରୁ ବହୁତ ଦୂରରେ, ଇରାନ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ଯେପରି ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରେ, ସେପରି ବାବ ଅଲ-ମାଣ୍ଡେବକୁ ସିଧାସଳଖ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ କରିପାରିବ ନାହିଁ। ତଥାପି, ବାବ ଅଲ-ମାଣ୍ଡେବ ୟେମେନ ସହିତ ସଂଯୁକ୍ତ, ଏବଂ ୟେମେନର ଏହି ଅଞ୍ଚଳ ହୁଥିମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ, ଯେଉଁମାନେ ସିଧାସଳଖ ଇରାନ ଦ୍ୱାରା ନିୟନ୍ତ୍ରିତ। ଫଳସ୍ବରୂପ, ଇରାନ ବାବ ଅଲ-ମାଣ୍ଡେବ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ଟାର୍ଗେଟ କରିବା ପାଇଁ ହୁଥିମାନଙ୍କୁ ବ୍ୟବହାର କରିପାରେ, ଯାହା ଫଳରେ ଜାହାଜ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଏହି ରାସ୍ତା ବ୍ୟବହାର କରିବାରୁ ସେମାନଙ୍କର ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ ବନ୍ଦ କରିପାରନ୍ତି। ଏହି ରାସ୍ତାରେ ଯାତ୍ରା କରିବାକୁ ରାଜି ହେଉଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ, ବୀମା କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକ ଯୁଦ୍ଧ ବିପଦ ସରଚାର୍ଜ ଲାଗୁ କରିବେ, ଯାହା ସାମଗ୍ରୀର ମୂଲ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବ, ଏବଂ ଏହି ରାସ୍ତା ସ୍ବୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ, ଠିକ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ପରି।
ଏବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ: ଯଦି ବାବ ଅଲ-ମାଣ୍ଡେବ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ ତେବେ କ’ଣ ହେବ? ବାବ ଅଲ-ମାଣ୍ଡେବ ହେଉଛି ସେହି ରାସ୍ତା ଯାହା ଦେଇ ପ୍ରାୟ ୧୨ ରୁ ୧୫ ପ୍ରତିଶତ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ହୁଏ। ବିଶ୍ୱର ତୈଳ ଏବଂ ଏଲଏନଜିର ୧୦ ପ୍ରତିଶତରୁ ଅଧିକ ପରିବହନ ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ହୁଏ। ୩୦ ପ୍ରତିଶତ କଣ୍ଟେନର ଟ୍ରାଫିକ ଏହି ରାସ୍ତା ଦେଇ ପ୍ରବାହିତ ହୁଏ। ଏହି ରାସ୍ତା ବନ୍ଦ କରିବା ଦ୍ୱାରା ଏସିଆ ଏବଂ ୟୁରୋପ ମଧ୍ୟରେ ସବୁଠାରୁ ଛୋଟ ରାସ୍ତା ନଷ୍ଟ ହୋଇଯିବ।
ଯଦି ଏହି ରାସ୍ତା ବନ୍ଦ ହୁଏ, ତେବେ ୟୁରୋପ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହେବ, କାରଣ ୟୁରୋପ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରୁ ତେଲ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ଯୋଗାଣ ପାଏ, ଏବଂ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରୁ ଏହି ଯୋଗାଣ ପାଇଁ ରାସ୍ତା ବାବ ଅଲ-ମାଣ୍ଡେବ ଦେଇ ଯାଏ। ଯଦି ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ବାବ ଅଲ-ମାଣ୍ଡେବ ଉଭୟ ଏକକାଳୀନ ବନ୍ଦ ହୁଏ, ତେବେ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟର ପ୍ରାୟ ୩୦% ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇପାରେ।
ବର୍ତ୍ତମାନ, ଏହା ଭାରତ ଉପରେ କେତେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇବ ତାହା ପ୍ରଶ୍ନ ରହିଯାଇଛି। ଉତ୍ତର ହେଉଛି ଯଦି ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ଭାରତର ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ଯୋଗାଣ ବିଶେଷ ଭାବରେ ପ୍ରଭାବିତ ହେବ ନାହିଁ। ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରୁ ଆସୁଥିବା ତୈଳ ଏବଂ ଗ୍ୟାସ ପାଇଁ ଭାରତକୁ ବାବ ଅଲ-ମାଣ୍ଡେବ ନୁହେଁ, ହର୍ମୁଜ ଆବଶ୍ୟକ, ଏବଂ ଇରାନ ଭାରତ ପାଇଁ ହର୍ମୁଜ ଖୋଲିବାକୁ ଦାବି କରିଛି।
କିନ୍ତୁ, ସମସ୍ୟା ହେଉଛି ଯେ ୟୁରୋପ ସହିତ ଭାରତର ବାଣିଜ୍ୟର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପଥ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ। ଆରବ ସାଗରରୁ ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ମୋବାଇଲ ଫୋନ, ପୋଷାକ ଏବଂ ଶସ୍ୟ ନେଇ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକ ଆଡେନ ଉପସାଗର ଦେଇ ବାବ ଅଲ-ମାଣ୍ଡେବ ଦେଇ ଯାଆନ୍ତି ଏବଂ ସେଠାରୁ ସ୍ବେଜ କେନାଲ ପାର ହୋଇ ୟୁରୋପରେ ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି।
