ଅନୁଗୋଳ ଅଫିସ, ୧୩ା୬: ସଜେଇ ହେଲାଣି ସହର। ଗାଁ ଗଛରେ ଲାଗିଲାଣି ଦୋଳି। ଛକ ଛକରେ ଖୋଲିଲାଣି ପାନର ପସରା। ପହଲି ରଜକୁ ସ୍ବାଗତ କରିବାକୁ ସବୁଠି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି ସଜବାଜ। ଏଥିପାଇଁ ବଜାରରେ ବଢ଼ିଯାଇଛି ଗହଳି। ଘରେ ଘରେ ବନ୍ଧୁବାନ୍ଧବ ପହଞ୍ଚି ସାରିଥିବା ବେଳେ ଚାଲିଛି ପୋଡ଼ପିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତି। ଏଥର ଅନୁଗୋଳ ସହରରେ ରଜ ପାଳନ କରିବାକୁ ବିଭିନ୍ନ ଅନୁଷ୍ଠାନ ପକ୍ଷରୁ ଆୟୋଜନ ଶେଷ ହୋଇଛି। ପରମ୍ପରା ଉଜ୍ଜୀବିତ ରଖିବାକୁ ନାନା ପ୍ରତିଯୋଗିତା ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇଛି। ଅଳତା ଲଗା, ପୋଡ଼ପିଠା ଖିଆ, ପାନ ଭଙ୍ଗା, ଝୋଟି ଚିତା ପକାଇବା ଆଦିରେ ଭାଗ ନେବାକୁ ଝିଅମାନଙ୍କୁ ଆମନ୍ତ୍ରଣ କରାଯାଇଛି। ତାଳଚେରରେ ମଧ୍ୟ କେତେକ ଅନୁଷ୍ଠାନ ଏପରି ଆୟୋଜନ କରିଥିବା ସୂଚନା ମିଳିଛି। ଅନୁଗୋଳ ସହରର ଇକୋ ପାର୍କରେ ମଧ୍ୟ ରଜ ପର୍ବ ପାଳନ କରାଯିବ। ଏଠାରେ ପାନ, ସ୍ବାଦିଷ୍ଟ ଖାଦ୍ୟ ଓ ଦୋଳିର ମଜ୍ଜା ନେବେ ଯୁବଗୋଷ୍ଠୀ। ଛୋଟ ପିଲାଙ୍କ ପାଇଁ ମନଛୁଆଁ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଇଛି। ବିଶେଷକରି ମିକି ମାଉସ୍ ଦୋଳି ତିଆରି କରାଯାଇଛି। ବୋଟିଂ ପାଇଁ ବୋଟ୍ ପ୍ରସ୍ତୁତ ରହିଛି। ୩ ଦିନ ଧରି ରଜ ପାଳନ ପାଇଁ ଏପରି ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ବ୍ୟବସ୍ଥା ହୋଇଥିବାରୁ ପିଲାଙ୍କ ଠାରୁ ବୟସ୍କଙ୍କ ଯାଏ ସମସ୍ତଙ୍କ ମନରେ ଉତ୍ସାହ ଭରିଯାଇଛି।
ଏବେ ସହରୀ ଢାଞ୍ଚାରେ ପର୍ବ
ରଜ ଆସିଲେ ପିଲାଦିନର କଥା ମନେ ପଡ଼ିଯାଏ। ସେତେବେଳେ ଘରେ ଘରେ ନାନା ପ୍ରକାର ପିଠା ପ୍ରସ୍ତୁତ ହୁଏ। ପୋଡ଼ପିଠାର ମହକ ଛୁଟୁଥାଏ। ଗାଁର ଝିଅ ବୋହୂମାନେ ମେଳି ହୋଇ ଦୋଳି ଖେଳନ୍ତି। ପୁଅମାନେ ବାଗୁଡ଼ି, ତାସ ଖେଳରେ ମଜ୍ଜି ଯାଆନ୍ତି। ହେଲେ ଏବେ ରଜରେ ସେହି ମଉଜ ଆଉ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନାହିଁ। ସହରୀ ଢାଞ୍ଚାରେ ଦୋଳି ଖେଳ ହେଉଛି। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରତିଯୋଗିତା ଭିତରେ ରଜ ସୀମିତ ହୋଇଯାଉଛି।
-ନରେଶ ଚନ୍ଦ୍ର ସାହୁ
ପୂର୍ବାପେକ୍ଷା ଭିନ୍ନତା ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁଛି
ରଜ ଆସିବାର ସପ୍ତାହେ ପୂର୍ବରୁ ଗାଁ ଗାଁରେ ଦୋଳି ଲାଗି ଯାଉଥିଲା। ପିଲାଙ୍କ ସହ ଯୁବତୀ ଓ ମହିଳାମାନେ ଆଗୁଆ ଦୋଳି ଖେଳୁଥିଲେ। ଆଉ ରଜ ବେଳେ ତ ପିଠା ଗଢ଼ା, ଦୋଳି ଖେଳରେ ସମସ୍ତେ ମାତି ଯାଉଥିଲେ। ଏବେ କିନ୍ତୁ ପରିବେଶ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଭିନ୍ନ ହୋଇଯାଇଛି। ଆଗ ଭଳି ଆଉ ଦୋଳି ବନ୍ଧାଯାଉନି। ରଜର ମଉଜ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଦେଖିବାକୁ ମିଳୁନି। ସାଙ୍ଗ ସାଥୀଙ୍କ ମେଳରେ ଏ ସାହିରୁ ସେ ସାହି ବୁଲି ଦୋଳି ଖେଳ ହୋଇପାରୁ ନାହିଁ। କେବଳ ନୂଆ ଡ୍ରେସ୍ ପିନ୍ଧି ପିଲାମାନେ ବଜାର ସହର ଯାଇ ରଜ ପାଳନ କରୁଛନ୍ତି।
