ମୁମ୍ବାଇ,୫।୯: ‘କ୍ରିକେଟର ଭଗବାନ’ ଭାବରେ ସମ୍ମାନିତ ସଚିନ ତେନ୍ଦୁଲକର ଆଜି ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ ମନେ ପକାଇ ଭାବପ୍ରବଣ ହୋଇଗଲେ। ଶିକ୍ଷକ ଦିବସ ଅବସରରେ, ସେ ତାଙ୍କ ପିତା ରମେଶ ତେନ୍ଦୁଲକରଙ୍କୁ ତାଙ୍କର ପ୍ରଥମ ପରାମର୍ଶଦାତା ଏବଂ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ଭାବରେ ବର୍ଣ୍ଣନା କରି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଥିଲେ ଯେ ସେ ହିଁ ପ୍ରଥମେ ତାଙ୍କ କ୍ରିକେଟ ପ୍ରତି ପ୍ରେମକୁ ଚିହ୍ନିଥିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କୁ ଖେଳରେ କ୍ୟାରିଅର କରିବା ପାଇଁ ସ୍ବାଧୀନତା ଦେଇଥିଲେ। ସଚିନ ତାଙ୍କ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟସେବା ସହଯୋଗୀ ‘ଇଙ୍ଗା ହେଲ୍ଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନ’ ସହିତ ମିଶି ‘ପ୍ରଫେସର ରମେଶ ତେନ୍ଦୁଲକର ମେମୋରିଆଲ ଫେଲୋସିପ’ ଆରମ୍ଭ କରିବାର ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ।
X ରେ ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କ ସହ ଏକ ଫଟୋ ଶେୟାର କରି ସଚିନ ଲେଖିଛନ୍ତି, ‘ଯେତେବେଳେ ମୁଁ ମୋ ଯାତ୍ରାକୁ ଗଢ଼ି ତୋଳିଥିବା ଲୋକଙ୍କ ବିଷୟରେ ଭାବେ, ଏହା କ୍ରିକେଟ ପଡ଼ିଆରୁ କିମ୍ବା ପ୍ରଶିକ୍ଷକଙ୍କ ସହିତ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ ନାହିଁ; ଏହା ଘରୁ ଆରମ୍ଭ ହୁଏ। କେହି ଜାଣିବା ପୂର୍ବରୁ ମୁଁ କିଏ, ମୋ ପିତା କ୍ରିକେଟ ପ୍ରତି ମୋର ଭଲପାଇବାକୁ ଚିହ୍ନି ପାରିଲେ ଏବଂ ହୁଏତ ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ କଥା ହେଉଛି, ସେ ବୁଝିପାରିଲେ ଯେ ଏହା ମୋ ପାଇଁ କ’ଣ ଅର୍ଥ ରଖେ। ସେ ଜାଣି ନଥିଲେ ଯେ ମୁଁ ଖେଳରେ କେତେ ଦୂର ଯିବି, କିନ୍ତୁ ସେ ମୋତେ ଏହାକୁ ଅନୁସରଣ କରିବାର ସ୍ବାଧୀନତା ଦେଇଥିଲେ।’
ସେ ଆହୁରି ଲେଖିଛନ୍ତି, ‘ମୋ ବାପା ରମେଶ ତେନ୍ଦୁଲକର ଜଣେ ଲେଖକ, କବି ଏବଂ ପ୍ରଫେସର ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ସର୍ବୋପରି, ସେ ଜଣେ ପରାମର୍ଶଦାତା ଏବଂ ମାର୍ଗଦର୍ଶକ ଥିଲେ – କେବଳ ମୋ ପାଇଁ ନୁହେଁ, ବରଂ ଅନେକଙ୍କ ପାଇଁ। ସେ ମୋତେ କ୍ରିକେଟ ଖେଳିବାର ସ୍ବାଧୀନତା ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ମୋତେ ମନେ ପକାଇ ଦେଇଥିଲେ ଯେ ସଫଳତା କେବେବି ଚରିତ୍ରର ମୂଲ୍ୟରେ ଆସିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ମୋ ବାପା ମୋ ପିଲାବେଳେ କହିଥିବା କିଛି କଥା ମୋ ଜୀବନ ସାରା ମୋ ସହିତ ରହିଛି। ସେ ମୋତେ ଶିଖାଇଥିଲେ ଯେ ହାରିବା ଠିକ ଅଛି, କିନ୍ତୁ କେବେ ଠକିବା ନାହିଁ; କେବେବି ସର୍ଟକଟ ନେବା ନାହିଁ। ମୁଁ କେବଳ ଏକ ପୁଅ ଥିଲି ଯିଏ କ୍ରିକେଟ ଖେଳିବାକୁ ଭଲ ପାଉଥିଲା, କିନ୍ତୁ ମୋ ବାପା ଏଥିରେ ଅଧିକ କିଛି ଦେଖିଥିଲେ। ସେ ମୋତେ କ’ଣ ହେବା ଉଚିତ ତାହା ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦେବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିନଥିଲେ; ବରଂ, ସେ ମୋତେ ଏହାକୁ ନିଜ ପାଇଁ ଆବିଷ୍କାର କରିବା ପାଇଁ ସ୍ଥାନ ଏବଂ ସମର୍ଥନ ଦେଇଥିଲେ। ଅନେକ ଭାବରେ, ଜଣେ ମହାନ ଶିକ୍ଷକ କିମ୍ବା ପରାମର୍ଶଦାତା ଏହା କରନ୍ତି – ସେମାନେ ଆପଣଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଥିବା ସମ୍ଭାବନାକୁ ଚିହ୍ନିପାରନ୍ତି ଯାହାକୁ ଆପଣ ନିଜ ଭିତରେ ଦେଖିପାରିବେ ନାହିଁ।’ ସଚିନ ତେନ୍ଦୁଲକର ଆହୁରି ଲେଖିଛନ୍ତି, ‘ଭାରତରେ ଯୁବ ପ୍ରତିଭାର ଅଭାବ ନାହିଁ। ପିଲାଟି ବ୍ୟାଟ, ବଲ, କିମ୍ବା ପୁସ୍ତକ ଧରିଥାଏ, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି କ୍ଷେତ୍ରରେ ନିଜର ସମ୍ଭାବନାକୁ ଆବିଷ୍କାର କରିଥାଏ, ଏହା ସେମାନଙ୍କୁ ନିଜସ୍ବ ଢଙ୍ଗରେ ଅନନ୍ୟ କରିଥାଏ। ପ୍ରାୟତଃ, ସମସ୍ୟା ପ୍ରତିଭାର ଅଭାବ ନୁହେଁ, ବରଂ ସେହି ପ୍ରତିଭାକୁ ଚିହ୍ନିପାରୁଥିବା ଏବଂ ପୋଷଣ କରିପାରୁଥିବା ଲୋକଙ୍କ ପାଖରେ ପହଞ୍ଚିବାର ଅଭାବ। ଏହା ଅଞ୍ଜଳି ଏବଂ ମୁଁ ଯେଉଁ ଫାଉଣ୍ଡେସନ ପ୍ରତିଷ୍ଠା କରିଥିଲୁ ତାହା ପଛରେ ପ୍ରେରଣାଦାୟକ ଶକ୍ତି ଥିଲା। ସାରା ଭାରତରେ, ଏପରି ଅପାର ସମ୍ଭାବନା ଥିବା ପିଲାମାନେ ଅଛନ୍ତି ଯେଉଁମାନେ କେବଳ ପ୍ରଶିକ୍ଷକ, ପରାମର୍ଶଦାତା, ଅନୁକୂଳ ଶିକ୍ଷା ପରିବେଶ କିମ୍ବା ମୌଳିକ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟସେବାର ଅଭାବ ଯୋଗୁ ଏହାକୁ ସାକାର କରିବାର ସୁଯୋଗ ପାଇପାରିବେ ନାହିଁ। ଆମର ଦୃଷ୍ଟିକୋଣ ହେଉଛି ଖେଳ, ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଏବଂ ଶିକ୍ଷାରେ ସେମାନଙ୍କର ସମାନ ପ୍ରବେଶ ଏବଂ ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ଉତ୍କର୍ଷ ହାସଲ କରିପାରିବେ ବୋଲି ପ୍ରମାଣ କରିବାର ସୁଯୋଗ ନିଶ୍ଚିତ କରିବା।’
ସଚିନ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ କହିଛନ୍ତି, ‘ମୋ ବାପା ଜଣେ ଶିକ୍ଷକ ଭାବରେ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ବିତାଇଥିଲେ, ଏବଂ ମୁଁ ବିଶ୍ୱାସ କରେ ଯେ ସେ ମୋତେ ଯେଉଁ ସର୍ବୋତ୍ତମ ଶିକ୍ଷା ଦେଇଥିଲେ ତାହା ହେଉଛି ଜଣଙ୍କୁ ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଦେବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କର ସମ୍ଭାବନାକୁ ସାକାର କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେବାର ଗୁରୁତ୍ୱ। ଏହି ଶିକ୍ଷକ ଦିବସରେ, ଆମେ ପ୍ରଥମ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସମ୍ମାନିତ କରିବାର ସୁଯୋଗ ନେଉଛୁ ଯିଏ ମୋ ଭିତରେ କିଛି ଦେଖିଥିଲେ ଏବଂ ମୁଁ କ’ଣ ହୋଇପାରିବି ତାହା ଉପରେ ବିଶ୍ୱାସ କରିଥିଲେ। ଆମର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟସେବା ସହଯୋଗୀ, ‘ଇଙ୍ଗା ହେଲ୍ଥ ଫାଉଣ୍ଡେସନ’ ସହିତ ମିଳିତ ଭାବରେ ‘ପ୍ରଫେସର ରମେଶ ତେନ୍ଦୁଲକର ସ୍ମାରକୀ ଫେଲୋସିପ’ ଆରମ୍ଭ କରିବାକୁ ଆମେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗର୍ବିତ।’ ସେ ଆହୁରି ଲେଖିଛନ୍ତି, ‘ପ୍ରତିବର୍ଷ, ଜଣେ ଏମଡି (ଡକ୍ଟର ଅଫ ମେଡିସିନ) ଶ୍ରୀନଗରରେ କ୍ଲେଫ୍ଟ ଏବଂ କ୍ରାନିଓଫେସିଆଲ କେୟାରରେ ଏକ ବର୍ଷର ବିଶେଷଜ୍ଞତା ସୁଯୋଗ ପାଇଁ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତା ପାଇବେ। କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମାପ୍ତ କରିବା ପରେ, ଫେଲୋଙ୍କୁ ସେମାନଙ୍କ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପ୍ରଦର୍ଶନ ପାଇଁ ସଚିନ ତେନ୍ଦୁଲକର ଫାଉଣ୍ଡେସନରୁ ଏକ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ମିଳିବ। ଏହା କ୍ରିଟିକାଲ କେୟାରରେ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟସେବା ବୃତ୍ତିଗତମାନଙ୍କୁ ସମର୍ଥନ କରିବା ଏବଂ ସେମାନଙ୍କ ଅଧ୍ୟୟନ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଯୁବ ଡାକ୍ତରମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ସାହିତ କରିବା ପାଇଁ ଆମର ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ପ୍ରତିବଦ୍ଧତାର ଏକ ଅଂଶ। ମୋ ପାଇଁ, ଏହା କେବଳ ଏକ ଫେଲୋସିପ ଅପେକ୍ଷା ବହୁତ ଅଧିକ। ଏହା ମୋ ପିତାଙ୍କ ଗଭୀର ବିଶ୍ୱାସକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବାର ଏକ ଉପାୟ ଯେ ଶିକ୍ଷା ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି କରେ, ଏବଂ ସେହି ସୁଯୋଗଗୁଡ଼ିକୁ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ସେବା ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କଲେ ତାହା ପ୍ରକୃତରେ ଅର୍ଥପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇଯାଏ।’
ତାଙ୍କ ପୋଷ୍ଟର ଶେଷରେ, ସଚିନ ତେନ୍ଦୁଲକର ଲେଖିଛନ୍ତି, ‘ମୋ ବାପା ମୋତେ ମୋର ପଥ ନିଜେ ତିଆରି କରିବାର ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସ ଦେଇଥିଲେ। ସେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ମାର୍ଗଦର୍ଶନ କରିବା ପାଇଁ ତାଙ୍କ ଜୀବନ ଉତ୍ସର୍ଗ କରିଥିଲେ, ଏବଂ ମୁଁ ଆଶା କରୁଛି ଯେ ଆମେ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ ସମ୍ଭାବନାର ପରିବେଶ ସୃଷ୍ଟି କରିପାରିବା ପିଲା ଏବଂ ଯୁବକମାନଙ୍କୁ ସେମାନେ କ’ଣ ହୋଇପାରିବେ ଏବଂ ତାହା ହାସଲ କରିବାର ଉପାୟ ଆବିଷ୍କାର କରିବାର ସୁଯୋଗ ଦେବା। ଜଣେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ପାଠ ଗୋଟିଏ ଛାତ୍ର ସହିତ ଆରମ୍ଭ ହୋଇପାରେ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ବହୁ ଦୂରକୁ ଯାତ୍ରା କରିପାରେ – ଗୋଟିଏ ଜୀବନରୁ ଅନ୍ୟ ଜୀବନକୁ, ଏବଂ ଗୋଟିଏ ପିଢ଼ିରୁ ଅନ୍ୟ ପିଢ଼ିକୁ।’