ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ/ୱାଶିଂଟନ,୧।୭: ଭାରତ ଓ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଚାଲିଥିବା ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି ଆଲୋଚନା କୃଷି ଓ ଡେୟାରୀ କ୍ଷେତ୍ର ସହିତ ଜଡ଼ିତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଦାବିକୁ ନେଇ ଗତିରୋଧର ସମ୍ମୁଖୀନ ହୋଇଛି। ସରକାରୀ ସୂତ୍ରରୁ ପ୍ରକାଶ ଯେ, ଏହି ଗତିରୋଧ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ “ସମାଧାନ ହୋଇନାହିଁ”। ଭାରତ ସରକାର ଡେୟାରୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ କୌଣସି ବୁଝାମଣା କରିବାକୁ ମନା କରିଦେଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁଠାରେ ୮୦ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ଲୋକ, ବିଶେଷକରି କ୍ଷୁଦ୍ର ଚାଷୀ, ନିୟୋଜିତ ଅଛନ୍ତି।
ଜଣେ ବରିଷ୍ଠ ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀ କହିଛନ୍ତି, “ଡେୟାରୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ କୌଣସି ବୁଝାମଣା କରାଯିବ ନାହିଁ। ଏହା ଆମର ଏକ ଅତି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସୀମାରେଖା (ରେଡ୍ ଲାଇନ୍)।”
ଆଲୋଚନାରେ ଅଗ୍ରଗତି ପାଇଁ ପ୍ରୟାସ
ଭାରତୀୟ ପ୍ରତିନିଧି ଦଳର ନେତୃତ୍ୱ ନେଉଥିବା ବାଣିଜ୍ୟ ମନ୍ତ୍ରଣାଳୟର ବିଶେଷ ସଚିବ ରାଜେଶ ଅଗ୍ରୱାଲ ଏହି ଗତିରୋଧ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ୱାଶିଂଟନରେ ନିଜର ଅବସ୍ଥାନକୁ ଆଉ ଏକ ଦିନ ବୃଦ୍ଧି କରିଛନ୍ତି। ଜୁନ୍ ୨୬ରୁ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଏହି ଆଲୋଚନା ମଙ୍ଗଳବାର ଷଷ୍ଠ ଦିନରେ ପହଞ୍ଚିଛି ଏବଂ ବୁଧବାର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଜାରି ରହିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହା ସହିତ, ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ଏସ୍. ଜୟଶଙ୍କର ମଧ୍ୟ ଏକ କୂଟନୈତିକ ବୈଠକରେ ଆମେରିକାର ବୈଦେଶିକ ମନ୍ତ୍ରୀ ମାର୍କୋ ରୁବିଓଙ୍କ ସହ ଆଲୋଚନା କରିବେ।
ଭାରତର ଦାବି ଓ ଆମେରିକାର ପ୍ରତ୍ୟାଶା
ଭାରତ ଶ୍ରମଘନ କ୍ଷେତ୍ର ଯଥା ଟେକ୍ସଟାଇଲ, ପୋଷାକ, ରତ୍ନ ଓ ଅଳଙ୍କାର, ଚର୍ମ ଜାତୀୟ ଦ୍ରବ୍ୟ, ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ, ରାସାୟନିକ, ଝିଙ୍ଗା, ତୈଳବୀଜ, ଅଙ୍ଗୁର ଏବଂ କଦଳୀ ଆଦି କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶୁଳ୍କ ରିହାତି ଆଶା କରୁଛି। ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଏହି ରିହାତି ଆମେରିକାର ଘରୋଇ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ କ୍ଷତି ନ ପହଞ୍ଚାଇ ସହଜରେ ଗ୍ରହଣ କରାଯାଇପାରେ। ଅନ୍ୟପକ୍ଷରେ, ଆମେରିକା ଭାରତରୁ କୃଷି ଓ ଡେୟାରୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଶୁଳ୍କ ରିହାତି ଦାବି କରୁଛି, ଯାହା ଭାରତୀୟ ଚାଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ ସୃଷ୍ଟି କରୁଛି। ଭାରତର କ୍ଷୁଦ୍ର ଚାଷୀମାନେ ଜୀବନଧାରଣ ଚାଷ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ, ଯେଉଁଥିପାଇଁ ଏହା ଏକ ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ବିଷୟ।
