ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୭।୬: ବିଶ୍ୱର ପ୍ରମୁଖ ଶିଳ୍ପପତିଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଜଣେ ଏଲୋନ ମସ୍କ ଭାରତର ଜନ୍ମହାର ହ୍ରାସ ଉପରେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି। ସ୍ପେସଏକ୍ସର ସିଇଓ ଏଲୋନ ମସ୍କ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତର ଜନ୍ମହାର ବର୍ତ୍ତମାନ ସ୍ଥିର ଜନସଂଖ୍ୟା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସ୍ତର ତଳକୁ ଖସିଯାଇଛି। ସେ ସୋସିଆଲ ମିଡିଆ ପ୍ଲାଟଫର୍ମ X ରେ ଏକ ପୋଷ୍ଟରେ ଏହି ମତ ଶେୟାର କରିଛନ୍ତି, ଭାରତର ପରିବର୍ତ୍ତିତ ଜନସଂଖ୍ୟାଗତ ଦୃଶ୍ୟପଟ ବିଷୟରେ ଚିନ୍ତା ପ୍ରକାଶ କରିଛନ୍ତି।
X ରେ ତାଙ୍କ ପୋଷ୍ଟରେ, ମସ୍କ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଭାରତର ଜନ୍ମହାର ପ୍ରତିସ୍ଥାପନ ସ୍ତର ତଳେ ଖସିଯାଇଛି। ସେ ଆହୁରି ମଧ୍ୟ ଲକ୍ଷ୍ୟ କରିଛନ୍ତି ଯେ କିଛି ସମୟ ପୂର୍ବରୁ ଶିକ୍ଷିତ ଜନସଂଖ୍ୟା ମଧ୍ୟରେ ହାର ଏହି ସୀମା ତଳେ ପଡ଼ିସାରିଛି। ମସ୍କ ଗଣମାଧ୍ୟମ ‘AF ପୋଷ୍ଟ’ ରୁ ତଥ୍ୟ ଉଦ୍ଧୃତ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ଭାରତର ପ୍ରଜନନ ହାରରେ ନିରନ୍ତର ହ୍ରାସକୁ ଉଦ୍ଧୃତ କରେ।
ଏକ AF ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତର ମୋଟ ପ୍ରଜନନ ହାର (TFR) ଏକ ଐତିହାସିକ ସର୍ବନିମ୍ନ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଛି। ତଥ୍ୟ ସୂଚାଇଛି ଯେ ମାତ୍ର ଏକ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ ଏହି ହାର 2.3 ରୁ 1.9 କୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି। ରିପୋର୍ଟରେ ଏହା ମଧ୍ୟ ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଛି ଯେ ଜାତୀୟ ରାଜଧାନୀ ଦିଲ୍ଲୀରେ ପ୍ରଜନନ ହାର 1.2 ରେ ପହଞ୍ଚିଛି – ଫିନଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଭଳି ଅନେକ ବିକଶିତ ରାଷ୍ଟ୍ର ତୁଳନାରେ ଏହା କମ।
‘ପ୍ରତିସ୍ଥାପନ ସ୍ତର’ ଏକ ଦେଶର ଜନସଂଖ୍ୟା ସ୍ଥିରତା ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ଆବଶ୍ୟକ ସର୍ବନିମ୍ନ ପ୍ରଜନନ ହାରକୁ ବୁଝାଏ; ଏହାକୁ ସାଧାରଣତଃ 2.1 ବୋଲି ବିବେଚନା କରାଯାଏ। 2025 ପାଇଁ ବିଶ୍ୱ ଜନସଂଖ୍ୟାର ସ୍ଥିତି ଉପରେ ମିଳିତ ଜାତିସଂଘ ଜନସଂଖ୍ୟା ପାଣ୍ଠି (UNFPA) ରିପୋର୍ଟ ଅନୁଯାୟୀ, ଭାରତର TFR ପ୍ରତି ମହିଳା ପ୍ରତି 1.9 ଜନ୍ମକୁ ହ୍ରାସ ପାଇଛି, ଯାହା 2.1 ର ପ୍ରତିସ୍ଥାପନ ହାର ତଳେ ରହିଛି। ଏହା ସୂଚାଇଥାଏ ଯେ, ହାରାହାରି, ଭାରତୀୟ ମହିଳାମାନେ ଆଉ ଗୋଟିଏ ପିଢ଼ିରୁ ଅନ୍ୟ ପିଢ଼ିକୁ ଜନସଂଖ୍ୟା ଆକାର ବଜାୟ ରଖିବା ପାଇଁ ପର୍ଯ୍ୟାପ୍ତ ସନ୍ତାନ ଜନ୍ମ କରୁନାହାଁନ୍ତି।
ଭାରତର ବର୍ତ୍ତମାନର ଜନସଂଖ୍ୟା 1.46 ବିଲିୟନ ଅତିକ୍ରମ କରିଛି। 2023 ରେ, ଭାରତ ଚାଇନାକୁ ପଛରେ ପକାଇ ବିଶ୍ୱର ସର୍ବାଧିକ ଜନସଂଖ୍ୟା ବିଶିଷ୍ଟ ରାଷ୍ଟ୍ର ହୋଇଥିଲା। ତଥାପି, UNFPA ତଥ୍ୟ ଗତ କିଛି ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ଦେଶର ପ୍ରଜନନ ହାରରେ ନିରନ୍ତର ହ୍ରାସ ଘଟୁଥିବା ପ୍ରକାଶ କରୁଛି।
ଯଦିଓ ରିପୋର୍ଟରେ ଭାରତର ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଏବଂ ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଉନ୍ନତିକୁ ସ୍ବୀକାର କରାଯାଇଛି, ତଥାପି ପ୍ରମୁଖ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜଗୁଡ଼ିକ ଜାରି ରହିଛି। ମାତୃ ମୃତ୍ୟୁହାର, ଲିଙ୍ଗଗତ ଅସମାନତା, ବାଲ୍ୟ ବିବାହ ଏବଂ ବାଲ୍ୟ ଗର୍ଭଧାରଣ ଭଳି ସମସ୍ୟାଗୁଡ଼ିକ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ରହିଛି। ବିଶେଷକରି, 24 ବର୍ଷରୁ କମ ବୟସ୍କ ମହିଳାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ବାଲ୍ୟ ବିବାହ ଏବଂ ଗର୍ଭଧାରଣ ସହିତ ଜଡିତ ବିପଦକୁ ଗମ୍ଭୀର ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ।
