ନୀତି ଆୟୋଗ ସିଇଓ ଭାବେ ବିଭିଆର୍ ସୁବ୍ରମଣ୍ୟମଙ୍କ ବୃଦ୍ଧି ହୋଇଥିବା କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଏବେ ଶେଷ ହୋଇଛି। ଏହି ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ ଦିଲ୍ଲୀରେ ପରବର୍ତ୍ତୀ ସିଇଓ କିଏ ହେବେ ତାହାକୁ ନେଇ ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ଆଲୋଚନା ଚାଲିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ପାଇଁ ନିଧି ଛିବର ଅତିରିକ୍ତ ଦାୟିତ୍ୱ ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି। ଅମଲାତନ୍ତ୍ରିକ ଭାଷାରେ ଏହାର ଅର୍ଥ ହେଉଛି, ”କାହାକୁ ଦାୟିତ୍ୱ ଦିଆଯିବ ତାହା ନିଷ୍ପତ୍ତି ହେବାଯାଏ ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ନିଷ୍କ୍ରିୟ ରଖନ୍ତୁ।“ କିନ୍ତୁ ଏହା କେବଳ ନାମଫଳକ ବଦଳାଇବା ବିଷୟରେ ନୁହେଁ। ଯୋଜନା ଆୟୋଗ ସ୍ଥାନରେ ନୀତି ଆୟୋଗ ହୋଇଥାଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ରାଜନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ଏହାର ନୀତିଗତ ମହତ୍ତ୍ୱାକାଂକ୍ଷା ରହିଛି। ସିଇଓ ସଂସ୍କାର, ସଂଘୀୟ ଆଲୋଚନା ଏବଂ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରାଥମିକତାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଥାନ୍ତି। ଏଥିପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ବୈଚାରିକ ସମନ୍ବୟ । ସୁବ୍ରମଣ୍ୟମ୍ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିବାବେଳେ ଗତିଶୀଳତା ଓ ସ୍ବଚ୍ଛତା ସାମ୍ନାକୁ ଆଣିଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସିଇଓ ସରକାରଙ୍କ ଏବକାର ଭାବନାକୁ ପ୍ରକାଶ କରିବେ। ଏହା କ’ଣ ଜଣେ ସାହସୀ ସଂସ୍କାରବାଦୀ ବ୍ୟକ୍ତି ଚାହେଁ? ଜଣେ ସ୍ଥିର ସଂସ୍ଥାଗତ ପରିଚାଳକ? କିମ୍ବା ଜଣେ ବିଶ୍ୱସ୍ତ କର୍ମଚାରୀ ଯିଏ ଖବର ତୁଳନାରେ କାର୍ଯ୍ୟାନ୍ବୟନକୁ ପସନ୍ଦ କରନ୍ତି? ଏବର ଶାସନ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ, ‘ଥିଙ୍କ ଟ୍ୟାଙ୍କ’ ପ୍ରାୟ ଏକ ଭୁଲ୍ ନାମ। କାରଣ ନୀତି ଆୟୋଗ କେବଳ ଚିନ୍ତା କରେ ନାହିଁ; ଏହା ଉତ୍ସାହିତ କରେ, ସମନ୍ବୟ ରକ୍ଷା କରେ, ବେଳେବେଳେ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରେ। ସିଇଓଙ୍କ ପଦବୀ ଭାରତର ଭବିଷ୍ୟତ ବିଷୟରେ କେବଳ ପରାମର୍ଶ ଦିଏ ନାହିଁ, ବରଂ ପ୍ରମୁଖ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକ ଯେମିତି ଆନ୍ତଃ-ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ବିଭେଦ ମଧ୍ୟରେ ସତ୍ତା ନ ହରାଏ ତାହା ନିଶ୍ଚିତ କରିଥାଏ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସିଇଓ କେବଳ ଏକ ନୀତିଗତ ସଂସ୍ଥା ଚଳାଇବେ ନାହିଁ; ଶାସନର ଏକ ପର୍ଯ୍ୟାୟକୁ ଗ୍ରହଣ କରିବେ।
