ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୩।୬: ଭାରତ ଏବଂ ପାକିସ୍ତାନ ଦୀର୍ଘ ଦିନ ଧରି ବାସୁମତୀ ଚାଉଳକୁ ନେଇ ପ୍ରତିଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱିତାରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଅଛନ୍ତି। ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟ ଏବଂ ୟୁରୋପର ବଜାରରେ ବିକ୍ରୟ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଆସୁଛନ୍ତି। ଭାରତ ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ବାସୁମତୀ ଚାଉଳ ଉତ୍ପାଦନକାରୀ ଏବଂ ରପ୍ତାନିକାରୀ ଦେଶ, ଯେତେବେଳେ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟ ୟୁଏଇ, ସାଉଦି ଆରବ, ଇରାନ, ଇରାକ, କୁୱେତ, କାତାର, ଓମାନ, ୟୁକେ ଏବଂ ସମଗ୍ର ୟୁରୋପରେ ଏହାର ବଜାର ଉପସ୍ଥିତିକୁ ବିସ୍ତାର କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ୟୁଏଇ ସୁପରମାର୍କେଟଗୁଡ଼ିକରେ,‘୧୧୨୧ ବାସୁମତୀ ଚାଉଳ’ର ପ୍ୟାକେଟଗୁଡ଼ିକରେ ପ୍ରାୟତଃ ଜିରାଫର ଏକ ନିକଟତମ ପ୍ରତିଛବି ଦେଖାଯାଏ ଯାହା ଦ୍ୱାରା ଶସ୍ୟର ଲମ୍ବ ଦୃଶ୍ୟମାନ ଭାବରେ ଦର୍ଶାଯାଇପାରିବ। ‘ଦାୱତ’ ଏବଂ ‘ଇଣ୍ଡିଆ ଗେଟ’ ଭଳି ବ୍ରାଣ୍ଡଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ସେଲଫରେ ମିଳିଥାଏ।
‘୧୧୨୧ ବାସୁମତୀ’ କିସମ ଭାରତୀୟ ବୈଜ୍ଞାନିକ ବିଜୟ ପାଲ ସିଂହଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ବିକଶିତ ହୋଇଥିଲା; ଏହାର ବିକାଶ ପ୍ରାୟ ୨୦ ବର୍ଷ ନେଇଥିଲା। ଏହି କିସମ ଭାରତ ପାଇଁ ରାଜସ୍ବର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଉତ୍ସ, ଯାହା ବାର୍ଷିକ ପ୍ରାୟ 25,000 କୋଟି ଟଙ୍କା ରୋଜଗାର କରିଥାଏ। ଭାରତର ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ କ୍ରେତା ହେଉଛନ୍ତି ସାଉଦି ଆରବ, ଇରାନ ଏବଂ ଇରାକ। ପାକିସ୍ତାନର ପ୍ରମୁଖ ବଜାରରେ ୟୁଏଇ, ସାଉଦି ଆରବ ଏବଂ ଇରାନ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ, ଯାହା ମଧ୍ୟପ୍ରାଚ୍ୟକୁ ଉଭୟ ଦେଶ ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ବଜାର କରିଥାଏ।
