ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୧। ୮: ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ ଦାମକୁ ନେଇ ପୁଣି ବଢ଼ିପାରେ ସାଧାରଣ ଲୋକଙ୍କ ଚିନ୍ତା। ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ କ୍ରୁଡ ଅଏଲ ମୂଲ୍ୟରେ ହଠାତ୍ ବଡ଼ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଛି। ଅଗଷ୍ଟ ୨୦ରେ ବ୍ରେଣ୍ଟ କ୍ରୁଡର ଦାମ ପ୍ରାୟ ୨.୪ ପ୍ରତିଶତ ବଢ଼ି ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୯୩.୭୮ ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ଜୁଲାଇ ୨୪ ପରେ ଏହା ସର୍ବାଧିକ ସ୍ତର ବୋଲି କୁହାଯାଉଛି। ସେହିପରି ଆମେରିକୀୟ WTI କ୍ରୁଡର ଦାମ ମଧ୍ୟ ପ୍ରାୟ ୨.୫ ପ୍ରତିଶତ ବଢ଼ିଛି।
କ୍ରୁଡ ଅଏଲ ଦାମ ବଢ଼ିବାର ମୁଖ୍ୟ କାରଣ ଭାବେ ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ବଢ଼ୁଥିବା ଉତ୍ତେଜନାକୁ ଦେଖାଯାଉଛି। ଆମେରିକୀୟ ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଡୋନାଲ୍ଡ ଟ୍ରମ୍ପ ଇରାନକୁ ସମର୍ଥନ କରୁଥିବା ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ବିରୋଧରେ କଠୋର ଆର୍ଥିକ ପଦକ୍ଷେପ ନେବାକୁ ଚେତାବନୀ ଦେଇଛନ୍ତି। ଇରାନ ଉପରେ ଆହୁରି କଟକଣା ଲଗାଇବା ନେଇ ମଧ୍ୟ ଆମେରିକା ପକ୍ଷରୁ ସଙ୍କେତ ମିଳିଛି। ଏହା ଫଳରେ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ତେଲ ଯୋଗାଣକୁ ନେଇ ଆଶଙ୍କା ବଢ଼ିଛି। ବିଶେଷକରି ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରୁ ତେଲ ଯୋଗାଣ ପ୍ରଭାବିତ ହେବାର ଭୟ ନିବେଶକଙ୍କ ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇଛି।
ତେଲ ବଜାର ପାଇଁ ହର୍ମୁଜ ଜଳପଥ ଏବେ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚିନ୍ତାର କାରଣ ପାଲଟିଛି। ଯୁଦ୍ଧ ଯୋଗୁ ଏହି ମାର୍ଗରେ ତେଲ ପରିବହନ ପୂର୍ବରୁ ହିଁ ପ୍ରଭାବିତ ହୋଇଛି। ଯୁଦ୍ଧ ପୂର୍ବରୁ ବିଶ୍ୱର ପ୍ରାୟ ଏକ-ପଞ୍ଚମାଂଶ ତେଲ ଚାହିଦା ସମାନ ପରିମାଣର ତେଲ ଏହି ଜଳପଥ ଦେଇ ଯାଉଥିଲା। ଯଦି ଏହି ମାର୍ଗରେ ଯୋଗାଣ ଆହୁରି ପ୍ରଭାବିତ ହୁଏ, ତେବେ କ୍ରୁଡ ଅଏଲ ଦାମ ଆହୁରି ବଢ଼ିପାରେ।
ଭାରତ ନିଜ ତେଲ ଆବଶ୍ୟକତାର ଏକ ବଡ଼ ଅଂଶ ଆମଦାନୀ ମାଧ୍ୟମରେ ପୂରଣ କରେ। ତେଣୁ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ କ୍ରୁଡ ଅଏଲ ମହଙ୍ଗା ହେଲେ ଦେଶରେ ପେଟ୍ରୋଲ ଓ ଡିଜେଲ ଦାମ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଚାପ ବଢ଼ିପାରେ।
ତେବେ କ୍ରୁଡ ଅଏଲ ମହଙ୍ଗା ହେବା ମାତ୍ରେ ଭାରତରେ ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ ଦାମ ତୁରନ୍ତ ବଢ଼ିବ ବୋଲି ନୁହେଁ। ଘରୋଇ ଇନ୍ଧନ ଦାମ ଉପରେ ସରକାରୀ ନୀତି, ଟିକସ, ତେଲ କମ୍ପାନୀଙ୍କ ମାର୍ଜିନ ଓ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରର ସ୍ଥିତି ଭଳି ଅନେକ କାରକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ। ଯଦି କ୍ରୁଡ ଅଏଲ ଦାମ ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବ୍ୟାରେଲ ପିଛା ୯୦ ଡଲାରରୁ ଉପରେ ରହେ ଏବଂ ଆହୁରି ବଢ଼ିଥାଏ, ତେବେ ଦେଶରେ ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ ଦାମକୁ ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ରଖିବା ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ହୋଇପାରେ।
ବର୍ତ୍ତମାନ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଚିନ୍ତା ହେଉଛି ତେଲ ଯୋଗାଣ। ଆମେରିକା ଓ ଇରାନ ମଧ୍ୟରେ ତଣାପୋଡ଼ ଆହୁରି ବଢ଼ିଲେ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟରୁ ତେଲ ଯୋଗାଣ କମିବାର ଆଶଙ୍କା ରହିଛି। ଏହି କାରଣରୁ କ୍ରୁଡ ଅଏଲ ଦାମରେ ବୃଦ୍ଧି ଦେଖାଯାଉଛି।
ଯଦି ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଉତ୍ତେଜନା କମିନଥାଏ ଏବଂ କ୍ରୁଡ ଅଏଲ ଦାମ ଲଗାତାର ଉପରମୁହାଁ ରହେ, ତେବେ ଭାରତରେ ପେଟ୍ରୋଲ-ଡିଜେଲ ଦାମ ଉପରେ ଚାପ ବଢ଼ିପାରେ। ଅର୍ଥାତ୍ ବର୍ତ୍ତମାନ ଇନ୍ଧନ ଶସ୍ତା ହେବା ଅପେକ୍ଷା ମହଙ୍ଗା କ୍ରୁଡ ଅଏଲକୁ ନେଇ ଚିନ୍ତା ଅଧିକ ରହିଛି।