ମେକ୍ସିକୋର ଏକ ଦୂରଦୂରାନ୍ତ ଗାଁକୁ ନେଇ ଦୀର୍ଘଦିନ ଧରି ଏକ ରହସ୍ୟମୟ କାହାଣୀ ପ୍ରଚଳିତ ରହିଛି। କୁହାଯାଏ, ଏଠାରେ ଲୋକଙ୍କ ସହ ପଶୁମାନଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ଚାଲିଯାଉଥିଲା। ଦକ୍ଷିଣ ମେକ୍ସିକୋର ଓକ୍ସାକା ରାଜ୍ୟର ଟିଲ୍ଟେପେକ ଗାଁକୁ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ଅନ୍ଧତ୍ୱ ସମସ୍ୟା ସହ ଯୋଡ଼ି ଦେଖାଯାଉଥିଲା।
ସ୍ଥାନୀୟ ଲୋକଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ ଥିଲା ଯେ ଏକ ରହସ୍ୟମୟ ଗଛର ଅଭିଶାପ ଯୋଗୁ ଗାଁରେ ଲୋକଙ୍କ ଆଖିର ଦୃଷ୍ଟି ଚାଲିଯାଉଛି। ପିଢ଼ି ପରେ ପିଢ଼ି ଏହି କାହାଣୀ ଚାଲିଆସିଥିଲା। ହେଲେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ଡାକ୍ତର ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକଙ୍କ ଅନୁସନ୍ଧାନରୁ ଏହି ରହସ୍ୟ ପଛର ଅନ୍ୟ ଏକ କାରଣ ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା।
ଟିଲ୍ଟେପେକର ଲୋକମାନେ ଜାପୋଟେକ ସମୁଦାୟର। ସ୍ଥାନୀୟ ପରମ୍ପରାରେ ‘ବାୱିନି’ ବା ‘ଲାୱଜେଲା’ ନାମରେ ପରିଚିତ ଏକ ଗଛକୁ ନେଇ ଅନେକ କାହାଣୀ ରହିଥିଲା।
ସ୍ଥାନୀୟ ଅନ୍ଧବିଶ୍ୱାସ ଅନୁସାରେ, ଯିଏ ଏହି ଗଛକୁ ଦେଖୁଥିଲା ତା’ର ଆଖିର ଦୃଷ୍ଟି ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଚାଲିଯାଉଥିଲା। ଏହି ବିଶ୍ୱାସ ଯୋଗୁ ଗଛଟିକୁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିପଜ୍ଜନକ ବୋଲି ଧରାଯାଉଥିଲା। ଗାଁରେ ଅନ୍ଧତ୍ୱର ଘଟଣା ବଢ଼ିବା ସହ ଏହି କାହାଣୀ ଆହୁରି ମଜବୁତ ହୋଇଥିଲା।
ଡାକ୍ତର ଓ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଏହି ଘଟଣାର ଯାଞ୍ଚ କରିବା ପରେ ଏହା ପଛରେ କୌଣସି ଅଲୌକିକ ଶକ୍ତି ନଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା। ଅନ୍ଧତ୍ୱ ସମସ୍ୟାଟି କୀଟପତଙ୍ଗର କାମୁଡ଼ା ଓ ପରଜୀବୀ ସଂକ୍ରମଣ ସହ ଜଡ଼ିତ ଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଥିଲା।
ଗାଁକୁ ନେଇ ଆଉ ଏକ ଭୁଲ ଧାରଣା ଥିଲା ଯେ ଏଠାକାର ପିଲାମାନେ ଜନ୍ମରୁ ଅନ୍ଧ ହୋଇଥାନ୍ତି। କିନ୍ତୁ ଉପଲବ୍ଧ ସୂଚନା ଅନୁସାରେ, ପିଲାମାନେ ସାଧାରଣ ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ସହ ଜନ୍ମ ନେଇପାରନ୍ତି। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ ସଂକ୍ରମିତ କଳା ମାଛିର ବାରମ୍ବାର କାମୁଡ଼ା ଯୋଗୁ ସେମାନେ ପରଜୀବୀ ସଂକ୍ରମଣର ଶିକାର ହୋଇପାରନ୍ତି। ଧୀରେ ଧୀରେ ଏହି ସଂକ୍ରମଣ ଆଖିକୁ କ୍ଷତି ପହଞ୍ଚାଇ ଗୁରୁତର ଦୃଷ୍ଟି ସମସ୍ୟା କିମ୍ବା ଅନ୍ଧତ୍ୱର କାରଣ ହୋଇପାରେ।
ଏହି କଳା ମାଛି କେବଳ ମଣିଷଙ୍କୁ ନୁହେଁ, ଅଞ୍ଚଳରେ ରହୁଥିବା ପଶୁମାନଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ କାମୁଡ଼ିପାରେ। ଫଳରେ କୁକୁର, ବିଲେଇ ଓ ଗୃହପାଳିତ ପଶୁମାନେ ମଧ୍ୟ ସଂକ୍ରମିତ ହୋଇ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ସମସ୍ୟାର ଶିକାର ହୋଇପାରନ୍ତି।
ମଣିଷ ଓ ପଶୁ ଉଭୟଙ୍କ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଥିବାରୁ ଟିଲ୍ଟେପେକ୍କୁ ନେଇ ରହସ୍ୟମୟ କାହାଣୀ ଆହୁରି ମଜବୁତ ହୋଇଥିଲା। କିନ୍ତୁ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଅନୁସନ୍ଧାନ ଅନୁସାରେ, ଏହା କୌଣସି ଅଭିଶପ୍ତ ଗଛର କାହାଣୀ ନୁହେଁ; ବରଂ ଏକ ସଂକ୍ରାମକ ପରଜୀବୀ ରୋଗ ସହ ଜଡ଼ିତ ସମସ୍ୟା ଥିଲା।