ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୬।୪: ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ହ୍ବାଟ୍ସଆପ୍ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଛି ଯେ ଯଦି ଏନକ୍ରିପସନ୍ ହଟାଇବାକୁ କୁହାଯାଏ ତେବେ ଏହା ଭାରତ ଛାଡିବ। ହ୍ବାଟ୍ସଆପ୍ ଦିଲ୍ଲୀ ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କୁ କହିଛି ଯେ ଯଦି ମେସେଜ୍ ଏନକ୍ରିପସନ୍ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୁଏ ତେବେ ଭାରତରେ ଏହାର ପରିଚାଳନା ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ। ମେଟା ମାଲିକାନା କମ୍ପାନୀ ହ୍ବାଟ୍ସଆପ୍ କହିଛି ଯେ ଏଣ୍ଡ-ଟୁ-ଏଣ୍ଡ ଏନକ୍ରିପସନ୍ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଗୋପନୀୟତାକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ, ଯାହା କେବଳ ପ୍ରେରକ ଏବଂ ପ୍ରାପ୍ତକର୍ତ୍ତା ମେସେଜ ବିଷୟରେ ଜାଣିପାରିବେ। ପ୍ରକୃତରେ, ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ନିୟମ ୨୦୨୧ କୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରୁଥିବାବେଳେ ହ୍ବାଟ୍ସଆପ୍ ଏହା କହିଛି।
ଟାଇମ୍ସ ଅଫ୍ ଇଣ୍ଡିଆର ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ହ୍ବାଟ୍ସଆପ୍ ପକ୍ଷରୁ କୋର୍ଟରେ ହାଜର ହୋଇଥିବା ଓକିଲ ତେଜସ୍ କାରିଆ ଡିଭିଜନ୍ ବେଞ୍ଚକୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ଭାବରେ ଆମେ କହୁଛୁ ଯଦି ଏନକ୍ରିପସନ୍ ଭାଙ୍ଗିବାକୁ କୁହାଯାଏ ତେବେ ହ୍ବାଟ୍ସଆପ୍ ଭାରତରେ ଏହାର ପରିଚାଳନା ବନ୍ଦ କରିବାକୁ ନିଷ୍ପତି ନେଇପାରେ। କାରିଆ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଲୋକମାନେ କେବଳ ଏହାର ଗୋପନୀୟତା ବୈଶିଷ୍ଟ୍ୟ ହେତୁ ହ୍ବାଟ୍ସଆପ୍ ବ୍ୟବହାର କରନ୍ତି, ଯାହା କମ୍ପାନୀ ପ୍ରଦାନ କରିଛି। ଭାରତରେ ହ୍ବାଟ୍ସଆପରେ ୪୦୦ ମିଲିୟନରୁ ଅଧିକ ଉପଭୋକ୍ତା ଅଛନ୍ତି, ଯାହା ଏହାକୁ ଏହି ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ପାଇଁ ସର୍ବ ବୃହତ ବଜାର ପ୍ରଦାନ କରିଥାଏ।
ମେଟା ସିଇଓ ମାର୍କ ଜୁକରବର୍ଗ ଗତ ବର୍ଷ ମେଟାର ବାର୍ଷିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମକୁ ସମ୍ବୋଧିତ କରି କହିଥିଲେ, ‘ଭାରତ ହେଉଛି ଏକ ଦେଶ ଯାହା ଆଗରେ ଅଛି … ଲୋକମାନେ ଏବଂ ବ୍ୟବସାୟ କିପରି ମେସେଜିଂ ବ୍ୟବହାର କରୁଛନ୍ତି ସେ ଦିଗରେ ଆପଣ ବିଶ୍ୱକୁ ଆଗେଇ ନେଉଛନ୍ତି ହ୍ବାଟ୍ସଆପ୍ ଏବଂ ଫେସବୁକର ପ୍ୟାରେଣ୍ଟ୍ କମ୍ପାନୀ ମେଟା ସୂଚନା ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ନିୟମ ୨୦୨୧ କୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରିଛି ଯେଉଁଥିରେ ଚାଟ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା ଏବଂ ପ୍ରେରକମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାକୁ କୁହାଯାଇଛି। ହ୍ବାଟ୍ସଆପ୍ ଏହାର ଯୁକ୍ତିରେ କହିଛି ଯେ ଏହି ନିୟମ ଏନକ୍ରିପସନ୍ କୁ ଦୁର୍ବଳ କରିଥାଏ ଏବଂ ଭାରତୀୟ ସମ୍ବିଧାନ ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଗୋପନୀୟତାର ସୁରକ୍ଷାକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଥାଏ।
ମେସେଜିଂ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ହ୍ବାଟ୍ସଆପ୍ ଯୁକ୍ତି କରିଛି ଯେ ଏହି ନିୟମଗୁଡ଼ିକ ଏନକ୍ରିପସନ୍ କୁ ଦୁର୍ବଳ କରିବା ସହିତ ବ୍ୟବହାରକାରୀଙ୍କ ଗୋପନୀୟତାକୁ ମଧ୍ୟ ଦୁର୍ବଳ କରିଥାଏ। ଏହା ମଧ୍ୟ ଭାରତର ସମ୍ବିଧାନର ଧାରା ୧୪, ୧୯ ଏବଂ ୨୧ ଅନୁଯାୟୀ ନିଶ୍ଚିତ ହୋଇଥିବା ଉପଭୋକ୍ତାମାନଙ୍କର ମୌଳିକ ଅଧିକାରକୁ ଉଲ୍ଲଂଘନ କରୁଛି। ହ୍ବାଟ୍ସଆପ୍ ରେ ଓକିଲ କରିଆ କହିଛନ୍ତି, ‘ଦୁନିଆର ଅନ୍ୟ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ଏପରି ନିୟମ ନାହିଁ। ବ୍ରାଜିଲରେ ମଧ୍ୟ ନୁହେଁ। ଆମକୁ ସମଗ୍ର ଶୃଙ୍ଖଳା ରଖିବାକୁ ପଡିବ ଏବଂ ଆମେ ଜାଣି ନାହୁଁ କେଉଁ ସନ୍ଦେଶଗୁଡ଼ିକୁ ଡିକ୍ରିପ୍ଟ କରିବାକୁ କୁହାଯିବ ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଏବଂ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ବାର୍ତ୍ତା ବହୁ ବର୍ଷ ପର୍ୟ୍ୟନ୍ତ ଗଚ୍ଛିତ ହେବାକୁ ପଡିବ।
ତେବେ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପକ୍ଷରୁ ହାଜର ହୋଇଥିବା କିର୍ତ୍ତୀମାନ ସିଂ ଏହି ନିୟମକୁ ରକ୍ଷା କରି ବାର୍ତ୍ତା ପଠାଉଥିବା ଲୋକଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରିବାର ଆବଶ୍ୟକତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରିଛନ୍ତି। ଆଜିର ପରିବେଶରେ ଏଭଳି ବ୍ୟବସ୍ଥା ଆବଶ୍ୟକ ବୋଲି କିର୍ତ୍ତୀମାନ ସିଂ ଯୁକ୍ତି କରିଛନ୍ତି। ଏହା ପରେ ଦିଲ୍ଲୀ ହାଇକୋର୍ଟ ହ୍ବାଟ୍ସଆପ୍ ଏବଂ ମେଟାର ୧୪ ଅଗଷ୍ଟରେ ଶୁଣାଣି ପାଇଁ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ। ବେଞ୍ଚ କହିଛି ଯେ ଗୋପନୀୟତା ଅଧିକାର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନୁହେଁ ଏବଂ କୌଣସି ସ୍ଥାନରେ ସନ୍ତୁଳନ ରକ୍ଷା କରିବାକୁ ପଡିବ।
