ଜୀବନରେ ଅନେକ ଥର ଏପରି ପରିସ୍ଥିତି ଉପୁଜେ ଯେତେବେଳେ ଆମକୁ କାହାର ଅପମାନ ସହିବାକୁ ପଡେ। କେବେ ନିଜର ଭୁଲ ଯୋଗୁ ତ କେବେ ବିନା କାରଣରେ ଆମକୁ ଅପମାନିତ ହେବାକୁ ପଡେ। ନିଜର ଭୁଲ ଥିଲେ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଅପମାନକୁ ସହ୍ୟ କରେ। କିନ୍ତୁ ଅନେକ ଥର ବିନା ଦୋଷରେ ସମସ୍ତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଅପମାନିତ ହେବାକୁ ସହ୍ୟ କରିପାରି ନ ଥାଏ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଅନେକ ଲୋକ ତୁରନ୍ତ ସମାନ ଭାଷାରେ ଅପମାନର ଜବାବ ଦେଇଥାନ୍ତି। କିଛି ଲୋକ ନୀରବ ରହିବାକୁ ଠିକ୍ ଭାବନ୍ତି। ବହୁତ ଲୋକ ଏପରି ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ଏହି ପରିସ୍ଥିତିରେ କଣ କରିବେ ତାହା ବୁଝି ପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଆଚାର୍ଯ୍ୟ ଚାଣକ୍ୟ ତାଙ୍କ ନୀତିଶାସ୍ତ୍ରରେ ଅପମାନର ଜବାବ ଦେବାର ଉପାୟ ବିଷୟରେ ଜଣାଇଛନ୍ତି।
– ଚାଣକ୍ୟ କହିଛନ୍ତି, ଯେତେବେଳେ କେହି ଆପଣଙ୍କ ଅପମାନ କରନ୍ତି, ସେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ଭାଷାରେ ଜବାବ ଦେବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। କାରଣ ଆପଣଙ୍କୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରିବା ହେଉଛି ତାଙ୍କର କାମ। ତେଣୁ ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ ଚୁପ ରୁହନ୍ତୁ , ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଟିକିଏ ହସିଦିଅନ୍ତୁ, ହେଲେ ତାଙ୍କୁ କିଛି କୁହନ୍ତୁ ନାହିଁ। କାରଣ କିଛି କହିଲେ ସେ ଆହୁରି କ୍ରୋଧିତ ହୋଇ ନିଜେ ଅପମାନିତ ବୋଧ କରିବେ।
-ଅନେକ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅପମାନିତ କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି। ଚାଣକ୍ୟଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଏଭଳି ଲୋକମାନେ ଜୀବନରେ ବିଫଳ ହୁଅନ୍ତି। ସେମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଜଣେ ବୁଦ୍ଧିମାନ ବ୍ୟକ୍ତି କେବେବି କାହାକୁ ଅପମାନିତ କରନ୍ତି ନାହିଁ। ବହୁତ ଲୋକ ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସବୁକିଛି ସହି ଯିବା ହିଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଉପାୟ।
ଯଦି ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଅପମାନ କରନ୍ତି, ତେବେ ଏହାକୁ ଥରେ ସହିବା ବୁଦ୍ଧିମାନର କାମ ଅଟେ। ଦ୍ୱିତୀୟ ଥର ଅପମାନକୁ ସହ୍ୟ କରିବା ସେହି ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ମହାନ ବୋଲି ଦର୍ଶାଏ। କିନ୍ତୁ ତୃତୀୟ ଥର ପାଇଁ ଅପମାନକୁ ସହ୍ୟ କରିବା ବ୍ୟକ୍ତିର ସବୁଠାରୁ ବଡ ମୂର୍ଖାମୀ, ତେଣୁ ସବୁବେଳେ ନିଜର ଅପମାନ ସହିବା ଠିକ ନୁହେଁ।
-ଚାଣକ୍ୟ କୁହନ୍ତି, ର୍ଦୁଗନ୍ଧ କେବଳ ସଢ଼ା ଫୁଲରୁ ଆସିଥାଏ, କାରଣ ଫୁଟିଥିବା ଫୁଲ ସବୁବେଳେ ସୁଗନ୍ଧ ବିସ୍ତାର କରିଥାଏ। ସେହିଭଳି, ଯେଉଁ ବ୍ୟକ୍ତି ଅନ୍ୟକୁ ଅପମାନିତ କରେ, ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରା ବହୁତ ଛୋଟ। ଏଥିଯୋଗୁ ଏପରି ଲୋକମାନେ ଜୀବନରେ କେବେବି ସଫଳ ହୁଅନ୍ତି ନାହିଁ। ଯେଉଁମାନେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଅପମାନ କରିବାକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି ସେମାନଙ୍କଠାରୁ ଦୂରତା ରଖିବା ଭଲ ବୋଲି ମଧ୍ୟ ଚାଣକ୍ୟ କହିଛନ୍ତି।
