ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୦।୧୦: ଭାରତ ଏବଂ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ଏକ ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି (FTA) ୨୦ ଅକ୍ଟୋବର, ୨୦୨୬ ଠାରୁ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଛି। ଏହି ଚୁକ୍ତିର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ଏବଂ କମ୍ପାନୀଗୁଡ଼ିକୁ ନୂତନ ବଜାରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାର ସୁଯୋଗ ଯୋଗାଇ ଦେବା। ଏହି ଚୁକ୍ତି ଅଧୀନରେ, ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀଯେପରିକି କପଡ଼ା, ଚପଲ/ଜୋତା, ଚମଡ଼ା ସାମଗ୍ରୀ, ଔଷଧ ଏବଂ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ସାମଗ୍ରୀନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ବଜାରରେ ଶୁଳ୍କମୁକ୍ତ ଭାବେ ପ୍ରବେଶ କରିପାରିବ।
ଏହାର ପ୍ରତିବଦଳରେ, ଭାରତ ମଧ୍ୟ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡର ବିଭିନ୍ନ ଉତ୍ପାଦ ଉପରେ ଶୁଳ୍କ ରିହାତି ପ୍ରଦାନ କରିବ। ଏହି ଚୁକ୍ତିରେ ଭାରତୀୟ ବୃତ୍ତିଜୀବୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ବୃଦ୍ଧି କରିବା ଏବଂ ବାଣିଜ୍ୟ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ପ୍ରକ୍ରିୟାଗୁଡ଼ିକୁ ସରଳ କରିବା ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା ରହିଛି। ଏହି ଚୁକ୍ତିକୁ କେବଳ ଭାରତର ରପ୍ତାନି ବୃଦ୍ଧି କରିବାର ଏକ ସୁଯୋଗ ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ; ବରଂ ଏହା ଆଇଟି (IT), ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ, ଶିକ୍ଷା ଏବଂ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟସେବା ଭଳି କ୍ଷେତ୍ରରେ କାର୍ଯ୍ୟରତ ବୃତ୍ତିଜୀବୀମାନଙ୍କ ପାଇଁ ମଧ୍ୟ ଲାଭଦାୟକ ହେବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ତେବେ, ଏହି ସୁବିଧାଗୁଡ଼ିକ କେବଳ ନିର୍ଦ୍ଧାରିତ ସର୍ତ୍ତାବଳୀ ଅନୁଯାୟୀ ବ୍ୟବସାୟିକ ପ୍ରତିଷ୍ଠାନ ଏବଂ ଯୋଗ୍ୟ ବୃତ୍ତିଜୀବୀମାନଙ୍କୁ ଉପଲବ୍ଧ ହେବ।
ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତି (FTA) କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହେବା ଦ୍ୱାରା ଭାରତୀୟ ରପ୍ତାନିକାରୀମାନେ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ବଜାରରେ ନିଜର ଉତ୍ପାଦ ବିକ୍ରି କରିବାରେ ସହାୟତା ପାଇବେ। ପୂର୍ବରୁ, କିଛି ଭାରତୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଉପରେ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡରେ ୧୦ ପ୍ରତିଶତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆମଦାନୀ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ ହେଉଥିଲା। ଏହି ଶୁଳ୍କଗୁଡ଼ିକ ଉଚ୍ଛେଦ ହେବା ଫଳରେ ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକର ମୂଲ୍ୟ ହ୍ରାସ ପାଇବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି, ଯାହା ଫଳରେ ସେଗୁଡ଼ିକ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ବଜାରରେ ଅନ୍ୟ ଦେଶର ସାମଗ୍ରୀ ସହିତ ଅଧିକ ସଫଳତାର ସହ ପ୍ରତିଯୋଗିତା କରିପାରିବେ।
ଏହି ଚୁକ୍ତି ଦ୍ୱାରା ଉପକୃତ ହେବାକୁ ଥିବା ପ୍ରମୁଖ କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକ ମଧ୍ୟରେ ପୋଷାକ, ବସ୍ତ୍ର, ଜୋତା, ଚମଡ଼ା ସାମଗ୍ରୀ, ଔଷଧ, ଯନ୍ତ୍ରପାତି ଏବଂ ଇଞ୍ଜିନିୟରିଂ ସାମଗ୍ରୀ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, ଚା, କଫି, ମସଲା, ଫଳ ଓ ପନିପରିବା, ପ୍ରକ୍ରିୟାକୃତ ଖାଦ୍ୟ ସାମଗ୍ରୀ, ସାମୁଦ୍ରିକ ଉତ୍ପାଦ ତଥା ପ୍ଲାଷ୍ଟିକ ଓ ରବର ଜନିତ ସାମଗ୍ରୀ ରପ୍ତାନି କରୁଥିବା ବ୍ୟବସାୟୀଙ୍କ ପାଇଁ ନୂତନ ସୁଯୋଗ ସୃଷ୍ଟି ହୋଇପାରେ।
