ଆବିଷ୍କାରର ଗୁରୁତ୍ୱ: ପ୍ରତ୍ନଜିନୋମ ବିଜ୍ଞାନ ବା ‘ପାଲିଓଜିନୋମିକ୍ସ’ ହେଉଛି ଏପରି ଏକ ବିଜ୍ଞାନ ଶାଖା, ଯେଉଁଥିରେ ବିଲୁପ୍ତ ପ୍ରଜାତିଙ୍କ ଖଣ୍ଡ ବିଖଣ୍ଡିତ ଡିଏନ୍ଏ ଅଣୁର ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ପୁନର୍ଗଠନ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥାଏ। ସ୍ବାଣ୍ଟେ ପାବୋଙ୍କ ଆବିଷ୍କାର ଏବଂ ଜିନୀୟ ତଥ୍ୟାବଳୀର ପୁନରୁଦ୍ଧାର ଯୋଗୁ ଆଧୁନିକ ମାନବଜାତି ବା ହୋମୋସାପିଏନ୍ସଙ୍କ ବିବର୍ତ୍ତନ ଏବଂ ପ୍ରବାସ ଗମନ ବା ମାଇଗ୍ରେସନ ଆଫ୍ରିକାରେ ସମ୍ଭବ ହୋଇଥିଲା ବୋଲି ବୈଜ୍ଞାନିକମାନେ ପ୍ରମାଣ ପାଇଗଲେ। ଏହା ମଧ୍ୟ ଜଣାପଡ଼ିଲା ଯେ, ଆଧୁନିକ ମାନବ ଜାତି ଓ ନିଣ୍ଡେରଥାଲମାନଙ୍କ ପୂର୍ବଜ ଥିଲେ ସମାନ। ସେମାନେ ପୃଥିବୀରେ ଆତଯାତ ହୋଇଥିଲେ ୬ଲକ୍ଷ ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ। ସେହି ସମୟରେ ହିଁ ଦୁଇ ଭଗିନୀସହ ନିଣ୍ଡେରଥାଲସ ଏବଂ ଡେନିସୋଭାନ୍ସ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ ହୋଇପଡ଼ିଲେ ପରସ୍ପରଠାରୁ। ପାବୋଙ୍କ ଆବିଷ୍କାରରୁ ପୁନଶ୍ଚ ପ୍ରମାଣ ମିଳିଯାଇଛି ଯେ, ଆଧୁନିକ ମାନବଙ୍କ ଆଦିପୁରୁଷ ୟୁରୋପ ଓ ଏସିଆରେ ବସବାସ କରିବା ପୂର୍ବରୁ ନିଣ୍ଡେରଥାଲସ ଓ ଡିନିସୋଭାନ୍ସଙ୍କ ସହ ଦୈହିକ ମିଳନରେ ଜଡ଼ିତ ଥିଲେ। ସେତେବେଳେ ଏହି ଅନ୍ତର୍ଜନନ ବା ନିକଟତମ ଆତ୍ମୀୟଙ୍କ ସହ ଯୌନ ମିଳନ ହୋଇ ସନ୍ତାନ ସୃଷ୍ଟି ସମ୍ଭବ ହୋଇଥିବା କାରଣରୁ ଏବକାର କେତେକ ଅଧିବାସୀଙ୍କଠାରେ ପ୍ରଚୀନ କାଳର ସେହି ନିଣ୍ଡେଥାଲସ ଓ ଡେନିସୋଭାନ୍ସଙ୍କ କିଛି କିଛି ଜିନ୍ ରହିଯାଇଛି। ଉଦାହରଣ ସ୍ବରୂପ ଆଧୁନିକ ତିବ୍ବତୀୟଙ୍କଠାରେ ଡେନିସୋଭାନ୍ସଙ୍କ କିଛି ଜିନ୍ ରହିଥିବାରୁ ତିବ୍ଦତୀୟମାନଙ୍କ ପକ୍ଷେ ସମୁଦ୍ର ପତ୍ତନଠାରୁ ଯଥେଷ୍ଟ ଅଧିକ ଉଚ୍ଚତା ବିଶିଷ୍ଟ ଅଞ୍ଚଳରେ ବସବାସ କରିବା ସମ୍ଭବ ହୋଇପାରୁଛି। ଏସିଆ ଓ ଦକ୍ଷିଣପୂର୍ବ ଏସିଆର ଆଧୁନିକ ମଣିଷଜାତିଙ୍କ ଜିନ୍ଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ଡେନିସୋଭାନ୍ସଙ୍କ ଜିନ୍ ୬ ପ୍ରତିଶତ ରହିଛି। ଏପରି ଜିନ୍ ସଂରଚନ ଫଳରେ ନିଣ୍ଡେରଥାଲସଙ୍କ କିଛି ଜିନ୍ ରହିଥିବା କାରଣରୁ କେତେକ କୋଭିଡ୍-୧୯ ରୋଗୀଙ୍କଠାରେ ଅତି ଗୁରୁତର ଧରଣର ଜଟିଳତା ପ୍ରକାଶ ପାଇଥିଲା ବୋଲି ୨୦୨୦ରେ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ପାବୋ। ଏହି ଜିନ୍ ସଂରଚନ ଯୋଗୁ ଆମ ଶରୀରର ପ୍ରତିରକ୍ଷାତନ୍ତ୍ର ବା ଇମ୍ୟୁନ ସିଷ୍ଟମ ସମ୍ପର୍କରେ ମିଳିପାରିଛି ଅନେକ ଉପାଦେୟ ତଥ୍ୟ। ମାତ୍ର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ, ଆମେ ହୋମୋ ସାଫିଏନ୍ସମାନେ ଏଯାବତ୍ ବେଶ୍ ସୁରୁଖୁରୁରେ ଜୀବନ ନିର୍ବାହ କରିଆସୁଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ଆମର ନିକଟତମ ପୂର୍ବଜ ନିଣ୍ଡେରଥାଲସ ଓ ଡେନିସୋମାନ୍ସ ପୃଥିବୀପୃଷ୍ଠରୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ବିଲୁପ୍ତ ହୋଇଗଲେ କାହିଁକି? ସ୍ବାଣ୍ଟୋଙ୍କ ପବରର୍ତ୍ତୀ ବିକଶିତ ଗବେଷଣା ପଦ୍ଧତି ଏ ସମ୍ପର୍କରେ ସବିଶେଷ ଆଲୋକପାତ କରିପାରିବ ବୋଲି ଆଶା।
(ଶେଷ ଭାଗ)
-ଡା. ନିତ୍ୟାନନ୍ଦ ସ୍ବାଇଁ, ‘ଅଭୀପ୍ସା’, ସେକ୍ଟର-୬, ପ୍ଲଟ ନଂ-୧୧୩୧,
ଅଭିନବ ବିଡ଼ାନାସୀ, କଟକ
