ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ, ୩୦।୮: ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଆଜିକାଲି ଜାପାନ ଗସ୍ତରେ ଅଛନ୍ତି। ଏଠାରେ ସେ ଜାପାନ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ଶିଗେରୁ ଇଶିବାଙ୍କୁ ଭେଟିଥିଲେ। ଏହି ବୈଠକରେ ଉଭୟ ଦେଶ ଅନେକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତର ସହଭାଗୀତାର ଦିଗ ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିଥିଲେ। ଫଳସ୍ବରୂପ ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ ମଧ୍ୟରେ ମୋଟ ୨୧ଟି ଚୁକ୍ତି ସ୍ବାକ୍ଷରିତ ହୋଇଥିଲା। ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମାଗୁଡ଼ିକରେ ସୁରକ୍ଷା, ପ୍ରତିରକ୍ଷା, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ପରିବେଶ ଏବଂ ସଂସ୍କୃତି ସହିତ ଜଡିତ ପ୍ରମୁଖ ନିଷ୍ପତ୍ତି ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମାଗୁଡ଼ିକ କ’ଣ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ କିପରି ମଜବୁତ ହେବାକୁ ଯାଉଛି।
୧- ଆଗାମୀ ଦଶନ୍ଧି ପାଇଁ ଭାରତ-ଜାପାନ ମିଳିତ ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ
ଉଭୟ ଦେଶ ଆଗାମୀ ଦଶ ବର୍ଷ ପାଇଁ ଏକ ମିଳିତ ରଣନୀତି ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ଆର୍ଥିକ ସହଭାଗୀତା, ସୁରକ୍ଷା, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ପରିବେଶ ଭଳି ଆଠଟି ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକାଠି କାମ କରିବା ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇଛି।
୨- ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ବଡ଼ ପଦକ୍ଷେପ
ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ ସୁରକ୍ଷା ସହଯୋଗ ଉପରେ ଏକ ମିଳିତ ଘୋଷଣା କରିଛନ୍ତି। ଏହା ଅଧୀନରେ, ନୂତନ ସୁରକ୍ଷା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ମୁକାବିଲା ପାଇଁ ଉଭୟ ଦେଶ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ସହଭାଗୀତାକୁ ମଜବୁତ କରିବେ।
୩- ମାନବ ସମ୍ବଳର ଆଦାନପ୍ରଦାନ
ଆଗାମୀ ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଉଭୟ ଦେଶ ପ୍ରାୟ ୫ ଲକ୍ଷ ଲୋକଙ୍କ ପାରସ୍ପରିକ ଆଦାନପ୍ରଦାନର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ, ଭାରତରୁ ୫୦,୦୦୦ କୁଶଳୀ ଏବଂ ଅର୍ଦ୍ଧ-କୁଶଳୀ ଲୋକ ଜାପାନରେ କାମ କରିବାକୁ ଯିବେ।
୪- କାର୍ବନ ନିର୍ଗମନ ଏବଂ ନିବେଶ
କାରବନ ନିର୍ଗମନ ହ୍ରାସ କରିବା ପାଇଁ, ଉଭୟ ଦେଶ ମିଳିତ ଭାବରେ ନୂତନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ଏବଂ ଭିତ୍ତିଭୂମିକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବେ। ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ଭାରତରେ ଜାପାନୀ ନିବେଶକୁ ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବ ଏବଂ ସ୍ଥାୟୀ ବିକାଶକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ।
୫- ଡିଜିଟାଲ ସହଭାଗୀତା ୨.୦
ଉଭୟ ଦେଶ ଡିଜିଟାଲ ସାର୍ବଜନୀନ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ଡିଜିଟାଲ ପ୍ରତିଭା ଏବଂ ଏଆଇ, ଆଇଓଟି ଏବଂ ସେମିକଣ୍ଡକ୍ଟର ଭଳି ଉଚ୍ଚ-ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକାଠି କାମ କରିବେ।
୬- ଖଣିଜ ସମ୍ପଦ ଉପରେ ସହଯୋଗ
ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥର ଅନୁସନ୍ଧାନ, ଖଣି ଏବଂ ପ୍ରକ୍ରିୟାକରଣ ପାଇଁ ସହଭାଗୀତା କରିଛନ୍ତି। ଏହା ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିବ ଏବଂ ମିଳିତ ନିବେଶକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବ।
