ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୪।୮: ରାମାନନ୍ଦ ସାଗରଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ନିର୍ମିତ ‘ରାମାୟଣ’ ଆଜି ବି ଲୋକଙ୍କ ହୃଦୟରେ ରାଜ୍ କରୁଛି। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ଆସନ୍ତୁ ଏହା ସହ ଜଡ଼ିତ କିଛି ଖାସ୍ କଥା ଜାଣିବା।
ରାମାନନ୍ଦ ସାଗର ଯେତେବେଳେ ୧୯୮୭ରେ ରାମାୟଣ ଲେଖିଥିଲେ କିମ୍ବା ଏହାର ନିର୍ଦ୍ଦେଶନା ଦେଉଥିଲେ, ସେତେବେଳେ ସେ ମଧ୍ୟ ଭାବି ନଥିଲେ ଯେ ଏହି ଶୋ’ ‘ଲାର୍ଜର ଦ୍ୟାନ୍ ଲାଇଫ୍’ (ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଶାଳ) ପାଲଟିଯିବ। ଏହାର ଚରିତ୍ର ଏବଂ କାହାଣୀ କହିବାର ଶୈଳୀକୁ ଲୋକେ ୪୦ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ମନେ ରଖିବେ ଏବଂ ଏହା ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଶୋ’ ପାଲଟିଯିବ। ଏପରି ସ୍ଥିତିରେ ଆଜି ଅନେକ ବର୍ଷ ପରେ ଯେତେବେଳେ ବଡ଼ ପରଦାରେ ପୁଣି ଥରେ ରାମାୟଣର କାହାଣୀ ଦେଖାଯାଉଛି, ଫ୍ୟାନ୍ସମାନଙ୍କୁ ୮୦ ଦଶକର ଏହି ରାମାୟଣ ମନେ ପଡ଼ିଯାଇଛି। ତେଣୁ ନଜର ପକାନ୍ତୁ ଏହି ଶୋ’ ସହ ଜଡ଼ିତ କିଛି ଖାସ୍ କଥା ଉପରେ, ଯାହା ବିଷୟରେ ହୁଏତ ଆପଣ ଜାଣି ନଥିବେ।
ରାମାନନ୍ଦ ସାଗର ଏହି ଶୋ’ ନିର୍ମାଣ କରିବା ପାଇଁ ନିଜର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶକ୍ତି ଲଗାଇ ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ ୧୯୮୭ରେ ଏହାର ସୁଟିଂ ମୁମ୍ବାଇରୁ ଦୂର ଉମରଗାଓଁର ଏକ ଷ୍ଟୁଡିଓରେ ହେଉଥିଲା। ଏହି ଶୋ’ ଯେତେବେଳେ ଟିଭି ପରଦାରେ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା, କାହାକୁ ସୁରାକ ସୁଦ୍ଧା ମିଳିନଥିଲା ଯେ ଏହା ଏତେ ବଡ଼ ହିଟ୍ ହୋଇଯାଇଛି। ଅଭିନେତାମାନେ କ୍ୟାମେରା ଏବଂ ମିଡିଆରୁ ଦୂରରେ ରହି ନିଜ କାମ କରୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ସେମାନେ ନିଜ କାମରେ ମଗ୍ନ ଥିଲେ ଏବଂ ଅନ୍ୟପଟେ ରାମାୟଣ ଇତିହାସ ରଚୁଥିଲା।
ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଭାରତୀୟଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ରବିବାର ସକାଳେ ୪୫ ମିନିଟ୍ ପାଇଁ ଜୀବନ ଯେମିତି ଅଟକି ଯାଉଥିଲା, ଯେତେବେଳେ ରାମାୟଣ ପରଦାକୁ ଆସୁଥିଲା। କୁହାଯାଏ ଯେ ୧୯୮୭ରେ ଯେତେବେଳେ ଏହି ଶୋ’ ଆସୁଥିଲା, ଲୋକେ ନିଜ ପାଦରୁ ଚପଲ ସୁଦ୍ଧା ଓହ୍ଲାଇ ଦେଉଥିଲେ ଏବଂ ଯେଉଁମାନଙ୍କ ଘରେ ଟିଭି ନଥିଲା, ସେମାନେ ପଡ଼ୋଶୀଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଇ ଏହାକୁ ଦେଖୁଥିଲେ। ସେହିପରି ସମସ୍ତେ କାମ ଓ ଦୋକାନ ବନ୍ଦ କରି ଏହି ଶୋ’ ଦେଖୁଥିଲେ। ମହିଳାମାନେ ମୁଣ୍ଡରେ ଓଢ଼ଣା ଦେଇ ଦେଖୁଥିଲେ, କାରଣ ପରଦାରେ ରାମ ଏବଂ ସୀତା ଦୃଶ୍ୟମାନ ହେଉଥିଲେ।
