ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୫।୮: ଆପଣ ମଧ୍ୟ ଶୁଣିଛନ୍ତି କି ଯେ ଖୁବ୍ଶୀଘ୍ର ଭାରତରେ କାଗଜ ନୋଟ୍ ବଦଳରେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ (ପଲିମର୍) ନୋଟ୍ ଚାଲିବାକୁ ଯାଉଛି? ଯଦି ଆପଣଙ୍କ ମନରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଅଛି ଯେ ଏହି ନୋଟ୍ ଆପଣଙ୍କ ୱାଲେଟ୍ରେ କେବେ ପହଞ୍ଚିବ, ତେବେ ଆରବିଆଇ (RBI) ଗଭର୍ଣ୍ଣର ନିଜେ ଏହାର ଉତ୍ତର ଦେଇଛନ୍ତି। ଆସନ୍ତୁ, ବିଳମ୍ବ ନକରି ଜାଣିବା ଯେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ (Polymer Currency) କୁ ନେଇ ଆରବିଆଇର କ’ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତି ରହିଛି ଏବଂ ଆପଣଙ୍କ ପୁରୁଣା କାଗଜ ନୋଟ୍ଗୁଡ଼ିକର କ’ଣ ହେବ।
କେବେ ମିଳିବ ଆପଣଙ୍କୁ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍?
ଆରବିଆଇର ମୁଦ୍ରା ନୀତି କମିଟି (MPC) ବୈଠକ ସମୟରେ ଗଭର୍ଣ୍ଣର ଏକ ବଡ଼ ଅପଡେଟ୍ ଦେଇଛନ୍ତି। ସେ ଜଣାଇଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ ୨୦୨୮ ମସିହା ସୁଦ୍ଧା ବଜାରକୁ ଆସିଯିବ। ଆରବିଆଇର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସ୍ତୁତି ରହିଛି ଯେ ଆଗାମୀ ୨ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ନୂଆ ଏବଂ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନୋଟ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ସାଧାରଣ ଜନତାଙ୍କ ହାତରେ ପହଞ୍ଚାଇ ଦିଆଯିବ। ଅର୍ଥାତ୍ ଏବେ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ କେବଳ ଚର୍ଚ୍ଚାର ବିଷୟ ହୋଇ ରହିବ ନାହିଁ, ବରଂ ଖୁବ୍ଶୀଘ୍ର ବାସ୍ତବତାର ରୂପ ନେବାକୁ ଯାଉଛି।
କ’ଣ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ ଆପଣଙ୍କ ପାଖରେ ଥିବା କାଗଜ ନୋଟ୍?
ନୂଆ ନୋଟ୍ ଆସିବା ଖବର ମିଳିବା ମାତ୍ରେ ଲୋକଙ୍କ ମନରେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଭୟ ଆସେ ଯେ ପୁରୁଣା ନୋଟ୍ଗୁଡ଼ିକ ବନ୍ଦ ହୋଇଯିବ କି? ତେବେ ଏହାର ଉତ୍ତର ହେଉଛି—ବିଲକୁଲ୍ ନୁହେଁ। ସରକାର ଏବଂ ଆରବିଆଇଙ୍କ ଅନୁସାରେ, ବର୍ତ୍ତମାନ କାଗଜ ନୋଟ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ବନ୍ଦ କରିବାର କୌଣସି ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନାହିଁ। ବଜାରରେ କାଗଜ ଏବଂ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍, ଉଭୟ ପ୍ରକାରର ନୋଟ୍ ଏକାଠି ଚଳନ୍ତି (Circulation) ରହିବ। ତେଣୁ ଆପଣଙ୍କୁ କୌଣସି ପ୍ରକାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ହେବାର ଆବଶ୍ୟକତା ନାହିଁ।
କ’ଣ ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତା ରହିଛି ଏହି ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ (ପଲିମର୍) ନୋଟ୍ଗୁଡ଼ିକରେ?
ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ଗୁଡ଼ିକ ସାଧାରଣ ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ରୁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଏକ ବିଶେଷ ପ୍ରକାରର ପଲିମର୍ ମ୍ୟାଟେରିଆଲ୍ରୁ ତିଆରି କରାଯାଏ। ଏହାର ସ୍ୱତନ୍ତ୍ରତାଗୁଡ଼ିକ ଏହାକୁ ବେଶ୍ ଖାସ୍ କରିଥାଏ:
ଏହି ନୋଟ୍ଗୁଡ଼ିକ କାଗଜ ତୁଳନାରେ ବହୁତ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଚାଲେ ଏବଂ ସହଜରେ ଚିରିଯାଏ ନାହିଁ।
ଯଦି ଭୁଲ୍ବଶତଃ ଏହି ନୋଟ୍ଗୁଡ଼ିକ ପାଣିରେ ଧୋଇଯାଏ କିମ୍ବା ମଇଳା ହୋଇଯାଏ, ତଥାପି ନଷ୍ଟ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏଗୁଡ଼ିକୁ ସହଜରେ ସଫା କରାଯାଇପାରିବ।
ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ଗୁଡ଼ିକରେ ସୁରକ୍ଷାର ଏପରି ଫିଚର୍ସ ଥାଏ ଯେ ଜାଲିଆତି କରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଇଁ ଏହାର ନକଲି ନୋଟ୍ ତିଆରି କରିବା ବହୁତ କଷ୍ଟକର ହୋଇଯାଏ।
ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ୍ ନୋଟ୍ ଭାରତର ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ୍ ସିଷ୍ଟମ୍ରେ ଏକ ନୂଆ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆଣିବ। ୨୦୨୮ ମସିହାରୁ ଯେତେବେଳେ ଏହି ନୋଟ୍ ଆପଣଙ୍କ ହାତକୁ ଆସିବ, ସେତେବେଳେ ନୋଟ୍ ଓଦା ହୋଇଯିବା କିମ୍ବା ଚିରିଯିବାର ଚିନ୍ତା ସବୁଦିନ ପାଇଁ ଶେଷ ହୋଇଯିବ। ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆପଣଙ୍କର ପୁରୁଣା କାଗଜ ନୋଟ୍ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ଗ୍ରହଣଯୋଗ୍ୟ ଏବଂ ସୁରକ୍ଷିତ।