ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୫।୫: ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାୟରେ, ଯାହାର ସୁଦୂର ପ୍ରସାରୀ ପ୍ରଭାବ ରହିଛି, ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ସୋମବାର (୪ ମଇ, ୨୦୨୬) ରାୟ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ, ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ, ଯଦି ଜଣେ ଡାକ୍ତର ଚିକିତ୍ସା ଅବହେଳା ଅଭିଯୋଗ ସହିତ ଜଡିତ କୌଣସି କାର୍ଯ୍ୟକାଳ ମଧ୍ୟରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରନ୍ତି, ତେବେ ସେମାନଙ୍କର ଆଇନଗତ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ମାମଲା ଜାରି ରହିପାରିବ। କୋର୍ଟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଯଦି ଜଣେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଚିକିତ୍ସା ଅବହେଳାର ମାମଲା ବିଚାରାଧୀନ ଥାଏ, ତେବେ ତାଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ମାମଲା ରଦ୍ଦ ହୁଏ ନାହିଁ। ଏପରି ପରିସ୍ଥିତିରେ, ଡାକ୍ତରଙ୍କ ପରିବାର (ଆଇନଗତ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀ)ଙ୍କୁ ମାମଲାରେ ଫସାଇ ଦିଆଯାଇପାରେ ଏବଂ ଶୁଣାଣି ଆଗକୁ ବଢ଼ିପାରେ।
ବିଚାରପତି ଜେ.କେ. ମାହେଶ୍ୱରୀ ଏବଂ ବିଚାରପତି ଏ.ଏସ. ଚାନ୍ଦୁରକରଙ୍କୁ ନେଇ ଗଠିତ ଏକ ଖଣ୍ଡପୀଠ ତିନି ଦଶନ୍ଧିରୁ ଅଧିକ ପୁରୁଣା ଏକ ମାମଲାରୁ ଉଭା ହୋଇଥିବା ଏକ ଆଇନଗତ ପ୍ରଶ୍ନ ଉପରେ ଏହି ରାୟ ଦେଇଛନ୍ତି, ଯେଉଁଥିରେ ଜଣେ ଡାକ୍ତର ଅଭିଯୋଗକାରୀଙ୍କ ପତ୍ନୀଙ୍କ ଉପରେ ଅସ୍ତ୍ରୋପଚାର କରିଥିଲେ, ଯାହା ଫଳରେ ତାଙ୍କର ଦୃଷ୍ଟିଶକ୍ତି ହରାଇଥିଲେ। ଡାକ୍ତର ଏବଂ ଅଭିଯୋଗକାରୀ ଉଭୟଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇସାରିଛି।
ଏହାକୁ ଏକ ‘ବିଶେଷ ମାମଲା’ ବୋଲି ଦର୍ଶାଇ ସୁପ୍ରିମକୋର୍ଟ ମତ ଦେଇଛନ୍ତି ଯେ ଏଥିପାଇଁ ବିଦ୍ୟମାନ ଆଇନଗତ ବ୍ୟବସ୍ଥାର ବ୍ୟାଖ୍ୟା ଆବଶ୍ୟକ। ତଥାପି, କୋର୍ଟ ଏହା ମଧ୍ୟ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ ଏହା କେବଳ ପ୍ରଯୁଜ୍ୟ ଆଇନର ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରୁଛି ଏବଂ ମୂଳ ନୀତି ସଠିକ କି ନାହିଁ କିମ୍ବା ଏଥିରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ ଆବଶ୍ୟକ କି ନାହିଁ ତାହା ବିଚାର କରୁନାହିଁ।
ବେଞ୍ଚ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ସିଭିଲ ପ୍ରୋସିଜିଓର ସଂହିତା (ସିପିସି)ର ନିୟମ 4 ର ନିର୍ଦ୍ଦେଶ 22 ପରିପ୍ରେକ୍ଷୀରେ, ଡାକ୍ତରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ପରେ ଅଭିଯୋଗିତ ଚିକିତ୍ସା ଅବହେଳା ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ମାମଲାରେ ‘ମୋକଦ୍ଦମା କରିବାର ଅଧିକାର’ ସମାପ୍ତ ହୁଏ କି ନାହିଁ ତାହା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବା ଜରୁରୀ।
କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ‘ମୋକଦ୍ଦମା କରିବାର ଅଧିକାର’ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ ସହାୟତା ପାଇବାର ଅଧିକାରକୁ ସୂଚିତ କରେ; ଏପରି କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧାରଣତଃ ଜଣେ ପ୍ରତିବାଦୀଙ୍କ ବିରୁଦ୍ଧରେ ଆରମ୍ଭ କରାଯାଏ, ଯାହାର, ପରିବର୍ତ୍ତନରେ, ନିଜକୁ ରକ୍ଷା କରିବାର ସମାନ ଏବଂ ଅନୁରୂପ ଅଧିକାର ଥାଏ। ଖଣ୍ଡପୀଠ ଆହୁରି ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି ଯେ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଅଧିକାର ଏବଂ ମୋକଦ୍ଦମା କରିବାର ଅଧିକାର ଅବିଚ୍ଛେଦ୍ୟ ଭାବରେ ଜଡିତ, ଏବଂ ଆଇନଗତ ପ୍ରକ୍ରିୟାକୁ ଆଗକୁ ବଢ଼ାଇବା ପାଇଁ ଉଭୟର ସହ-ଅସ୍ତିତ୍ୱ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଜରୁରୀ। ଖଣ୍ଡପୀଠ କହିଛନ୍ତି, ‘ତଥାପି, ଉପରୋକ୍ତ ଆଲୋଚନା ଏବଂ ଗ୍ରାହକ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ, 1986 ଏବଂ ଗ୍ରାହକ ସୁରକ୍ଷା ଆଇନ, 2019 ଅନୁଯାୟୀ ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଥିବା ବୈଧାନିକ ଢାଞ୍ଚାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି, ଆମେ ଏହି ନିଷ୍କର୍ଷରେ ପହଞ୍ଚିଛୁ ଯେ ଚିକିତ୍ସା ଅବହେଳା କରିଥିବା ଅଭିଯୋଗରେ ଜଣେ ଡାକ୍ତରଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଲେ, ତାଙ୍କ ଆଇନଗତ ଉତ୍ତରାଧିକାରୀଙ୍କୁ ପକ୍ଷଭୁକ୍ତ କରାଯାଇ ରେକର୍ଡରେ ଅଣାଯାଇପାରିବ।’