ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୨।୧୦: ଏହା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଦିଆଯାଇଛି ଯେ ସମ୍ପର୍କରେ ଉନ୍ନତି ଆଣିବା ପାଇଁ ଭାରତ ଆତଙ୍କବାଦକୁ ଅଣଦେଖା କରିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ନୁହେଁ। ବୈଦେଶିକ ବ୍ୟାପାର ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯେତେବେଳେ କୌଣସି ଦେଶ ଦୃଢ଼ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ଦିଏ, ସେତେବେଳେ ହିଁ ବିଶ୍ୱ ତାକୁ ଗୁରୁତ୍ୱର ସହ ଗ୍ରହଣ କରେ; ଭାରତ ‘ଅପରେଶନ ସିନ୍ଦୂର’ ଏବଂ ବାଲାକୋଟ ଏୟାରଷ୍ଟ୍ରାଇକ (ବାୟୁସେନା ଆକ୍ରମଣ) ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ମାଧ୍ୟମରେ ଏହା ପ୍ରମାଣିତ କରିଛି।
‘ଏନଡିଟିଭି ୱାଲର୍ଡ ସମିଟ’ (NDTV World Summit) ରେ ଯୋଗଦେଇ ଜୟଶଙ୍କର କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଆତଙ୍କବାଦ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଚିନ୍ତାବିଷୟକୁ ବୁଝିବା ପାଇଁ ଭାରତ ଆଉ ଆମେରିକା କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଦେଶର ଅପେକ୍ଷା କରିବ ନାହିଁ।
ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ସମୟରେ ଜୟଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପଚରାଯାଇଥିଲା ଯେ, ପାକିସ୍ତାନର ସାମରିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଆମେରିକା ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପଙ୍କ ପ୍ରଶାସନକୁ ସନ୍ତୁଷ୍ଟ କରିବାରେ ସଫଳ ହୋଇଛି କି? ଏହି କାରଣରୁ ହିଁ କ’ଣ ୱାଶିଂଟନ ଭାରତର ଚିନ୍ତାକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ ବୁଝିବାରେ ବିଫଳ ହେଉଛି ଏବଂ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ଭାରତ-ଆମେରିକା ସମ୍ପର୍କ ଉପରେ ପଡ଼ିବ କି?
ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ କହିଲେ ଯେ, ପ୍ରକୃତରେ ଏହି ବିଷୟଟି ବହୁତ ବ୍ୟାପକ ଅଟେ। ଜୟଶଙ୍କର ମତ ଦେଲେ ଯେ, ଏହା କେବଳ ୱାଶିଂଟନ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ବୁଝିପାରିଲା କି ନାହିଁ, ସେତିକି ପ୍ରଶ୍ନ ନୁହେଁ। ଯଦି ୱାଶିଂଟନ ଏହି ବିଷୟକୁ ଏତେ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝିପାରିଥିଲା, ତେବେ ୨୦୦୮ ମୁମ୍ବାଇ ଆକ୍ରମଣ ପରେ ଏହା କୌଣସି ପଦକ୍ଷେପ ନେବାରେ କାହିଁକି ବିଫଳ ହେଲା?
ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଯେତେବେଳେ ଭାରତ ପ୍ରତି ଜବାବ ଦେଇଥିଲା, ସେତେବେଳେ ଏହା ବିଚାର କରିନଥିଲା ଯେ ୱାଶିଂଟନ (ଆମେରିକା) ଏହାର ପଦକ୍ଷେପକୁ ବୁଝିପାରିବ କି ନାହିଁ। ଭାରତ ନିଜେ ଏହି ବିଷୟକୁ ଭଲ ଭାବରେ ବୁଝିଥିବାରୁ ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ନେଇଥିଲା।
ଏହା ପୂର୍ବରୁ, ମଙ୍ଗଳବାର ଭାରତ ଏବଂ ଆମେରିକା ଶକ୍ତି ଓ ପ୍ରତିରକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ସହଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ନେଇ ଆଲୋଚନା କରିଥିଲେ। ଏହି ଆଲୋଚନା ସମୟରେ, ଆମେରିକାର ବୈଦେଶିକ ସଚିବ (ସେକ୍ରେଟେରୀ ଅଫ ଷ୍ଟେଟ) ମାର୍କୋ ରୁବିଓ ଗୁରୁତ୍ୱାରୋପ କରି କହିଥିଲେ ଯେ ଶକ୍ତି ବାଣିଜ୍ୟରେ ବୃଦ୍ଧି, ଭାରତର ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା (ସପ୍ଲାଏ ଚେନ) କୁ ବିବିଧକରଣ କରିବାରେ ଏକ ପରିବର୍ତ୍ତନକାରୀ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିପାରେ। ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ଆଲୋଚନା ଏପରି ଏକ ସମୟରେ ହୋଇଛି, ଯେତେବେଳେ ସେମାନଙ୍କ ସମ୍ପର୍କରେ କିଛି ମାତ୍ରାରେ ତିକ୍ତତା ରହିଛି।
ଭାରତର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ. ଜୟଶଙ୍କର ଏବଂ ରୁବିଓଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଏହି ବୈଠକ ମୁମ୍ବାଇରେ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଥିଲା। ଗତ ପାଞ୍ଚ ମାସ ମଧ୍ୟରେ ଆମେରିକୀୟ ବୈଦେଶିକ ସଚିବଙ୍କର ଭାରତକୁ ଏହା ଦ୍ୱିତୀୟ ଗସ୍ତ ଅଟେ। ସୋସିଆଲ ମିଡିଆରେ ଜୟଶଙ୍କର ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ସେ ଏବଂ ରୁବିଓ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ସମ୍ପର୍କକୁ ଆହୁରି ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ନେଇ ମତ ବିନିମୟ କରିଛନ୍ତି। ଏଥିରେ ବାଣିଜ୍ୟ, ଶକ୍ତି, ପ୍ରଯୁକ୍ତିବିଦ୍ୟା, ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ପର୍କ (ପିପୁଲ-ଟୁ-ପିପୁଲ ଟାଇଜ) ଉପରେ ବିଶେଷ ଧ୍ୟାନ ଦିଆଯାଇଛି।
ଆମେରିକା ବୈଦେଶିକ ବିଭାଗ ଜଣାଇଛି ଯେ, ରୁବିଓ ଏବଂ ଜୟଶଙ୍କର ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆରେ ଘଟୁଥିବା ଘଟଣାକ୍ରମ ସମେତ ବିଭିନ୍ନ ଆଞ୍ଚଳିକ ଓ ବିଶ୍ୱସ୍ତରୀୟ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଆଲୋଚନା କରିଛନ୍ତି। ବିଭାଗ ଅନୁଯାୟୀ, ରୁବିଓ ପୁନର୍ବାର କହିଛନ୍ତି ଯେ ଆମେରିକା ସହ ଶକ୍ତି ବାଣିଜ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଦ୍ୱାରା ଭାରତର ଯୋଗାଣ ଶୃଙ୍ଖଳା (supply chains) କୁ ବିବିଧକରଣ କରିବାରେ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଭୂମିକା ରଖି ହେବ। ଏହା ଭାରତର ବ୍ୟାପକ ଉପଭୋକ୍ତା ଚାହିଦା ପୂରଣ କରିବାରେ ମଧ୍ୟ ସହାୟକ ହୋଇପାରେ।