ଶୁଳ୍କ ଓ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଦାବି
ଆମେରିକା ଔଦ୍ୟୋଗିକ ଉତ୍ପାଦ, ଇଲେକ୍ଟ୍ରିକ୍ ଗାଡ଼ି, ମଦ, ପେଟ୍ରୋକେମିକାଲ୍ ଦ୍ରବ୍ୟ, ଡେୟାରୀ, ଏବଂ କୃଷି ଉତ୍ପାଦ ଯେପରିକି ଆପଲ୍, ବାଦାମ, ଓ ଜେନେଟିକାଲି ମୋଡିଫାଏଡ୍ (ଜିଏମ୍) ଫସଲ ଉପରେ ଶୁଳ୍କ ରିହାତି ଚାହୁଁଛି। ଅପରପକ୍ଷେ, ଭାରତ ଆମେରିକାର ୨୬ ପ୍ରତିଶତ ଅତିରିକ୍ତ ଶୁଳ୍କରୁ ମୁକ୍ତି ପାଇବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ଏପ୍ରିଲ ୨ରେ ଆମେରିକା ଭାରତୀୟ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ଲଗାଯାଇଥିବା ଏହି ଶୁଳ୍କକୁ ୯୦ ଦିନ ପାଇଁ ସ୍ଥଗିତ ରଖିଥିଲା, କିନ୍ତୁ ୧୦ ପ୍ରତିଶତ ମୂଳ ଶୁଳ୍କ ବଳବତ୍ତର ରହିଛି। ଯଦି ଜୁଲାଇ ୯ ସୁଦ୍ଧା ଚୁକ୍ତି ନ ହୁଏ, ତେବେ ୨୬ ପ୍ରତିଶତ ଶୁଳ୍କ ପୁଣି ଲାଗୁ ହେବ।
ଅନ୍ତରୀଣ ଚୁକ୍ତିର ଲକ୍ଷ୍ୟ
ଏହି ଅନ୍ତରୀଣ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିକୁ ଏକ ବୃହତ ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିର ପ୍ରଥମ ପାଦ ଭାବେ ଦେଖାଯାଉଛି, ଯାହା ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ଦ୍ୱିପାକ୍ଷିକ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ୫୦୦ ବିଲିୟନ ଡଲାରକୁ ଦ୍ୱିଗୁଣିତ କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। ବର୍ତ୍ତମାନ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ମୂଲ୍ୟ ୧୯୧ ବିଲିୟନ ଡଲାର। ଏହି ଚୁକ୍ତି ସେପ୍ଟେମ୍ବର-ଅକ୍ଟୋବର ୨୦୨୫ ସୁଦ୍ଧା ପ୍ରଥମ ପର୍ଯ୍ୟାୟରେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେବାର ଆଶା ରହିଛି।
ଭାରତ ନିଜର ଗ୍ରାମୀଣ ଅର୍ଥନୀତି ଓ କ୍ଷୁଦ୍ର ଚାଷୀଙ୍କ ସ୍ୱାର୍ଥକୁ ସୁରକ୍ଷା ଦେବା ପାଇଁ କୃଷି ଓ ଡେୟାରୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ କୌଣସି ଆପୋସ ନକରିବା ନୀତି ଗ୍ରହଣ କରିଛି। ଏହା ଦେଶର ୮୦ ନିୟୁତରୁ ଅଧିକ ଚାଷୀଙ୍କ ଜୀବିକା ଓ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ସହ ଜଡ଼ିତ। ସରକାରୀ ସୂତ୍ର ଅନୁସାରେ, ଆମେରିକାର ଜେନେଟିକାଲି ମୋଡିଫାଏଡ୍ ଫସଲ ଓ ଡେୟାରୀ ଉତ୍ପାଦ ପାଇଁ ବଜାର ପ୍ରବେଶ ଦାବିକୁ ମଧ୍ୟ ଭାରତ ବିରୋଧ କରୁଛି, ଯାହା ସାଂସ୍କୃତିକ ଓ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଚିନ୍ତାକୁ ବଢ଼ାଇପାରେ।
ଜୁଲାଇ ୯ର ଶୁଳ୍କ ସମୟସୀମା ନିକଟତର ହେଉଥିବାରୁ ଉଭୟ ଦେଶ ଏକ ଅନ୍ତରୀଣ ଚୁକ୍ତି ପାଇଁ ତୀବ୍ର ଚେଷ୍ଟା କରୁଛନ୍ତି। ଯଦି ଏହି ଆଲୋଚନା ବିଫଳ ହୁଏ, ତେବେ ଭାରତୀୟ ରପ୍ତାନି ଉପରେ ୨୬ ପ୍ରତିଶତ ଶୁଳ୍କ ପୁଣି ଲାଗୁ ହେବ, ଯାହା ଦେଶର ଅର୍ଥନୀତି ଉପରେ ପ୍ରଭାବ ପକାଇପାରେ। ତଥାପି, ଭାରତ ନିଜର କୃଷି ଓ ଡେୟାରୀ କ୍ଷେତ୍ରର ସୁରକ୍ଷାକୁ ଅଗ୍ରାଧିକାର ଦେଇଛି, ଯାହା ଦେଶର ଗ୍ରାମୀଣ ଅର୍ଥନୀତିର ମେରୁଦଣ୍ଡ ଅଟେ।