ସକାଳ ୯.୩୦ରେ ଭାରତୀୟ ଟିଭି ଇତିହାସର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ହିଟ୍, ଏହି ଚମତ୍କାର ସିରିଏଲ୍ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଲୋକେ ବସି ଯାଉଥିଲେ। ରାମାୟଣ ଟେଲିଭିଜନ୍ ଦୁନିଆର ପ୍ରଥମ ଏପରି ସିରିଏଲ୍ ହୋଇପାରିଥିଲା, ଯାହା ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଇଥିବା ଟେଲିଭିଜନ୍ ସିରିଜ୍ ଭାବେ ଲିମ୍କା ବୁକ୍ ଅଫ୍ ରେକର୍ଡସରେ ସ୍ଥାନ ପାଇଥିଲା। କୋରୋନା କାଳରେ ଯେତେବେଳେ ଏହି ଶୋ’ ପୁଣି ଫେରିଥିଲା, ସେତେବେଳେ ମଧ୍ୟ ଏହା ଚହଳ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲା ଏବଂ ଏହାର ଭ୍ୟୁୟର୍ସ ଦୁନିଆର ସବୁଠାରୁ ଅଧିକ ଦେଖାଯାଉଥିବା ଶୋ’ ମଧ୍ୟରେ ନିଜର ସ୍ଥାନ ପକ୍କା କରିଥିଲା।
ରାମାନନ୍ଦ ସାଗରଙ୍କ ସିରିଏଲ୍ ‘ରାମାୟଣ’ ଟେଲିଭିଜନ୍ ଇତିହାସରେ ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ମାନାଯାଏ। ଏହାକୁ ୨୫ ଜାନୁଆରୀ ୧୯୮୭ରେ ଦୂରଦର୍ଶନରେ ପ୍ରସାରିତ କରାଯାଇଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ଏହା ପ୍ରଥମ ଥର ଟିଭିରେ ଆସିଲା, କେହି ଭାବି ନଥିଲେ ଯେ ଏହାକୁ ଏତେ ଲୋକପ୍ରିୟତା ମିଳିବ। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ, ନିର୍ମାତାମାନେ ପ୍ରଥମେ ଏହାର କେବଳ ୫୨ଟି ଏପିସୋଡ୍ ଲେଖିଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହାର ଅପାର ସଫଳତା ପରେ ଏହାକୁ ୭୮ଟି ଏପିସୋଡ୍ର କରିଦିଆଯାଇଥିଲା ଏବଂ ଏଥିପାଇଁ ନିର୍ମାତା ଓ ଅଭିନେତାମାନେ ୫୫୦ ଦିନରୁ ଅଧିକ ସମୟ କଠିନ ପରିଶ୍ରମ କରିଥିଲେ।
ରାମାୟଣର ବଜେଟ୍ ପ୍ରତି ଏପିସୋଡ୍ରେ ୯ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଥିଲା, ଯାହା ସେହି ସମୟରେ ଏହାକୁ ସବୁଠାରୁ ମହଙ୍ଗା ଶୋ’ ବନାଇଥିଲା। ସେହି ଦୌଡ଼ରେ ୯ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଏକ ବହୁତ ବଡ଼ କଥା ଥିଲା। ସୂଚନାଯୋଗ୍ୟ, ଏହି ଶୋ’ ପାଇଁ ରାମାନନ୍ଦ ସାଗର ନିଜର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପରିଶ୍ରମ ଲଗାଇ ଦେଇଥିଲେ। ରାମାୟଣର ସୁଟିଂ ୫୫୦ ଦିନରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଚାଲିଥିଲା। ଅର୍ଥାତ୍, ଏହି ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୋ’ ନିର୍ମାଣ କରିବାରେ ନିର୍ମାତା (ସାଗର ଆର୍ଟସ) ମୋଟ ପ୍ରାୟ ୭ କୋଟି ଟଙ୍କା (୭.