କେନ୍ଦ୍ର ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଶିଳ୍ପ ମନ୍ତ୍ରୀ ପୀୟୂଷ ଗୋୟଲଙ୍କ ଅନୁଯାୟୀ, ଶ୍ରମ-ନିର୍ଭରଶୀଳ ଶିଳ୍ପଗୁଡ଼ିକଯେପରିକି ବସ୍ତ୍ର, ଚମଡ଼ା ଏବଂ ପାଦୁକା ଶିଳ୍ପଏହି ଚୁକ୍ତିରୁ ବିଶେଷ ଲାଭ ପାଇବେ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି। ଏହି କ୍ଷେତ୍ରଗୁଡ଼ିକରେ ରପ୍ତାନି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲେ ତାହା ବ୍ୟବସାୟିକ କାର୍ଯ୍ୟକଳାପ ଏବଂ ନିଯୁକ୍ତି ସୁଯୋଗ ଉଭୟକୁ ବଢ଼ାଇପାରେ। ଭାରତ ସରକାର ୨୦୩୦ ସୁଦ୍ଧା ଭାରତ ଏବଂ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ମଧ୍ୟରେ ସାମଗ୍ରୀ ଓ ସେବାର ବାଣିଜ୍ୟ ପରିମାଣକୁ ପ୍ରାୟ ୭ ବିଲିୟନ ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡ ଡଲାର (ପ୍ରାୟ ୩୫,୦୦୦ କୋଟି ଟଙ୍କା) କୁ ବୃଦ୍ଧି କରିବାକୁ ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛନ୍ତି।
ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡର ବ୍ୟବସାୟୀମାନଙ୍କୁ ଭାରତର ବିଶାଳ ବଜାରରେ ପ୍ରବେଶ କରିବାରେ ସାହାଯ୍ୟ କରିବ। ଭାରତ, ନ୍ୟୁଜିଲ୍ୟାଣ୍ଡର କିଛି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ଉତ୍ପାଦ ଉପରେ ଆମଦାନୀ ଶୁଳ୍କ (import duties) ହ୍ରାସ କରିବାକୁ ରାଜି ହୋଇଛି। ଏହା ଫଳରେ ଭାରତରେ ସେଓ, କିୱି ଏବଂ ମାନୁକା ମହୁ (Manuka honey) ଭଳି ସାମଗ୍ରୀର ଆମଦାନୀ ମୂଲ୍ୟ କମିବ ବୋଲି ଆଶା କରାଯାଉଛି।
ତେବେ, ଶୁଳ୍କ ହ୍ରାସ ପାଇବାର ଅର୍ଥ ଏହା ନୁହେଁ ଯେ ତୁରନ୍ତ ଏହି ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକର ଖୁଚୁରା ମୂଲ୍ୟ ମଧ୍ୟ କମିଯିବ। ମୂଲ୍ୟ ଉପରେ ଆମଦାନୀ ପରିମାଣ, ପରିବହନ ଖର୍ଚ୍ଚ, ବଜାର ଚାହିଦା ଏବଂ ଖୁଚୁରା ବିକ୍ରେତାଙ୍କ ଲାଭାଂଶ ଭଳି ବିଭିନ୍ନ କାରକ ପ୍ରଭାବ ପକାଇଥାଏ। ଭାରତ ଏହି ଉତ୍ପାଦଗୁଡ଼ିକର ଆମଦାନୀ ଉପରେ କିଛି ସର୍ତ୍ତ ମଧ୍ୟ ଲାଗୁ କରିଛି। ସେଓ ଏବଂ କିୱି ଭଳି ସାମଗ୍ରୀ କ୍ଷେତ୍ରରେ ‘ଟାରିଫ-ରେଟ କୋଟା’ (tariff-rate quotas) ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସୁରକ୍ଷାମୂଳକ ପଦକ୍ଷେପ ଲାଗୁ ହୋଇପାରେ। ଏହାର ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ଆମଦାନୀକୁ ପ୍ରୋତ୍ସାହିତ କରିବା ସହିତ ଦେଶୀ ଉତ୍ପାଦକମାନଙ୍କ ସ୍ବାର୍ଥକୁ ସୁରକ୍ଷିତ ରଖିବା।
ମୁକ୍ତ ବାଣିଜ୍ୟ ଚୁକ୍ତିନାମା (FTAs) ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ଏକ ପ୍ରମୁଖ ଚିନ୍ତାର ବିଷୟ ହେଉଛି ଯେ, ଶସ୍ତା ବିଦେଶୀ ସାମଗ୍ରୀ ଦେଶୀ ଉତ୍ପାଦକମାନଙ୍କ ପାଇଁ କ୍ଷତିକାରକ ହୋଇପାରେ। ଏହି ଆଶଙ୍କାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ଭାରତ ଏହି ଚୁକ୍ତିନାମା ଅଧୀନରେ ଥିବା ଶୁଳ୍କ ରିହାତି ପରିସରରୁ କିଛି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ଉତ୍ପାଦକୁ ବାଦ ଦେଇଛି। ଦୁଗ୍ଧଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟଯେପରିକି କ୍ଷୀର, କ୍ରିମ, ଦହି, ପନିର ଏବଂ ହେୱ (whey)ତଥା ପିଆଜ, ଚଣା, ମଟର, ମକା, ବାଦାମ ଏବଂ ଚିନି ଭଳି ସାମଗ୍ରୀକୁ ଏହି ରିହାତି ପରିସରରୁ ବାହାରେ ରଖାଯାଇଛି। ଏହା ବ୍ୟତୀତ, କିଛି ପଶୁଜାତ ଦ୍ରବ୍ୟ, ତେଲ ଓ ଚର୍ବି ଜାତୀୟ ସାମଗ୍ରୀ ଏବଂ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବସ୍ତୁ ଉପରେ ମଧ୍ୟ ଏହି ରିହାତି ଲାଗୁ ହେବ ନାହିଁ।