୭- ଚନ୍ଦ୍ରାୟଣ-୫ ମିଶନରେ ଏକାଠି
ଭାରତର ISRO ଏବଂ ଜାପାନର JAXA ଚନ୍ଦ୍ରାୟଣ-୫ ମିଶନରେ ଏକାଠି କାମ କରିବେ। ଚନ୍ଦ୍ରର ଧ୍ରୁବୀୟ କ୍ଷେତ୍ର ଅନୁସନ୍ଧାନ କରିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ଦେଶ ଏକତ୍ର ଏକ ମିଶନ ଚଲାଇବେ।
୮- ସ୍ବଚ୍ଛ ହାଇଡ୍ରୋଜେନ ଏବଂ ଆମୋନିଆ
ଉଭୟ ଦେଶ ସ୍ବଚ୍ଛ ଶକ୍ତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛନ୍ତି। ଗବେଷଣା, ନିବେଶ ଏବଂ ନୂତନ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ସହିତ ଜଡିତ ପ୍ରକଳ୍ପଗୁଡ଼ିକ ଏକାଠି କାମ କରାଯିବ।
୯- କଳା ଏବଂ ସଂସ୍କୃତିର ଆଦାନପ୍ରଦାନ
ଭାରତ ଏବଂ ଜାପାନ କଳା, ସଂଗ୍ରହାଳୟ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଐତିହ୍ୟର ସଂରକ୍ଷଣରେ ମଧ୍ୟ ସହଭାଗୀ ହେବେ।
୧୦- ଅପଚୟ ଜଳ ଏବଂ ପରିବେଶ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ
ସହରଗୁଡ଼ିକରେ ଅପଚୟ ଜଳ ପରିଚାଳନା ଏବଂ ପରିବେଶ ସୁରକ୍ଷା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଚୁକ୍ତିନାମା ହୋଇଛି। ପ୍ରଦୂଷଣ ହ୍ରାସ କରିବା ଏବଂ ଜଳବାୟୁ ପରିବର୍ତ୍ତନ ବିରୋଧରେ ଲଢ଼ିବା ପାଇଁ ଉଭୟ ଦେଶ ଏକାଠି କାମ କରିବେ।
୧୧- କୂଟନୈତିକ ତାଲିମ ଏବଂ ବିଜ୍ଞାନ ସହଯୋଗ
ଭାରତର ସୁଷମା ସ୍ବରାଜ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଜାପାନର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟ ପାରସ୍ପରିକ ତାଲିମରେ ସହଯୋଗ କରିବେ। ଏହା ସହିତ, ଉଭୟ ଦେଶର ବୈଜ୍ଞାନିକ ଏବଂ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ ମଧ୍ୟ ଗବେଷଣା ଏବଂ ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା ବିକାଶରେ ଏକାଠି କାମ କରିବେ।
ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ପ୍ରମୁଖ ନିଷ୍ପତ୍ତି:
-ଆଗାମୀ ଦଶ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଜାପାନ ଭାରତରେ ୧୦ ଟ୍ରିଲିୟନ ୟେନର ଘରୋଇ ନିବେଶ କରିବ।
– ଏକ ଆର୍ଥିକ ସୁରକ୍ଷା ପଦକ୍ଷେପ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି, ଯାହା ଅର୍ଦ୍ଧପରିବାହୀ, ସୱଚ୍ଛ ଶକ୍ତି, ଦୂରସଂଚାର ଏବଂ ଖଣିଜ ପଦାର୍ଥର ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳ ଉପରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବ।
-କୃତ୍ରିମ ବୁଦ୍ଧିମତ୍ତା (AI) ଉପରେ ଏକ ନୂତନ ପଦକ୍ଷେପ ଆରମ୍ଭ ହେବ, ଯାହା ବଡ଼ ଭାଷା ମଡେଲ ଏବଂ ଷ୍ଟାର୍ଟଅପ୍ଗୁଡ଼ିକୁ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ।
-ରେଳ, ବିମାନ ଚଳାଚଳ, ବନ୍ଦର ଏବଂ ଲଜିଷ୍ଟିକ୍ସରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସହଭାଗୀତା ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।
-କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ମଧ୍ୟମ ଶିଳ୍ପ ମଧ୍ୟରେ ସହଯୋଗକୁ ମଧ୍ୟ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରାଯିବ।
-ବାୟୋଗ୍ୟାସ ଏବଂ ଜୈବ ଇନ୍ଧନ ଭଳି ସ୍ଥାୟୀ ଇନ୍ଧନ ଉପରେ ଗବେଷଣା ଏବଂ ସହଭାଗୀତା ମଧ୍ୟ ହେବ।
-ଭାରତର ବିଭିନ୍ନ ରାଜ୍ୟ ଏବଂ ଜାପାନର ପ୍ରଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରତିନିଧିମଣ୍ଡଳ ଗସ୍ତ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ।
-ଜାପାନର କାନସାଇ ଏବଂ କ୍ୟୁଶୁ ଅଞ୍ଚଳରେ ନୂତନ ବ୍ୟବସାୟିକ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ ସୃଷ୍ଟି କରାଯିବ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ବାଣିଜ୍ୟ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ସମ୍ପର୍କ ଆହୁରି ଗଭୀର ହେବ।