ଯଦି ବାବ ଅଲ-ମାଣ୍ଡେବ ବନ୍ଦ ହୋଇଯାଏ, ତେବେ ୟୁରୋପ ଏବଂ ଆମେରିକାକୁ ଭାରତର ରପ୍ତାନି ଏବଂ ୟୁରୋପ ଏବଂ ଆମେରିକାରୁ ଏହାର ଆମଦାନି ପ୍ରଭାବିତ ହେବ। ଏକମାତ୍ର ବିକଳ୍ପ ହେଉଛି ଯଦି ଭାରତ ଆମଦାନି ଏବଂ ରପ୍ତାନି ଜାରି ରଖିବାକୁ ଚାହେଁ, ତେବେ ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ କେପ ଅଫ ଗୁଡ ହୋପ ଦେଇ ଦକ୍ଷିଣ ଆଫ୍ରିକା ଦେଇ ଯିବାକୁ ପଡିବ। ଏହି ରାସ୍ତାରେ ଅତି କମରେ ୧୫ ରୁ ୨୦ ଦିନ ସମୟ ଲାଗେ, ଯାହା ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ। ଯଦି ଖର୍ଚ୍ଚ ବୃଦ୍ଧି ପାଏ, ତେବେ ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇବା ନିଶ୍ଚିତ। ଭାରତରେ ଆମଦାନି ହୋଇଥିବା ସାମଗ୍ରୀ ମହଙ୍ଗା ହୋଇଯିବ, ଏବଂ ଭାରତ ୟୁରୋପ ଏବଂ ଆମେରିକାକୁ ବିକ୍ରୟ କରୁଥିବା ସାମଗ୍ରୀ ମଧ୍ୟ ମହଙ୍ଗା ହୋଇଯିବ, ଯାହା ରପ୍ତାନିକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ, ଯାହାର ମୂଲ୍ୟ $240 ବିଲିୟନରୁ ଅଧିକ।
ଏହା ଭାରତକୁ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ଉପାଦାନ, ରାସାୟନିକ ପଦାର୍ଥ ଏବଂ ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଯୋଗାଣକୁ ବାଧା ଦେବ, ଯାହା ଘରୋଇ ଉତ୍ପାଦନକୁ ମନ୍ଥର କରିପାରେ। ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୁଦ୍ରାସ୍ଫୀତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ ଏବଂ ଟଙ୍କାର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇବ। ଯଦି ଇରାନ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଏବଂ ବାବ ଅଲ-ମାଣ୍ଡେବ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ କରିବାରେ ସଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ସାଉଦି ଆରବ ଏବଂ ୟୁଏଇ ଭଳି ଉପସାଗରୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ତେଲ ରପ୍ତାନି କରିବା ପାଇଁ କୌଣସି ସୁରକ୍ଷିତ ସମୁଦ୍ର ପଥ ରହିବ ନାହିଁ। ୟୁରୋପ ଏବଂ ଆମେରିକାରେ ତେଲ ଏବଂ ଗ୍ୟାସର ପ୍ରବେଶ ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର କିମ୍ବା ଏତେ ମହଙ୍ଗା ହୋଇଯିବ ଯେ କେହି ଏହାକୁ କିଣିପାରିବେ ନାହିଁ। ଯଦି ଏହା ଘଟେ, ତେବେ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ଆର୍ଥିକ ମାନ୍ଦାବସ୍ଥା ଅଟଳ ରହିବ, କାରଣ ବିଶ୍ୱ ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହେବ, ଯେଉଁଥିରେ ୟୁରୋପୀୟ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ପ୍ରଭାବିତ ହେବେ।
ତଥାପି, ଆମେରିକା ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ପରେ ବାବ ଅଲ-ମାଣ୍ଡେବ ବନ୍ଦ ହେବାକୁ ରୋକିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ହର୍ମୁୁଜ ବନ୍ଦ ହେବା ପରେ, ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଟ୍ରମ୍ପ ନାଟୋ ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀକୁ ପୁନଃ ଖୋଲିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କର ସୈନ୍ୟ ପଠାଇବାକୁ ଅପିଲ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ କୌଣସି ଦେଶ ଇଚ୍ଛୁକ ନଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ, ବାବ ଅଲ-ମାଣ୍ଡେବ ସହିତ ସମାନ କିଛି ଘଟିପାରେ। ତଥାପି, ଆମେରିକା ଏଥିପାଇଁ କିଛିଟା ପ୍ରସ୍ତୁତ, କାରଣ ଏହା ବାବ ଅଲ-ମାଣ୍ଡେବ ସୀମାବର୍ତ୍ତୀ ଏକ ଆଫ୍ରିକୀୟ ଦେଶ ଜିବୁତିରେ ସାମରିକ ଘାଟି ସ୍ଥାପନ କରିଛି। ଜିବୁତିରେ ଚାଇନା ଏବଂ ଫରାସୀ ସୈନ୍ୟ ମଧ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ଅଛନ୍ତି।
