କୋଲକାତା,୨।୮: ପ୍ରାୟ ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ପରେ ତସଲିମା ନାସରିନ ପୁଣି ଥରେ କୋଲକାତାରେ ପହଞ୍ଚିଛନ୍ତି। ସେ ମନ୍ତବ୍ୟ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ଅନ୍ୟାୟ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିପାରେ କିନ୍ତୁ ଚିରସ୍ଥାୟୀ ନୁହେଁ। ସେ ଏପରି ଏକ ଭବିଷ୍ୟତ ପାଇଁ ତାଙ୍କର ଆଶା ମଧ୍ୟ ପ୍ରକାଶ କରିଥିଲେ ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଲେଖକଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ମତାମତ ଯୋଗୁ ଦେଶ ଛାଡିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରାଯିବ ନାହିଁ। ଏହି ସମୟରେ, ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗର ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଅଧିକାରୀ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇଥିଲେ ଯେ ସେ ରାଜ୍ୟ ଗସ୍ତ କରିବା ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ।
ଶନିବାର (ଅଗଷ୍ଟ ୧) କୋଲକାତାରେ ଏକ ସାଂସ୍କୃତିକ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ଭାଷଣ ଦେଇ ତସଲିମା ନାସରିନ କହିଥିଲେ ଯେ ସହରକୁ ଫେରିବା ତାଙ୍କ ଜୀବନର ଏକ ଅଂଶକୁ ପୁନର୍ବାର ପାଇବା ପରି ଅନୁଭବ ହେଉଛି। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ତାଙ୍କର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଇଚ୍ଛା ହେଉଛି ଏପରି ଏକ ଭବିଷ୍ୟତ ଯେଉଁଠାରେ କୌଣସି ଲେଖକଙ୍କୁ କେବଳ ସେମାନଙ୍କର ଚିନ୍ତାଧାରା ପ୍ରକାଶ କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ବାସନ ଜୀବନ ସହିବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ।
ତସଲିମା କହିଥିଲେ, ‘ମୋର ପ୍ରତ୍ୟାବର୍ତ୍ତନ ପ୍ରମାଣ କରେ ଯେ ଅନ୍ୟାୟ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହା ସ୍ଥାୟୀ ନୁହେଁ। ମୁଁ ସେହି ଦିନର ସ୍ବପ୍ନ ଦେଖୁଛି ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଲେଖକଙ୍କୁ ନିଜ ଦେଶରୁ ନିର୍ବାସନର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡ଼ିବ ନାହିଁ।’ ତସଲିମା ନାସରିନ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଥିଲେ ଯେ ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ ତାଙ୍କର ଗସ୍ତର କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ଏଜେଣ୍ଡା ନାହିଁ; ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ସେ କୌଣସି ରାଜନୈତିକ ଦଳକୁ ସମର୍ଥନ କିମ୍ବା ବିରୋଧ କରିବା ପାଇଁ ସେଠାରେ ନାହାନ୍ତି, ବରଂ କେବଳ ମହିଳା ଅଧିକାର ବିଷୟରେ କହିବା ପାଇଁ ଆସିଥିଲେ।
ସେ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ୟୁରୋପ ତାଙ୍କୁ ନାଗରିକତା ଏବଂ ରହିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ପ୍ରଦାନ କରିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସେ ବାଂଲାଦେଶ କିମ୍ବା ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗରେ ଏକ ଛୋଟ ଘର ମଧ୍ୟ ପାଇଲେ ନାହିଁ। ତସଲିମା ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ଯେ ଯଦିଓ କୌଣସି କୋର୍ଟ ତାଙ୍କୁ କେବେ ଦୋଷୀ ସାବ୍ୟସ୍ତ କରିନଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ତାଙ୍କୁ ମୌଳବାଦୀଙ୍କ ବିରୋଧର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବା ଏବଂ ଖୋଲାଖୋଲି ଭାବରେ ନିଜର ମତ ପ୍ରକାଶ କରିବା ପାଇଁ ନିର୍ବାସନରେ ରହିବାର ମୂଲ୍ୟ ଦେବାକୁ ପଡିଲା।
ରବୀନ୍ଦ୍ର ସଦନରେ ଆୟୋଜିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମରେ, ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଅଧିକାରୀ ତସଲିମା ନାସରିନଙ୍କୁ ସ୍ବାଗତ କରିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଆଶ୍ୱାସନା ଦେଇଥିଲେ ଯେ ଯେତେବେଳେ ସେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଗସ୍ତ କରିବେ ରାଜ୍ୟ ସରକାର ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଇ ଦେବେ।
ସେ କହିଥିଲେ, ‘ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ଏବଂ ପୁଲିସ ବିଭାଗର ପ୍ରଭାରୀ ଦାୟିତ୍ୱରେ ଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ, ଆପଣ ଯେତେବେଳେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଆସିବେ ଆପଣଙ୍କୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସୁରକ୍ଷା ଯୋଗାଇ ଦିଆଯିବ ତାହା ନିଶ୍ଚିତ କରିବା ମୋର କର୍ତ୍ତବ୍ୟ।’ ସେ ଏହା ମଧ୍ୟ କହିଥିଲେ ଯେ ତସଲିମା ଯେତେବେଳେ ଏବଂ ଯେତେଥର ଚାହିଁବେ ପଶ୍ଚିମବଙ୍ଗ ଗସ୍ତ କରିପାରିବେ। ଶୁଭେନ୍ଦୁ ଅଧିକାରୀ ଦାବି କରିଥିଲେ ଯେ ସରକାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ହେବା ସହିତ ରାଜ୍ୟ ପରିବର୍ତ୍ତନ ହୋଇଛି, ଏବଂ ସମ୍ବିଧାନ, ଅଭିବ୍ୟକ୍ତିର ସ୍ବାଧୀନତା ଏବଂ ମୌଳିକ ଅଧିକାର ଏବେ ଏଠାରେ ସୁରକ୍ଷିତ।
ତସଲିମା ନାସରିନ ୨୦୦୪ ରୁ ୨୦୦୭ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୋଲକାତାରେ ରହୁଥିଲେ। ତାଙ୍କ ଆତ୍ମଜୀବନୀ, ‘ଦ୍ୱିଖଣ୍ଡିତୋ’ର କିଛି ଅଂଶକୁ ନେଇ ବିରୋଧ ପ୍ରଦର୍ଶନ ହୋଇଥିଲା, ଯାହା ଫଳରେ ତତ୍କାଳୀନ ବାମମୋର୍ଚ୍ଚା ସରକାର ପୁସ୍ତକଟି ଉପରେ ପ୍ରତିବନ୍ଧକ ଲଗାଇବାକୁ ବାଧ୍ୟ ହୋଇଥିଲେ। ଆଇନ ଶୃଙ୍ଖଳା ଚିନ୍ତାକୁ ଦର୍ଶାଇ କର୍ତ୍ତୃପକ୍ଷ ନଭେମ୍ବର ୨୦୦୭ରେ ତାଙ୍କୁ କୋଲକାତା ଛାଡିବାକୁ ବାଧ୍ୟ କରିଥିଲେ।
ଏହା ପୂର୍ବରୁ, ତାଙ୍କ ଲେଖା ଉପରେ ଇସଲାମିକ ମୌଳବାଦୀଙ୍କ ଧମକ ପାଇବା ପରେ ୧୯୯୪ ମସିହାରେ ତସଲିମା ବାଂଲାଦେଶ ଛାଡିଥିଲେ। ସେବେଠାରୁ ସେ ନିର୍ବାସନରେ ରହୁଛନ୍ତି।