ଭୁବନେଶ୍ୱର,୨୨।୨:ଶକ୍ତିକାନ୍ତ ଦାସଙ୍କୁ ମିଳିଲା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାୟିତ୍ୱ। ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦିଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ସଚିବ-୨ ହେଲେ ଶକ୍ତିକାନ୍ତ। ଏନେଇ କେନ୍ଦ୍ର କ୍ୟାବିନେଟ ଆପଏଣ୍ଟମେଣ୍ଟ କମିଟି ପକ୍ଷରୁ ମଞ୍ଜୁରୀ ମିଳିଛି। ପୂର୍ବତନ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ (RBI) ଗଭର୍ନର Shaktikanta Das ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ସଚିବ ଭାବେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଛନ୍ତି। ଶକ୍ତିକାନ୍ତ ଦାସ ୬ ବର୍ଷ ପାଇଁ RBI ଗଭର୍ନର ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପରେ ଗତ ବର୍ଷ ଡିସେମ୍ବରରେ ଅବସର ନେଇଥିଲେ। ଏବେ ଅବସର ନେବାର କିଛି ମାସ ପରେ, ସେ ଏକ ବଡ଼ ଦାୟିତ୍ୱ ପାଇଛନ୍ତି। ବର୍ତ୍ତମାନ ପ୍ରମୋଦ କୁମାର ମିଶ୍ର (ପିକେ ମିଶ୍ର) ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମୁଖ୍ୟ ସଚିବ ଅଛନ୍ତି। ତାଙ୍କ ସହିତ Shaktikanta Das ମଧ୍ୟ ମୁଖ୍ୟ ସଚିବ ଭୂମିକାରେ ନଜର ଆସିବେ। ଶକ୍ତିକାନ୍ତ ଦାସ ୧୯୮୦ ବ୍ୟାଚର ଜଣେ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଭାରତୀୟ ପ୍ରଶାସନିକ ସେବା ଅଧିକାରୀ।
ପୂର୍ବତନ ଆରବିଆଇ ଗଭର୍ନର Shaktikanta Dasଙ୍କୁ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ସଚିବ ଭାବରେ ଦାୟିତ୍ୱ ମିଳିଛି। ଯାହା ପିଏମଓରେ ଓଡ଼ିଶା ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଦବ୍ଦବାର ସଙ୍କେତ ଦେଉଛି। ପିଓମଓରେ ପ୍ରଥମେ ପିକେ ମିଶ୍ର (ଓଡ଼ିଶାର 1972 ବ୍ୟାଚ ଗୁଜରାଟ କ୍ୟାଡର IAS ଅଧିକାରୀ) ପ୍ରମୁଖ ସଚିବ-୧ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତି ପାଇଥିଲେ। ବର୍ତ୍ତମାନ ଶକ୍ତିକାନ୍ତ ଏହି ଗୁରୁ ଦାୟିତ୍ୱ ସମ୍ଭାଳିଛନ୍ତି। ଏହା ପ୍ରଥମ ଘଟଣା ଯେ ଦୁଇ ଜଣ ଓଡ଼ିଶା ଅଧିକାରୀ ଏକକାଳୀନ ପିଏମଓରେ ଶୀର୍ଷ ଅମଲାତାନ୍ତ୍ରିକ ପଦବୀରେ ଅଧିଷ୍ଠିତ ହୋଇଛନ୍ତି।
ଶକ୍ତିକାନ୍ତ ଦାସଙ୍କର RBI ଗଭର୍ନର ଭାବରେ ଛଅ ବର୍ଷର ଅଭିଜ୍ଞତା ରହିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସେ COVID-19 ଅର୍ଥନୈତିକ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜର ମୁକାବିଲା କରିଥିଲେ ଏବଂ GST ଭଳି ପ୍ରମୁଖ ସଂସ୍କାର କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ କରିଥିଲେ।
ସେହିପରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦି ଗୁଜୁରାଟ ମୁଖ୍ୟମନ୍ତ୍ରୀ ହେବା ଦିନଠାରୁ ପିକେ ମିଶ୍ର, ୨୦୧୯ ମସିହାରୁ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ନୀତିଗୁଡ଼ିକର ସମନୱୟରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଆସୁଛନ୍ତି। ଶକ୍ତିକାନ୍ତଙ୍କର expertise covers monetary policy ଏବଂ ପିକେ ମିଶ୍ରଙ୍କର administrative governance ଯାହା ଅର୍ଥନୈତିକ ପରିଚାଳନା ଏବଂ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ଯୋଜନାଗୁଡ଼ିକର କାର୍ଯ୍ୟାନୱୟନରେ ପରିପୂରକ ନେତୃତ୍ୱ ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
ଇଣ୍ଡିଆ ଟୁଡେର ୨୦୨୪ ମସିହାର ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ତାଲିକାରେ ଓଡ଼ିଶାର ଦୁଇ ଜଣ ବରିଷ୍ଠ ଅମଲା ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ। ସେମାନେ ହେଲେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ନରେନ୍ଦ୍ର ମୋଦିଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ସଚିବ ପି କେ ମିଶ୍ର ଏବଂ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କ ଗଭର୍ନର ଶକ୍ତିକାନ୍ତ ଦାସ। ଏହି ଦୁଇଜଣ ଓଡ଼ିଆ ସବୁଠାରୁ ପାଓ୍ବାରଫୁଲ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ୧୦ଭାରତୀୟଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ପିକେ ମିଶ୍ର ବିଭିନ୍ନ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟରେ ନୀତି ପ୍ରଣୟନ କରୁଥିବା ବେଳେ, ଶକ୍ତିକାନ୍ତ ଦାସ ଭାରତର ଆର୍ଥିକ ସ୍ଥିରତା ସୁନିଶ୍ଚିତ କରୁଥିଲେ।
ପିକେ ମିଶ୍ର
ପିକେ ମିଶ୍ର ସମ୍ବଲପୁରର ମୂଳ ବାସିନ୍ଦା। ତାଙ୍କୁ ଜୁନ ୨୦୨୪ରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ପ୍ରମୁଖ ସଚିବ ଭାବରେ ପୁନଃନିଯୁକ୍ତ କରାଯାଇଥିଲା। ୧୯୭୨ ବ୍ୟାଚ ଗୁଜରାଟ କ୍ୟାଡର ଓଡ଼ିଆ ଆଇଏଏସ ଅଧିକାରୀ ଭାରତ ସରକାରଙ୍କ କୃଷି ସଚିବ ପଦରୁ ଅବସର ନେବା ପରେ ସେ ଗତ ଦଶନ୍ଧି ଧରି ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀ ମୋଦିଙ୍କ ସହିତ ଅଛନ୍ତି। ପ୍ରମୁଖ ସଚିବ ଭାବରେ ନିଯୁକ୍ତ ହେବା ପୂର୍ବରୁ, ସେ ୨୦୧୪-୧୯ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଧାନମନ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ଅତିରିକ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ସଚିବ ଥିଲେ।
ସେ ୧୯୭୦ ମସିହାରେ ଜିଏମ କଲେଜ (ସମ୍ବଲପୁର ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟ)ରୁ ଅର୍ଥନୀତିରେ ପ୍ରଥମ ବିଭାଗରେ ସ୍ନାତକ ହାସଲ କରିଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ସେ ଓଡ଼ିଶାର ସମସ୍ତ ବିଶ୍ୱବିଦ୍ୟାଳୟରେ ଅର୍ଥନୀତିରେ ପ୍ରଥମ ବିଭାଗ ପାଇବାରେ ଏକମାତ୍ର ବ୍ୟକ୍ତି ଥିଲେ। କୃଷି, ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନା, ବିଦ୍ୟୁତ କ୍ଷେତ୍ର, ଭିତ୍ତିଭୂମି ଆର୍ଥିକ ଏବଂ ନିୟାମକ ପ୍ରସଙ୍ଗ ସହିତ ଜଡିତ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପରିଚାଳନାରେ ମିଶ୍ରଙ୍କର ବିବିଧ କାର୍ଯ୍ୟ ଅଭିଜ୍ଞତା ଅଛି ଏବଂ ତାଙ୍କର ଗବେଷଣା, ପ୍ରକାଶନ, ନୀତି ପ୍ରଣୟନ ଏବଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ/ପ୍ରକଳ୍ପ ପରିଚାଳନା ସମେତ ଏକ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କ୍ୟାରିଅର ପ୍ରୋଫାଇଲ ରହିଛି। କୃଷି ଏବଂ ସମବାୟ ସଚିବ ଭାବରେ, ତାଙ୍କୁ ଜାତୀୟ କୃଷି ବିକାଶ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଏବଂ ଜାତୀୟ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ମିଶନରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାର ଶ୍ରେୟ ଦିଆଯାଇଛି। ତାଙ୍କୁ ବିପର୍ଯ୍ୟୟ ପରିଚାଳନାର ସବୁଠାରୁ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ଆନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ପୁରସ୍କାର, ଜାତିସଂଘ SASAKAWA Award ୨୦୧୯ରେ ସମ୍ମାନିତ କରାଯାଇଛି।
ଶକ୍ତିକାନ୍ତ ଦାସ:
ତାମିଲନାଡୁ କ୍ୟାଡରର ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ଆଇଏଏସ ଅଧିକାରୀ ହେଉଛନ୍ତି ଶକ୍ତିକାନ୍ତ ଦାସ। ସେ ଭୁବନେଶ୍ୱରର ଡେମୋନଷ୍ଟ୍ରେସନ ମଲ୍ଟିପର୍ପସ ସ୍କୁଲରେ ପଢିଥିଲେ। ସେ ଭାରତୀୟ ରିଜର୍ଭ ବ୍ୟାଙ୍କର ୨୫ତମ ଗଭର୍ନର ଥିଲେ। ଏହା ପୂର୍ବରୁ, ୨୦୧୭ରୁ ୧୧ ଡିସେମ୍ବର, ୨୦୧୮ ମଧ୍ୟରେ ଅର୍ଥନୈତିକ ବ୍ୟାପାର ସଚିବ ଏବଂ G20 ରେ ଭାରତର ଶେରପା ଭାବରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଥିଲେ। ସେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ମୁଦ୍ରା ପାଣ୍ଠି (IMF), G20 ଏବଂ BRIC ରେ ମଧ୍ୟ ଭାରତକୁ ପ୍ରତିନିଧିତ୍ୱ କରିଥିଲେ। ସେ କ୍ରମାଗତ ଦ୍ୱିତୀୟ ବର୍ଷ ପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ସ୍ତରରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ କେନ୍ଦ୍ରୀୟ ବ୍ୟାଙ୍କର ଭାବରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲେ। ଏଥିସହ 2024 ଗ୍ଲୋବାଲ ଫାଇନାନ୍ସ ସେଣ୍ଟ୍ରାଲ ବ୍ୟାଙ୍କର୍ ରିପୋର୍ଟ କାର୍ଡରେ “A+” ରେଟିଂ ଅର୍ଜନ କରିଥିଲେ।
ଓଡ଼ିଶା ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ:
ପିଏମଓରେ ଓଡ଼ିଆ ଅଧିକାରୀଙ୍କ ଏହି ଦବ୍ଦବା ଓଡ଼ିଶାର ବିକାଶ ଉପରେ ଅଧିକ ଧ୍ୟାନ ଦେବା ସହିତ ସମକକ୍ଷ। ଅର୍ଥନୀତିଜ୍ଞ ରାଜୀବ ସାହୁ କହିଛନ୍ତି, ଶକ୍ତିକାନ୍ତ ଦାସ ଜଣେ ଦକ୍ଷ ଅଧିକାରୀ ଏବଂ ଆରବିଆଇ ଗଭର୍ନର ଭାବରେ ତାଙ୍କର ଯୋଗ୍ୟତା ପ୍ରମାଣିତ କରିଛନ୍ତି। ଯେତେବେଳେ ସେ ଅର୍ଥନୈତିକ ବ୍ୟାପାର ସଚିବ ଥିଲେ, ବିମୁଦ୍ରୀକରଣ ପରିଚାଳନାରେ ତାଙ୍କର ଭୂମିକା ପ୍ରଶଂସନୀୟ ଥିଲା। ଶକ୍ତିକାନ୍ତ ଦାସଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ମୁଦ୍ରା ଏବଂ ବ୍ୟାଙ୍କିଙ୍ଗ ବ୍ୟବସ୍ଥା ମାଧ୍ୟମରେ ଅନେକ ସଂସ୍କାର ଦେଖିଛି।