୦୨ କୋଟି) ନିବେଶ କରିଥିଲେ।
ଏହି ସିରିଏଲ୍ ଦେଖିବା ପାଇଁ ଗଳିକନ୍ଦି, କମ୍ୟୁନିଟି ସେଣ୍ଟର ଏବଂ ଦୋକାନ ବାହାରେ ମଧ୍ୟ ଲୋକେ ଏକାଠି ହୋଇ ଆଲୋଚନା କରୁଥିଲେ। ପରବର୍ତ୍ତୀ ସମୟରେ, ଏହାକୁ ୨୦ଟି ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ସମୟରେ ପୁନଃପ୍ରସାରିତ କରାଯାଇଥିଲା ଏବଂ ମୋଟ ୨୦୦୦ ଘଣ୍ଟାରୁ ଅଧିକ ସମୟ ଧରି ଏହା ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲା। ଯେତେବେଳେ ଏହାର ପ୍ରସାରଣ ହେଉଥିଲା, ଏହା ଏକମାତ୍ର ଟିଭି ସିରିଏଲ୍ ଥିଲା ଯାହାର ପ୍ରସାରଣ ସମୟ ୪୫ ମିନିଟ୍ ଥିଲା। ଏଠାରେ ଏହା କହିବା ଜରୁରୀ ଯେ ରାମାୟଣ ୫୫ଟି ଦେଶରେ ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲା। ବିବିସି (BBC)ର ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ, ସାରା ବିଶ୍ୱରେ ୬୫ କୋଟିରୁ ଅଧିକ ଲୋକ ଏହି ସିରିଏଲ୍ ଦେଖିଛନ୍ତି।
୭ କୋଟି ଟଙ୍କାର ବଜେଟ୍ରେ ତିଆରି ହୋଇଥିବା ଏହି ଶୋ’ ପ୍ରତ୍ୟେକ ହୃଦୟରେ ନିଜର ଖାସ୍ ଛାପ ଛାଡ଼ିଛି। ଯେତେବେଳେ ରାମାୟଣ ପ୍ରଥମ ଥର ପ୍ରସାରିତ ହୋଇଥିଲା, କୁହାଯାଏ ଯେ ଦୂରଦର୍ଶନ ପ୍ରତି ଏପିସୋଡ୍ରୁ ୪୦ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରିଥିଲା। ଏହି ସିରିଜ୍ର ଭ୍ୟୁଅରସିପ୍ ୮୨ ପ୍ରତିଶତ ଥିଲା, ଯାହା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ଭାରତୀୟ ଟେଲିଭିଜନ୍ ସିରିଏଲ୍ ପାଇଁ ଏକ ରେକର୍ଡ। ଅର୍ଥାତ୍ ୯ ଲକ୍ଷ ଟଙ୍କା ଖର୍ଚ୍ଚ କରି ପ୍ରତି ଏପିସୋଡ୍ରୁ ପ୍ରାୟ ଚାରି ଗୁଣାରୁ ଅଧିକ ଲାଭ ଅର୍ଜନ କରାଯାଇଥିଲା।
୭ କୋଟି ଟଙ୍କା ବଜେଟ୍ରେ ତିଆରି ‘ରାମାୟଣ’ ନିଜ ଖର୍ଚ୍ଚଠାରୁ କେତେ ଗୁଣା ଅଧିକ ଆୟ କରିଥିଲା। ଏହା କେବଳ ଦର୍ଶକଙ୍କ ହୃଦୟ ଜିତିବାରେ ସଫଳ ହୋଇନଥିଲା, ବରଂ ନିର୍ମାତା ଏବଂ ଚ୍ୟାନେଲ୍ ଉଭୟଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଲାଭଦାୟକ ସଉଦା ପ୍ରମାଣିତ ହୋଇଥିଲା। ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ‘ରାମାୟଣ’ ସେହି ଦୌଡ଼ରେ ପ୍ରାୟ ୨୩ କୋଟିରୁ ୩୧ କୋଟି ଟଙ୍କା ମଧ୍ୟରେ ବମ୍ପର ଆୟ କରିଥିଲା।