-ପୁଷ୍ପା ମିର୍କାପ
ସାଙ୍ଗ ସାଥୀଙ୍କ ସହ ମଜା କରିବୁ
ରଜ ଆସିଛି ମାନେ ଜବରଦସ୍ତ ଏହାକୁ ପାଳନ କରିବୁ। ଏଥିପାଇଁ ବହୁ ପୂର୍ବରୁ ଯୋଜନା କରାଯାଇଛି। ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ମିଶି ବିଭିନ୍ନ ଆଡ଼େ ବୁଲି ମଜା କରିବୁ। ସହରରେ ଲାଗିଥିବା ଦୋଳିରେ ଖେଳିବୁ। ମଙ୍ଗଳବାର ସଜବାଜ ଥିବାରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରସ୍ତୁତି ଶେଷ କରାଯାଇଛି। ନୂଆ ଡ୍ରେସ୍ ସହ ମେହେନ୍ଦି, ନେଲ୍ ପଲିସ ଆଦି ସାମଗ୍ରୀ ମଧ୍ୟ କିଣାଯାଇସାରିଛି। କେବଳ ରଜକୁ ଅପେକ୍ଷା। ୩ ଦିନ କିପରି ମଜାରେ କାଟିବୁ ତାହାକୁ ନେଇ ଉତ୍ସାହିତ ରହିଛୁ।
-ରିତିକା ରଥ
ଗାଁ ବୁଲା ଛାଡ଼ି ଏବେ ବଜାର ମୁହାଁ
ରଜ ଆସିଲେ ଆମମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍ସାହ ଖେଳିଯାଏ। କେମିତି ଅଧିକ ମଜା କରିବୁ ତାହାକୁ ନେଇ କେବଳ ଭାବି ହେଉଥାଉ। ନୂଆ ଡ୍ରେସ୍ ଠାରୁ ଆରମ୍ଭ କରି ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀରେ ଅନ୍ୟଠାରୁ ଭିନ୍ନ ହେବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରିଥାଉ। ସେହିପରି ଦୋଳି ଖେଳ, ଗାଁ ବୁଲା, ସାଙ୍ଗ ସାଥୀଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇ ପିଠା ଖାଇବା ପାଇଁ ଇଚ୍ଛା ରଖିଥାଉ। ହେଲେ ଏବେ ରଜ ଆଉ ପୂର୍ବପରି ପାଳନ କରାଯାଉ ନାହିଁ। କେବଳ କିଣାକିଣିରେ ଅଧିକ ଅର୍ଥ ଯାହା ଖର୍ଚ୍ଚ କରାଯାଉଛି। ଦୋଳି ଲାଗିବା କମିଗଲାଣି। ଗାଁ ବୁଲା ଛାଡ଼ି ଏବେ ସମସ୍ତେ ବଜାର ମୁହାଁ। ତଥାପି ଚଳିତବର୍ଷ ରଜ ପାଇଁ ସଜବାଜ ସରିଛି। ନୂଆ ଡ୍ରେସ୍ କିଣାଯାଇଥିବାରୁ ମାମୁ ଘରକୁ ଯାଇ ପିଠ ଖାଇ ସେଠାରେ ରଜ ପାଳନ କରିବି।
-ସୁହାନୀ ପ୍ରଧାନ
ରଜ ପାନ ଖାଇବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରିଛି
ଗାଁ ହେଉ କି ସହର, ରଜ ପାନ ଖଣ୍ଡେ ଖାଇବାକୁ ଯେପରି ସମସ୍ତେ ଅପେକ୍ଷାରତ। ମଙ୍ଗଳବାର ସଜବାଜ ଥିବାରୁ ଏବେଠାରୁ ସବୁଠି ପ୍ରସ୍ତୁତି ଆରମ୍ଭ ହୋଇଯାଇଛି। ଅନେକ ସ୍ଥାନରେ ଦୋଳି ଲାଗିସାରିଛି। ଛକ ବଜାରରେ ରଜପାନ ଭଙ୍ଗା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ମସଲା ଦିଆ ପାନ ଖାଇବାକୁ ଚାହିଁ ରହିଛି। ଏଥର ସାଙ୍ଗମାନଙ୍କ ସହ ବୁଲାବୁଲି ହେବ। ସେମାନଙ୍କ ସହିତ ମିଶି ରଜ ପାନ ଖାଇ ଦୋଳି ଖେଳାଯିବ।
-ପ୍ରିୟାଂଶୀ ମିଶ୍ର
