କାରାକାସ୍,୨।୭: ଭେନେଜୁଏଲାର ରାଜଧାନୀ କାରାକାସରେ ସମ୍ପ୍ରତି ଦେଖାଯାଇଥିବା ଏକ ଦୃଶ୍ୟ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କରିଦେଇଥିଲା। ଭୂମିକମ୍ପର ଧ୍ୱଂସଲୀଳାରେ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ତବ୍ଧ ଥିବା ସହର ଉପରର ସମଗ୍ର ଆକାଶ ହଠାf ଲାଲ ରଙ୍ଗ ହୋଇଗଲା। ଏହି ଘଟଣାର ଭିଡିଓ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଭାଇରାଲ ହୋଇଥିଲା; କେତେକ ଏହାକୁ ଏକ ଚମତ୍କାର ଭାବରେ ପ୍ରଶଂସା କରିଥିଲେ, ଅନ୍ୟମାନେ ଏହାକୁ ଏକ ଆସନ୍ନ ବିପର୍ଯ୍ୟୟର ସଙ୍କେତ ଭାବରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରିଥିଲେ। ତଥାପି, ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ପଛରେ କୌଣସି ରହସ୍ୟ ନାହିଁ, କେବଳ ଏକ ସାଧାରଣ ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା।
ଜୁନ ୩୦ ସାରେ, କାରାକାସ ଉପରେ ଆକାଶ ଗଭୀର ଲାଲ ଦେଖାଗଲା। ସମ୍ପ୍ରତି ଭୂମିକମ୍ପ ଦ୍ୱାରା ପୂର୍ବରୁ ଭୟଭୀତ ହୋଇଥିବା ବାସିନ୍ଦାଙ୍କ ପାଇଁ, ଏହି ଦୃଶ୍ୟ ବିଶେଷ ଭାବରେ ଅସ୍ଥିର ଥିଲା। ଘଟଣାର ଭିଡିଓଗୁଡ଼ିକ ଶୀଘ୍ର ଅନଲାଇନରେ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ବ୍ୟାପକ କଳ୍ପନାଜଳ୍ପନା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା। ତଥାପି, ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା କୌଣସି ଅଲୌକିକ ଘଟଣା ନୁହେଁ କିମ୍ବା ଭୂମିକମ୍ପ ସହିତ ଜଡିତ ଏକ ରହସ୍ୟମୟ ସଙ୍କେତ ନୁହେଁ।
ବିଶେଷଜ୍ଞଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଲାଲ ରଙ୍ଗ ସାଧାରଣ ଅପେକ୍ଷା ଅଧିକ ତୀବ୍ର ଦେଖାଯିବାର ଦୁଇଟି ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ଥିଲା। ପ୍ରଥମଟି ଥିଲା ଆଫ୍ରିକାର ସାହାରା ମରୁଭୂମିରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ ଧୂଳି। ପ୍ରତି ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଋତୁରେ, ସାହାରାରୁ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଧୂଳି କଣିକା ଆଟଲାଣ୍ଟିକ ମହାସାଗର ପାର ହୋଇ କାରିବିଆନ ଏବଂ ଭେନେଜୁଏଲାରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ। ଏହି କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ଏପରି ଭାବରେ ଆଲୋକ ବିସ୍ତାର କରନ୍ତି ଯାହା ଲାଲ ରଙ୍ଗକୁ ଅଧିକ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଏ। ଦ୍ୱିତୀୟ କାରଣ ହୋଇପାରେ ସାମ୍ପ୍ରତିକ ଭୂମିକମ୍ପ ପରେ ବାୟୁରେ ଝୁଲି ରହିଥିବା ଅତ୍ୟନ୍ତ ସୂକ୍ଷ୍ମ ଧୂଳି ଏବଂ ଧୂଳିକଣା, ଯଦିଓ ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ପ୍ରଭାବ ସମ୍ଭବତଃ ସୀମିତ ଥିଲା।