ଇରାନ ଏବଂ ଆମେରିକା ମଧ୍ୟରେ ଏକ ଶାନ୍ତି ଚୁକ୍ତି ସ୍ବାକ୍ଷରିତ ହେବା ପରେ, ହର୍ମୁଜ ପ୍ରଣାଳୀ ଦେଇ ପରିବହନ ସ୍ବାଭାବିକ ହେବା ଆରମ୍ଭ ହୋଇଛି। ଏହା ଉଭୟ ଦେଶର ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କଳ୍ପନାଜଳ୍ପନା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି ଯେ ପାକିସ୍ତାନ ଭାରତରୁ ବଜାର ଅଂଶ ହାସଲ କରିବା ପାଇଁ ଏହି ସୁଯୋଗକୁ ହାତଛଡ଼ା କରିପାରିବ କି ନାହିଁ। ପାକିସ୍ତାନ ଏହାର ରପ୍ତାନିକାରୀମାନଙ୍କୁ ଟିକସ ଫେରସ୍ତ ପ୍ରଦାନ କରି କମ ମୂଲ୍ୟରେ ଚାଉଳ ବିକ୍ରୟ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଏକ ନୂତନ ଯୋଜନା ଆରମ୍ଭ କରିଛି। ଏହି ଯୋଜନା ଅଧୀନରେ, ଯଦି ବାସୁମତୀ ଚାଉଳର ମୂଲ୍ୟ ପ୍ରତି ଟନ $750 କିମ୍ବା ତା’ଠାରୁ ଅଧିକ ହୁଏ ତେବେ 9% ଟିକସ ଫେରସ୍ତ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ।
କମ ମୂଲ୍ୟର ଚାଉଳ ପାଇଁ 3% ଲାଭ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଏ। ଏହା ସୂଚିତ କରେ ଯେ ପାକିସ୍ତାନ ଏହାର ରପ୍ତାନିକାରୀମାନଙ୍କୁ ସବସିଡି ଦେଇ ଅନ୍ତର୍ଜାତୀୟ ବଜାରରେ ପ୍ରତିଯୋଗିତାମୂଳକ ହାରରେ ଚାଉଳ ବିକ୍ରୟ କରିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି। ତଥାପି, ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ଯୋଜନା କୌଣସି ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଫଳାଫଳ ଦେଇନାହିଁ; ରିପୋର୍ଟଗୁଡ଼ିକ ସୂଚିତ କରେ ଯେ ଫେବୃଆରୀରେ ପାକିସ୍ତାନର ଚାଉଳ ରପ୍ତାନି 35% ରୁ ଅଧିକ ହ୍ରାସ ପାଇଛି, ବାସମତୀ ଚାଉଳରୁ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିବା ପରିମାଣ ଏବଂ ରାଜସ୍ବରେ ହ୍ରାସ ରେକର୍ଡ କରାଯାଇଛି। ଭାରତ ବାସୁମତୀ ଚାଉଳର ସର୍ବବୃହତ ରପ୍ତାନିକାରୀ ଭାବରେ ରହିଛି, ବାର୍ଷିକ ଲକ୍ଷ ଲକ୍ଷ ଟନ ବିଦେଶକୁ ପଠାଉଛି। କେବଳ ଏପ୍ରିଲ ୨୦୨୬ରେ, ଭାରତ ପ୍ରାୟ ୪୭୦,୦୦୦ ଟନ ଚାଉଳ ରପ୍ତାନି କରିଥିଲା, ଯାହାର ମୋଟ ବାର୍ଷିକ ଆୟ କୋଟି କୋଟି ଡଲାରରେ ପହଞ୍ଚିଥିଲା। ବିଶେଷଜ୍ଞମାନେ ବିଶ୍ୱାସ କରନ୍ତି ଯେ ପାକିସ୍ତାନ ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ କରି କିଛି ବଜାରରେ ଭାରତ ସହିତ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିପାରେ, କିନ୍ତୁ ଭାରତର ଶକ୍ତି ଏହାର ବିଶାଳ ଉତ୍ପାଦନ କ୍ଷମତା, ଦୃଢ଼ ବ୍ରାଣ୍ଡ ଏବଂ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ବାଣିଜ୍ୟ ନେଟୱାର୍କରେ ରହିଛି। ସାଉଦି ଆରବ, ୟୁଏଇ, କୁଏତ, କାତାର ଏବଂ ଓମାନ ଭଳି ଦେଶରେ ଭାରତ ଏକ ବହୁତ ଦୃଢ଼ ବଜାର ସ୍ଥିତି ରଖିଛି। ଯଦିଓ ପାକିସ୍ତାନ କମ ମୂଲ୍ୟରେ ବିକ୍ରୟ କରି ଏକ ଅସ୍ଥାୟୀ ଲାଭ ପାଇପାରେ, ଭାରତ ଦୀର୍ଘକାଳୀନ ଭାବରେ ବାସମତୀ ବଜାରରେ ନିଜର ପ୍ରାଧାନ୍ୟ ବଜାୟ ରଖିପାରେ।