କାଠମାଣ୍ଡୁ,୧୧।୧୦: ନେପାଳର ଗୋରଖା ଜିଲାର ବୁଢ଼ୀ ଗଣ୍ଡକୀ ନଦୀରେ ହଠାତ ଆସିଥିବା ପ୍ରବଳ ବନ୍ୟା ବ୍ୟାପକ କ୍ଷୟକ୍ଷତି ଘଟାଇଛି। ଏଥିରେ ତିନୋଟି ପୋଲ ଭାସିଯାଇଥିବା ବେଳେ ବନ୍ୟାଜଳ ଅନେକ ଘରକୁ ଜଳମଗ୍ନ କରିଦେଇଛି। କିଛି ଅଞ୍ଚଳରେ ରାସ୍ତାଘାଟ ମଧ୍ୟ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି। ପରିସ୍ଥିତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ନେପାଳର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ବିଭାଗ ନଦୀ କୂଳରେ ବାସ କରୁଥିବା ଲୋକମାନଙ୍କୁ ସତର୍କ ରହିବାକୁ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନକୁ ଚାଲିଯିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛି। ପ୍ରଭାବିତ ଅଞ୍ଚଳରେ ରିଲିଫ ଓ ଉଦ୍ଧାରକାରୀ ଦଳ ଲୋକଙ୍କୁ ସହାୟତା ଯୋଗାଉଛନ୍ତି।
ନେପାଳ ପୋଲିସର ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଚୁମନୁବିରି ଗ୍ରାମୀଣ ପୌରପାଳିକାର ୱାର୍ଡ ନଂ-୬ ଅନ୍ତର୍ଗତ ଲୋକପା ଏବଂ ଚୁମଲିଂ ମଧ୍ୟରେ ମାଟି ଓ ପଥର ଖସିବା (ଭୂସ୍ଖଳନ) ଯୋଗୁ ନଦୀର ପ୍ରବାହ ବାଧାପ୍ରାପ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ଫଳରେ ହଠାତ ବନ୍ୟା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା ଯାହା ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳକୁ ପ୍ରଭାବିତ କରିଥିଲା। ନଦୀର ପ୍ରବଳ ସ୍ରୋତ ଚୁମନୁବିର-୩ ଅଞ୍ଚଳର ନିୟାକଚେଟ ଏବଂ ସିର୍ଦିବାସକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ଏକ ପୁରୁଣା ଝୁଲା ପୋଲକୁ ଭସାଇ ନେଇଥିଲା। ସେହିଭଳି, ଧାରଚେ-୫ ଅଞ୍ଚଳର ମାଛାଖୋଲା ଏବଂ କେରାଉଜାକୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ଅନ୍ୟ ଏକ ଝୁଲା ପୋଲ ମଧ୍ୟ ଭାସିଯାଇଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଆରୁଘାଟର ୱାର୍ଡ ନଂ-୨ ଓ ୩କୁ ସଂଯୋଗ କରୁଥିବା ସୋଟିସ୍ଥିତ ଲୁହା ପୋଲ ମଧ୍ୟ ବନ୍ୟା ଯୋଗୁ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଛି।
ମାଛାଖୋଲାର ନିମ୍ନ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ପ୍ରାୟ ୫ରୁ ୭ଟି ଘର ମଧ୍ୟକୁ ବନ୍ୟାଜଳ ପ୍ରବେଶ କରିଛି। ଏଥିସହିତ, ଧାରଚେ-୩ର ସାଲେରୀ ଅଞ୍ଚଳରେ ଥିବା ୨୦ରୁ ୨୨ଟି ଘର ବିପଦ ମଧ୍ୟରେ ରହିଛି। ନେପାଳର ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ବିଭାଗ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ‘ଏକ୍ସ’ (X) ମାଧ୍ୟମରେ ଏକ ସତର୍କବାଣୀ ଜାରି କରି ଲୋକମାନଙ୍କୁ ତ୍ରିଶୂଳୀ ଦୋଭାନ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ନଦୀ କୂଳକୁ ନ ଯିବାକୁ ପରାମର୍ଶ ଦେଇଛି। ବନ୍ୟାଜଳ ନ କମିବା ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚ ଓ ସୁରକ୍ଷିତ ସ୍ଥାନରେ ରହିବାକୁ ଏବଂ ସତର୍କତା ଅବଲମ୍ବନ କରିବାକୁ ବିଭାଗ ପକ୍ଷରୁ କୁହାଯାଇଛି।