ଭେନେଜୁଏଲା ଏବଂ ଅନେକ କାରିବିଆନ ରାଷ୍ଟ୍ରରେ, ଏପରି ଗଭୀର-ଲାଲ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତକୁ ‘କ୍ୟାଣ୍ଡିଲାଜୋ’ କୁହାଯାଏ। ଏହି ଶବ୍ଦଟି ‘କ୍ୟାଣ୍ଡିଲ’ ରୁ ଆସିଛି, ଏକ ପୁରୁଣା ଦିନିଆ ତେଲ ଦୀପ। ଯେତେବେଳେ ଆକାଶ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟରେ ଏକ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ଲାଲ ରଙ୍ଗର ଆଲୋକ ଦିଏ, ଯାହା ଏକ ଦୀପର ଶିଖା ପରି ଦେଖାଯାଏ, ସେତେବେଳେ ‘କ୍ୟାଣ୍ଡିଲାଜୋ’ ହୁଏ।
କିଛି ଦିନ ପୂର୍ବରୁ ହୋଇଥିବା ଭୂମିକମ୍ପ ପରେ କାରାକାସରେ ଭୟର ବାତାବରଣ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ଫଳରେ, ଲାଲ ଆକାଶ ସମ୍ପର୍କରେ ବିଭିନ୍ନ ଗୁଜବ ବ୍ୟାପିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲା; ତଥାପି, ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା ଭୂମିକମ୍ପ ସହିତ ଜଡିତ ଏକ ରହସ୍ୟମୟ ଆଲୋକ ନଥିଲା, କିମ୍ବା ଏହା କୌଣସି ବଡ଼ ବିପଦ କିମ୍ବା ଅଲୌକିକ ଘଟଣାର ସଙ୍କେତ ନଥିଲା। ଅନେକ ଲୋକ ଏହି ଲାଲ ଆକାଶକୁ ସ୍କାଣ୍ଡିନେଭିୟାନ ଦେଶଗୁଡ଼ିକରେ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଅରୋରା ଆଲୋକ ସହିତ ତୁଳନା କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦୁଇଟି ଘଟଣା ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ। ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚାର୍ଜିତ କଣିକାଗୁଡ଼ିକ ପୃଥିବୀର ଚୁମ୍ବକୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ପାରସ୍ପରିକ କ୍ରିୟା କରିବା ଦ୍ୱାରା ଅରୋରା ସୃଷ୍ଟି ହୁଏ, ଯେତେବେଳେ କାରାକାସର ଲାଲ ଆକାଶ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ, ବାୟୁମଣ୍ଡଳୀୟ ଧୂଳି ଏବଂ ଆଲୋକ ବିଚ୍ଛୁରନର ଏକ ମାନକ ବୈଜ୍ଞାନିକ ଫଳାଫଳ ଥିଲା (ବିଶେଷକରି, ରେଲେ ବିଚ୍ଛୁରିତ)।
ସୂର୍ଯ୍ୟ ଆଲୋକ ବିଭିନ୍ନ ରଙ୍ଗରେ ଗଠିତ। ଯେତେବେଳେ ଏହି ଆଲୋକ ପୃଥିବୀର ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ପ୍ରବେଶ କରେ, ଏହା ବାୟୁମଣ୍ଡଳରେ ଉପସ୍ଥିତ ଗ୍ୟାସ ଅଣୁ ଏବଂ ଧୂଳି କଣିକା ସହିତ ଧକ୍କା ହୁଏ। ଏହି ପ୍ରକ୍ରିୟା ସମୟରେ, ନୀଳ ଆଲୋକ ଅଧିକ ବିସ୍ତାରିତ ହୁଏ, ଯେତେବେଳେ ଲାଲ ଏବଂ କମଳା ଆଲୋକ ଆମ ଆଖିରେ ସହଜରେ ପହଞ୍ଚିଥାଏ। ଏହି କାରଣରୁ ସୂର୍ଯ୍ୟୋଦୟ ଏବଂ ସୂର୍ଯ୍ୟାସ୍ତ ସମୟରେ ଆକାଶ ପ୍ରାୟତଃ ଲାଲ କିମ୍ବା କମଳା ଦେଖାଯାଏ।
ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଏହି ଘଟଣା ପଛରେ କୌଣସି ରହସ୍ୟ, ଗୁପ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର କିମ୍ବା ଦିବ୍ୟ ଲକ୍ଷଣ ନାହିଁ। ଏହା ଏକ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରାକୃତିକ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଥିଲା, ଯାହାକୁ ବାୟୁରେ ଧୂଳି କଣିକାର ଉପସ୍ଥିତି ଦ୍ୱାରା ଅଧିକ ଆକର୍ଷଣୀୟ କରାଯାଇଥିଲା। ଅନ୍ୟ ଶବ୍ଦରେ, ସାମାଜିକ ଗଣମାଧ୍ୟମ ଏହାକୁ ଏକ ଚମତ୍କାର କିମ୍ବା ଚେତାବନୀ ଭାବରେ ନେଇପାରେ, ବୈଜ୍ଞାନିକ ଭାବରେ କହିବାକୁ ଗଲେ, ଏହା ଏକ ବିରଳ କିନ୍ତୁ ପ୍ରାକୃତିକ ଘଟଣା ଥିଲା।