ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ,୨୮।୯: ମିଜୋରାମ, ଗୋଆ ଓ ତ୍ରିପୁରା ଦୀର୍ଘ ବର୍ଷର ସରକାରୀ ଉଦ୍ୟମ, ସମୁଦାୟର ସକ୍ରିୟ ଅଂଶଗ୍ରହଣ ଏବଂ ଆଧୁନିକ ଟେକ୍ନୋଲୋଜି-ଆଧାରିତ ଶିକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ମାଧ୍ୟମରେ ଉଚ୍ଚ ସାକ୍ଷରତା ହାସଲ କରିଛନ୍ତି। କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ନୂଆ ଭାରତ ସାକ୍ଷରତା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ (ULLAS) ଏହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାକ୍ଷରତା ହାସଲ କରିବାରେ ଚୂଡ଼ାନ୍ତ ପ୍ରେରଣା ଯୋଗାଇଛି। ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ କେବଳ ମୌଳିକ ପଢ଼ିବା-ଲେଖିବା ନୁହେଁ, ବରଂ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ସାକ୍ଷରତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛି, ଯାହା ଡିଜିଟାଲ ଓ ଆର୍ଥିକ ଦକ୍ଷତାକୁ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ କରେ।
ମିଜୋରାମ: ପ୍ରଥମ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାକ୍ଷର ରାଜ୍ୟ
ମିଜୋରାମ ମେ’ ୨୦୨୫ରେ ULLAS କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅଧୀନରେ ପ୍ରଥମ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାକ୍ଷର ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଘୋଷିତ ହୋଇଛି, ଯାହା ୯୮.୨% ସାକ୍ଷରତା ହାର ହାସଲ କରିଛି। ଦଶନ୍ଧି ଧରି ଚାଲିଥିବା ଶିକ୍ଷା ଉପରେ ନିବେଶ ଏବଂ ସମୁଦାୟ-ଆଧାରିତ ମଡେଲ ଏହାର ସଫଳତାର ମୂଳ ଆଧାର।
ବିକେନ୍ଦ୍ରୀକୃତ ପନ୍ଥା: ସରକାରୀ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଉପରେ ନିର୍ଭର ନକରି, ସ୍ଥାନୀୟ ସମୁଦାୟଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ଶିକ୍ଷା କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ପରିଚାଳିତ ହୋଇଛି।
ସ୍ଥାନୀୟ ଭାଷାରେ ଶିକ୍ଷା: ମିଜୋ ଭାଷାରେ ଶିକ୍ଷା ଓ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ବ୍ୟବହାର ସାକ୍ଷରତାକୁ ସହଜ ଓ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ କରିଛି।
ଶିକ୍ଷା ପ୍ରତି ସାଂସ୍କୃତିକ ମୂଲ୍ୟ: ଜ୍ଞାନ ପ୍ରତି ସାମାଜିକ ଓ ସାଂସ୍କୃତିକ ମୂଲ୍ୟବୋଧ ସାକ୍ଷରତାକୁ ସମୁଦାୟର ଦାୟିତ୍ୱରେ ପରିଣତ କରିଛି।
ULLASର ଭୂମିକା: ଏହି କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ ଅଧୀନରେ ଅସାକ୍ଷର ବୟସ୍କମାନଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରି ସେମାନଙ୍କୁ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ସାକ୍ଷରତା ପ୍ରଦାନ କରାଯାଇଛି।
ଗୋଆ: ଦ୍ୱିତୀୟ ସାକ୍ଷର ରାଜ୍ୟ