ଶୃଙ୍ଖଳାଗତ ନାଟକ
କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ (ସିଏଟି) ଆଦେଶ ଆଇଆର୍ଏସ୍ ଅଧିକାରୀ ସମୀର ୱାଙ୍ଖ୍ଡେଙ୍କ ବିରୋଧରେ ଶୃଙ୍ଖଳାଗତ କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନକୁ କିଛି ସମୟ ପାଇଁ ରୋକି ଦେଇଥିଲେ। ନିକଟରେ ଦିଲ୍ଲୀ ହାଇକୋର୍ଟ ଏହି ଆଦେଶକୁ ଖାରଜ କରିଦେଇଛନ୍ତି । ଅର୍ଥାତ୍ ଚାର୍ଜ ମେମୋ ବା କାର୍ଯ୍ୟାନୁଷ୍ଠାନ ପାଇଁ ବିଭାଗୀୟ ଚିଠି ବଳବତ୍ତର ରହିଛି ଏବଂ ତଦନ୍ତ ପାଇଁ ବାଟ ଖୋଲା ରହିଛି। ଚାର୍ଜ ମେମୋ ଅର୍ଥ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ ନୁହେଁ। ଏହା ପ୍ରାରମ୍ଭିକ ସଙ୍କେତ। ହାଇକୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ କହିଛନ୍ତି , ଯଦି ଏଥିରେ କିଛି ବେଆଇନ କାର୍ଯ୍ୟ ହୋଇଛି ତେବେ ବିଭାଗୀୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ତା’ ବାଟରେ ଯିବାକୁ ଦିଅନ୍ତୁ। ତଦନ୍ତ ଗତିଶୀଳ ହେବା ପୂର୍ବରୁ ଏହାକୁ ବନ୍ଦ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ। ସିଏଟି ପୂର୍ବରୁ ବହୁତ ନାଟକୀୟ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ନେଇ ପଦକ୍ଷେପ ପଛରେ ଥିବା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ଉପରେ ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠାଇଥିଲେ ଏବଂ ପକ୍ଷପାତିତା ପ୍ରତି ଇଙ୍ଗିତ କରିଥିଲେ। ଏହା କୌଣସି ଛୋଟ ମନ୍ତବ୍ୟ ନ ଥିଲା। କିନ୍ତୁ ହାଇକୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି, ଦ୍ୱେଷ ବା ପକ୍ଷପାତ ଅଭିଯୋଗକୁ ବିଚାର ଆରମ୍ଭରୁ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରିବ ନାହିଁ। ତେବେ ଦିଲ୍ଲୀ ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ କେବଳ ୨୦୨୧ କ୍ରୁଜ ଡ୍ରଗ୍ସ ମାମଲାର ପରବର୍ତ୍ତୀ ଝଟକା ନୁହେଁ, ବରଂ ତଦନ୍ତ ପୂର୍ବରୁ ଟ୍ରିବ୍ୟୁନାଲ ଏବଂ କୋର୍ଟମାନେ ସର୍ଭିସ ମାମଲାରେ କେତେଦୂର ପଦକ୍ଷେପ ନେବା ଉଚିତ, ତାହାକୁ ସୂଚିତ କରେ। ଯଦି ଆରମ୍ଭରୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଚାର୍ଜ ମେମୋକୁ ନ୍ୟାୟିକ ଭାବରେ ବିଶ୍ଲେଷଣ କରାଯାଏ, ତେବେ ବିଭାଗୀୟ ଅନୁଶାସନ ସକ୍ରିୟ ହୋଇଯାଏ। ଯଦି କୌଣସିଟି ହେବନାହିଁ, ତେବେ ନ୍ୟାୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାରେ ନିଷ୍ପକ୍ଷତାକୁ ଅଣଦେଖା କରାଯିବାର ଆଶଙ୍କା ରହେ। ପୂର୍ବରୁ ୱାଙ୍ଖ୍ଡେଙ୍କ ମାମଲା ବିଭିନ୍ନ ଖବର କୋର୍ଟ ରୁମ ଏବଂ ଆଲୋଚନାଭିତ୍ତିକ ସ୍ତମ୍ଭ ଦେଇ ଗତି କରିସାରିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଏହା ଆଭ୍ୟନ୍ତରୀଣ ତଦନ୍ତକୁ ଫେରିଯାଇଛି। ତେବେ ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟାର ଶେଷ କେବେ ତାହା ଅଜଣା।