ନେପାଳ ପୂର୍ବରୁ ମଧ୍ୟ ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟାର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି। ଉପଲବ୍ଧ ସୂଚନା ଅନୁଯାୟୀ, ଅଗଷ୍ଟ ୨୬ରେ ଭୋଟେ କୋଶୀ ନଦୀରେ ଆସିଥିବା ଭୟଙ୍କର ବନ୍ୟା ଯୋଗୁ ବ୍ୟାପକ ଜୀବନ ଓ ସମ୍ପତ୍ତି ହାନି ଘଟିଥିଲା। ଉକ୍ତ ବିପର୍ଯ୍ୟୟରେ ୧,୪୦୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇଥିବା ଏବଂ ୬,୦୦୦ରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ନିଖୋଜ ହୋଇଯାଇଥିବା ଖବର ମିଳିଥିଲା। ବିଶ୍ୱ ବ୍ୟାଙ୍କର ଏକ ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଏହି ବନ୍ୟା ଯୋଗୁ ନେପାଳର ପ୍ରାୟ ୧.୬୬ ବିଲିୟନ ଆମେରିକୀୟ ଡଲାରର ପ୍ରତ୍ୟକ୍ଷ ଅର୍ଥନୈତିକ କ୍ଷତି ହୋଇଥିଲା ଏବଂ ଏଥିମଧ୍ୟରୁ ପ୍ରାୟ ୮୩ ପ୍ରତିଶତ କ୍ଷତି ଭିତ୍ତିଭୂମି ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିଲା।
ଅଗଷ୍ଟ ମାସରେ ଆସିଥିବା ବନ୍ୟାର ପ୍ରଭାବ ରାସୁୱା ଜିଲାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ନୁୱାକୋଟ ଏବଂ ଧାଡିଂ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ୟାପିଥିଲା। ଏହି ସମୟ ମଧ୍ୟରେ, ମୋଟ ୨୮୧ ମେଗାୱାଟ କ୍ଷମତା ବିଶିଷ୍ଟ ଆଠଟି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଜଳବିଦ୍ୟୁତ ପ୍ରକଳ୍ପ ଏବଂ ୩୮୮ ମେଗାୱାଟ କ୍ଷମତା ବିଶିଷ୍ଟ ନିର୍ମାଣାଧୀନ ଥିବା ଚାରୋଟି ପ୍ରକଳ୍ପ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ବନ୍ୟା ଓ ଭୂସ୍ଖଳନ ଯୋଗୁ ଗାଲଚି-ବେତ୍ରାୱତୀ-ରାସୁୱାଗଢ଼ି ରାସ୍ତା ଏବଂ ପୃଥ୍ବୀ ରାଜପଥର ବିଭିନ୍ନ ଅଂଶ ମଧ୍ୟ କ୍ଷତିଗ୍ରସ୍ତ ହୋଇଥିଲା। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ୪୮ଟି ଝୁଲା ପୋଲ ଏବଂ ଯାନବାହାନ ଚଳାଚଳ ପାଇଁ ବ୍ୟବହୃତ ୩୧ଟି ପୋଲ ମଧ୍ୟ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଥିଲା।
ନେପାଳର ଜଣେ ପ୍ରମୁଖ ବ୍ୟକ୍ତିତ୍ୱ ବାଲେନ ଶାହ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ସାଧାରଣ ସଭାରେ ହିମାଳୟ ଅଞ୍ଚଳ ପ୍ରତି ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ପରିବେଶଗତ ବିପଦର ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉଠାଇଥିଲେ। ଅଗଷ୍ଟ ମାସର ବନ୍ୟା ପରେ ସହାୟତା ଯୋଗାଇଥିବାରୁ ସେ ଭାରତ ଓ ଚାଇନାକୁ କୃତଜ୍ଞତା ଜଣାଇଥିଲେ। ଶାହ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଥିବା ତାପମାତ୍ରା ଯୋଗୁ ପର୍ବତର ବରଫାବୃତ ଭୂମି ତରଳି ଯାଉଛି, ଯାହା ଫଳରେ ପାର୍ବତ୍ୟ ଭୂଭାଗ ଅସ୍ଥିର ହୋଇପଡୁଛି। ଏହା ହିମସ୍ଖଳନ, ପଥର ଖସିବା, ବନ୍ୟା ଏବଂ ଭୂସ୍ଖଳନର ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ାଇଥାଏ। ବୁଢ଼ୀ ଗଣ୍ଡକୀ ନଦୀରେ ସମ୍ପ୍ରତି ଆସିଥିବା ବନ୍ୟା ନେପାଳର ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଆହ୍ବାନକୁ ପୁନର୍ବାର ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଛି।