କୋଲକାତା,୬।୫: ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ରାଜନୀତି ଏପରି ଏକ ମୋଡ଼ ନେଇଛି ଯାହା ବହୁତ କମ ଲୋକ କଳ୍ପନା କରିପାରନ୍ତି। ୨୦୨୬ ନିର୍ବାଚନ ଫଳାଫଳ ରାଜ୍ୟର କ୍ଷମତା ଦୃଶ୍ୟପଟକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି, କିନ୍ତୁ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ଜିଦ୍ଖୋର ମନୋଭାବ ଏକ ଅଭୂତପୂର୍ବ ସାମ୍ବିଧାନିକ ଅଚଳାବସ୍ଥା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି। ବହୁମତ ହରାଇବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଇସ୍ତଫା ନ ଦେବା ତାଙ୍କର ନିଷ୍ପତ୍ତି କେବଳ ଭାଜପାକୁ ବିଚଳିତ କରିନାହିଁ ବରଂ ଆଇନଗତ ମହଲରେ ଏକ ନୂତନ ବିତର୍କ ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ପରାଜୟ ପରେ ମଧ୍ୟ ଜଣେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ପଦବୀରେ ରହିପାରିବେ କି ନାହିଁ ଏବଂ ପୋଲିସ ଏପରି କରିବା ପାଇଁ ସେମାନଙ୍କୁ ଗିରଫ କରିପାରିବ କି ନାହିଁ ସେ ବିଷୟରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଯାଉଛି। ଆସନ୍ତୁ ଏହାକୁ ଜାଣିବା…
୫ ମେ, ୨୦୨୬ ର ସଦ୍ୟତମ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନରେ ଏକ ବଡ଼ ପରାଜୟର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବା ସତ୍ତ୍ୱେ, ମମତା ବାନାର୍ଜୀ ପରାଜୟ ସ୍ବୀକାର କରିବାକୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ମନା କରିଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ସାର୍ବଜନୀନ ଭାବରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ଲୋକଭବନ ଯାଇ ଇସ୍ତଫା ଦେବେ ନାହିଁ। ସେ ଦାବି କରିଛନ୍ତି ଯେ ସେ ଲଢ଼ିଛନ୍ତି ଏବଂ ଜିତିଛନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ ନିର୍ବାଚନ କମିଶନଙ୍କ ତଥ୍ୟ ଭିନ୍ନ କାହାଣୀ କହୁଛି। ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ ନିଷ୍ପତ୍ତି କେବଳ ଏକ ରାଜନୈତିକ ବିବୃତ୍ତି ନୁହେଁ, ବରଂ ଗଣତାନ୍ତ୍ରିକ ପରମ୍ପରା ଏବଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ସାମ୍ବିଧାନିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ପ୍ରତି ଏକ ସିଧାସଳଖ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ।
ଜନତାଙ୍କ ମନରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ପ୍ରଶ୍ନ ହେଉଛି ଆଇନ ଅବମାନନା କରିବା ପାଇଁ ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କୁ ଗିରଫ କରାଯାଇପାରିବ କି ନାହିଁ। ଭାରତୀୟ ଆଇନ ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ନିର୍ବାଚନ ହାରିବା ପରେ କେବଳ ଇସ୍ତଫା ନ ଦେବା ଏକ ଅପରାଧିକ ଅପରାଧ ନୁହେଁ। ସେଥିପାଇଁ ତୁରନ୍ତ ଗିରଫ କରିବାର କୌଣସି ସିଧାସଳଖ ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥା ନାହିଁ। ଏହି ମାମଲା ଫୌଜଦାରୀ ଆଇନ ପରିବର୍ତ୍ତେ ସାମ୍ବିଧାନିକ ନୈତିକତା ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଅଧୀନରେ ଆସେ। ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଆଇନଗତ ଉଲ୍ଲଂଘନ କିମ୍ବା ଅପରାଧିକ କାର୍ଯ୍ୟ ନ ହେଲେ ଗିରଫଦାରୀ ଯଥାର୍ଥ ନୁହେଁ।
ଯଦି ଜଣେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ହରାଇବା ପରେ ମଧ୍ୟ ଇସ୍ତଫା ଦେବାକୁ ଇଚ୍ଛୁକ ହୁଅନ୍ତି, ତେବେ ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା 164(1) ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ ବ୍ୟାପକ କ୍ଷମତା ପ୍ରଦାନ କରେ। ଏହି ଧାରା ଅନୁଯାୟୀ, ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କ ପାଖରେ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ତାଙ୍କର ସମଗ୍ର ମନ୍ତ୍ରୀ ପରିଷଦକୁ ତୁରନ୍ତ ପ୍ରଭାବରୁ ବରଖାସ୍ତ କରିବାର ଅଧିକାର ଅଛି। ମମତା ବାନାର୍ଜୀଙ୍କ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏହା ସବୁଠାରୁ ସ୍ପଷ୍ଟ ପଥ ପରି ମନେହୁଏ। ରାଜ୍ୟପାଳଙ୍କୁ ଇସ୍ତଫା ମାଗିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ; ସେ କେବଳ ସଂଖ୍ୟାଗରିଷ୍ଠତା ଆଧାରରେ ବିଦ୍ୟମାନ ସରକାରକୁ ଭାଙ୍ଗି ନୂତନ ସରକାର ଗଠନ ପାଇଁ ପଥ ପରିଷ୍କାର କରିପାରିବେ।