ପ୍ରଶାସନିକ ବିଶ୍ୱସ୍ତ
ଯଦି ଅମଲାତନ୍ତ୍ରିକ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ବୃଦ୍ଧି ଏକ ଖେଳ ହୋଇଥାନ୍ତା, ତେବେ ଅବନୀଶ କୁମାର ଅଓ୍ବସ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ମଞ୍ଚ ପାଇଁ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତା କରିଥାନ୍ତେ। ଉତ୍ତର ପ୍ରଦେଶ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଯୋଗୀ ଆଦିତ୍ୟନାଥଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ପରାମର୍ଶଦାତା ଭାବରେ ୧୯୮୭ ବ୍ୟାଚର ଏହି ଅଭିଜ୍ଞ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଧିକାରୀଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ଚତୁର୍ଥ ଥର ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି। ସେ ଆସନ୍ତା ବର୍ଷ ଫେବୃଆରୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷମତାରେ ରହିବେ। ଅନେକ ଦଶନ୍ଧିର କ୍ୟାରିୟର ପରେ ଅଓ୍ବସ୍ତି ଅଗଷ୍ଟ ୨୦୨୨ରେ ଆନୁଷ୍ଠାନିକ ଭାବେ ଚାକିରିରୁ ଅବସର ନେଇଥିଲେ। ଚାକିରି କାଳ ମଧ୍ୟରେ ସେ ଗୃହ ବିଭାଗ, ସୂଚନା ବିଭାଗ ସମେତ ୟୁପିର କିଛି ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅମଲାତନ୍ତ୍ରିକ ଗଡ଼ର ନେତୃତ୍ୱ ନେଇଥିଲେ। କିନ୍ତୁ ଅବସର ପରେ ତାଙ୍କୁ ଏକ ନୂତନ ଓ ‘ଅସ୍ଥାୟୀ’ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଅର୍ଥାତ୍ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପରାମର୍ଶଦାତା ରୂପେ ନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। ସେହି ଦାୟିତ୍ୱକୁ ଏବେ ଚତୁର୍ଥ ଥର ପାଇଁ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି। ଅନ୍ୟ ବାବୁମାନେ ଅବସର ନେଉଛନ୍ତି, କିନ୍ତୁ ଅଓ୍ବସ୍ତିଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ବଢ଼ିଚାଲିଛି। ରାଜନୈତିକ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ୨୦୨୭ରେ ବିଧାନସଭା ନିର୍ବାଚନ ପାଖେଇ ଆସୁଥିବାବେଳେ ଏବେ ପୁନର୍ବାର ତାଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ବୃଦ୍ଧି କରାଯାଇଛି। ତେବେ ଜଣେ ନିକଟତମ ପ୍ରଶାସନିକ ବିଶ୍ୱସ୍ତଙ୍କୁ ପାଖରେ ରଖିବା ବିଶେଷକରି ନୀତି ଏବଂ ରାଜନୈତିକ ପରିଚାଳନାରେ ଅଧିକ ଉପଯୋଗୀ ହୋଇପାରେ। ଯେତେବେଳେ ଏକ ସରକାର ଜଣେ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ବାବୁଙ୍କୁ ଲଗାତର ଦାୟିତ୍ୱରେ ରଖନ୍ତି ସେତେବେଳେ ଏହା କ’ଣ ସୂଚିତ କରେ? ଏହା କ’ଣ ଏକ ପ୍ରକାର ଚାକିରି ସୁରକ୍ଷା? ଯାହା ହେଉ, ଲକ୍ଷ୍ନୌରେ ପରାମର୍ଶଦାତା ନିଯୁକ୍ତି ଏକ ଖୋଲା ଚୁକ୍ତି ଭଳି ମନେହେଉଛି।
Email: dilipcherian@gmail.com