ଗୋଆ ମେ’ ୨୦୨୫ରେ ୯୯.୭୨% ସାକ୍ଷରତା ହାର ସହିତ ଦ୍ୱିତୀୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାକ୍ଷର ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଘୋଷିତ ହୋଇଛି। ରାଜ୍ୟର ଛୋଟ ଆକାର ଓ ସୁସଂଗଠିତ ପ୍ରଶାସନିକ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଏହାର ସଫଳତାରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି।
ସମଗ୍ର ସରକାରୀ ପନ୍ଥା: ସାମାଜିକ କଲ୍ୟାଣ ଓ ପଞ୍ଚାୟତୀ ରାଜ ବିଭାଗ ସହିତ ସମନ୍ୱୟ କରି ଅସାକ୍ଷର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ ଓ ନାମ ଲେଖାଯାଇଛି।
ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ସହଯୋଗ: ‘ସ୍ୱୟଂପୂର୍ଣ୍ଣ ମିତ୍ର’ ନାମକ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀମାନେ ସଚେତନତା ଅଭିଯାନ, ନାମଙ୍କନ ଓ ପ୍ରମାଣପତ୍ର ପ୍ରଦାନରେ ସହାୟତା କରିଛନ୍ତି।
ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ବ୍ୟବହାର: ULLAS ମୋବାଇଲ ଆପ୍ ମାଧ୍ୟମରେ ନାମଙ୍କନ, ଡିଜିଟାଲ ଶିକ୍ଷା ଓ ମୂଲ୍ୟାଙ୍କନ କାର୍ଯ୍ୟ ଦକ୍ଷତାର ସହ ସମ୍ପନ୍ନ ହୋଇଛି।
କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ସାକ୍ଷରତା: ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି (NEP) ୨୦୨୦ ଅନୁଯାୟୀ, ଡିଜିଟାଲ ଓ ଆର୍ଥିକ ଦକ୍ଷତା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦିଆଯାଇଛି।
ତ୍ରିପୁରା: ତୃତୀୟ ସାକ୍ଷର ରାଜ୍ୟ
ତ୍ରିପୁରା ଜୁନ ୨୦୨୫ରେ ୯୫.୬% ସାକ୍ଷରତା ହାର ସହିତ ତୃତୀୟ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାକ୍ଷର ରାଜ୍ୟ ଭାବେ ଘୋଷିତ ହୋଇଛି। ୧୯୬୧ରେ ମାତ୍ର ୨୦.୨୪% ଥିବା ସାକ୍ଷରତା ହାର ଏକ ବିରାଟ ଉନ୍ନତି ଦେଖାଇଛି।
ULLASର ତୀବ୍ର କାର୍ଯ୍ୟକାରିତା: କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କ ପ୍ରାୟୋଜିତ ଯୋଜନା ULLAS ରାଜ୍ୟର ସମସ୍ତ ଜିଲାର ତୀବ୍ର ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟକାରୀ ହୋଇଛି।
ସମୁଦାୟ ସଂଗଠନ: ଘରେ ଘରେ ସର୍ଭେ ଓ ସମୁଦାୟ ସଂଗଠନ ମାଧ୍ୟମରେ ଅସାକ୍ଷର ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇ ନାମଙ୍କନ କରାଯାଇଛି।
ଟେକ୍ନୋଲୋଜି ଓ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ: ULLAS ମୋବାଇଲ ଆପ୍ ଡିଜିଟାଲ ଶିକ୍ଷାରେ ଓ ସ୍ୱେଚ୍ଛାସେବୀ ଶିକ୍ଷକମାନେ ଅଭିଯାନର ସଫଳତାରେ ମୁଖ୍ୟ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିଛନ୍ତି।
NEP ୨୦୨୦ ସହ ସମନ୍ୱୟ: ଜାତୀୟ ଶିକ୍ଷା ନୀତି ୨୦୨୦ ଅନୁଯାୟୀ, ଅଭିଯାନଟି ସମାନ ଓ ସମାବେଶୀ ଶିକ୍ଷା ଉପରେ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଇଛି।
ତେବେ ମିଜୋରାମ, ଗୋଆ ଓ ତ୍ରିପୁରାର ଏହି ସଫଳତା ଭାରତର ଶିକ୍ଷା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଏକ ମାଇଲଖୁଣ୍ଟ ସାବ୍ୟସ୍ତ ହୋଇଛି। ULLAS କାର୍ଯ୍ୟକ୍ରମ, ସ୍ଥାନୀୟ ସମୁଦାୟର ସହଯୋଗ ଓ ଟେକ୍ନୋଲୋଜିର ବ୍ୟବହାର ଏହି ରାଜ୍ୟଗୁଡ଼ିକୁ ପୂର୍ଣ୍ଣ ସାକ୍ଷରତା ହାସଲ କରିବାରେ ସହାୟକ ହୋଇଛି। ଏହା ଅନ୍ୟ ରାଜ୍ୟମାନଙ୍କ ପାଇଁ ଏକ ଅନୁପ୍ରେରଣା ସୃଷ୍ଟି କରିଛି।
